Adrian Willaert (ur. ok. 1490 w Rumbeke k. Roeselare, zm. 7 grudnia 1562 w Wenecji) – kompozytor flamandzki epoki renesansu; pierwszy przedstawiciel szkoły weneckiej. Należy do III generacji kompozytorów franko-flamandzkich, generacji Nicolasa Gomberta (1500–1556) i Jacoba Clemensa non Papy (1510–1555). Przez większość życia związany z Włochami.
Urodził się najprawdopodobniej w Rumbeke, które od 1977 jest częścią Roeselare. Świadczy o tym wzmianka we współczesnym mu Flandricarum rerum, że urodził się w okolicach Roeselare; cała jego rodzina mieszkała w Rumbeke; Alvise Willaert, który mieszkał z nim przez pewien czas w Wenecji, po jego śmierci zamieszkał w Roeselare; zarówno Brugia, jak i Roeselare nie pojawiają się jako miejsce zamieszkania kogoś z rodziny Willaertów. W źródłach pojawia się również jako jego przypuszczalne miejsce urodzenia Brugia.
Uczył się w Paryżu u Jeana Moutona i Josquina des Prés, został członkiem kapeli paryskiej na dworze francuskim.
W 1515 roku wstąpił na służbę do kardynała Hippolita d’Este (brata księcia Ferrary – Alfonsa I d’Este; u księcia Alfonsa I również przez krótki czas na służbie). Dwór w Ferrarze gościł w tym okresie najsławniejszych muzyków Europy. Razem z kardynałem podróżował Willaert między innymi po Węgrzech.
W 1527 roku został maestro di cappella w Wenecji w bazylice św. Marka.
Nazywany „nowym Pitagorasem” przez Gioseffo Zarlino (1517–1590, znany też jako Zarlinus Clodiensis, teoretyk muzyki i kompozytor włoski, również maestro di cappella w bazylice św. Marka w Wenecji, tyle że w latach 1565–1590, uczeń A. Willaerta od 1541 roku). Większość znanych dzisiaj informacji o Willaercie pochodzi właśnie od G. Zarlino.
Do uczniów Willaerta należeli również: Cypriano de Rore, Andrea Gabrieli i Nicola Vicentino.
A. Willaert jest uważany za pierwszego kompozytora weneckiego, który używał techniki cori spezzati (wielochórowej)
Cechy charakterystyczne twórczości technika cori spezzati, czyli t. wielochórowa (słabo słyszalna u A. Willaerta (chóry występują naprzemiennie), ale jest używana) technika koncertująca (w innym znaczeniu niż dziś powszechnie używana), czyli: stosowanie kontrastów fakturalnych, rytmicznych, melodycznych i innych w ramach jednej kompozycji) style: francuski, włoski, niderlandzki
Twórczość 170 motetów – do tekstów religijnych (antyfon, hymnów, ewangelii) i świeckich (Dulces egzurie – lament Dydony z Eneidy Wergilego; motet O soci neque enim z tekstem Wergilego; Inclite sforziadum – tekst okazjonalny, poświęcony rodzinie Sforziadów), wczesne motety komponował w kontrapunkcie niderlandzkim (bardziej skomplikowanym) 9 mszy – większość typu parodia muzyczne opracowanie psalmów – zbiór Psalmi Spezzati (współautor: Jachet z Mantui), 1550 rok, w technice polichóralnej (cori spezzati), w technice nota contra notam, w kontrapunkcie niderlandzkim hymny magnifikaty madrygały villanelle chanson ricercary
oraz zbiory: Musica Nova – zbiór utworów religijnych (33 motety) i świeckich (25 madrygałów), w tech. cori spezzati. Takie połączenie jest nie spotykane w całym XVI wieku. Psalmi Spezzati – opracowania psalmów (strofy psalmów wykonywane naprzemiennie przez chóry, czyli tech. cori spezzati; materiał nachodzi na siebie)
Przypisy
Bibliografia
Gustave Reese, Music in the Renaissance, New York 1954, 1959 Instytut Muzykologii Wydziału Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego Mała encyklopedia muzyki, Stefan Śledziński (red. naczelny), PWN, Warszawa 1981,
Linki zewnętrzne
Kategoria:Flamandzcy kompozytorzy Kategoria:Kompozytorzy renesansu Kategoria:Urodzeni w XV wieku Kategoria:Zmarli w 1562