Carancas – chondrytowy meteoryt, który 15 września 2007 ok. 11:45 czasu lokalnego (16:45 UTC) spadł niedaleko wioski Carancas w dystrykcie Desaguadero prowincji Chucuito regionu Puno w Peru, niedaleko boliwijskiej granicy i jeziora TiticacaRSOE Emergency and Disaster Information Service, Budapeszt, Węgry, „Event into space in Peru”, 18 września 2007.Teresa Cespedes, Reuters, „Peruvians get sick from apparent meteorite crater”, 18 września 2007.. W tym samym czasie, blisko 600 mieszkańców pobliskiej wsi z nieznanych przyczyn zachorowałoLester Haines, The Register, „Peruvian ‘meteorite’ strike provokes noxious gas attack”, 18 września 2007., z objawami zmian skórnych, nudności, bólów głowy, biegunki i wymiotówAustrailian Broadcasting Corporation, „Locals fall sick after meteorite lands in Peru”, 18 września 2007.Living in Peru, LIP-ir, „Doctors Aid in Rising Number of Illnesses after Meteorite Crash”, 19 września 2007.. Impakt spowodował powstanie krateru o głębokości ponad 4,5 metra i średnicy 13 metrów, z wypaloną ziemią wokółRory Carroll, The Guardian UK, „Peru meteorite crash 'causes mystery illness'”, 18 września 2007.. Lokalny przedstawiciel władz, Marco Limache, powiedział, że „para zaczęła wydobywać się z krateru, a cząstki skały i popiół znajdowały się w pobliżu”MSNBC, „Villagers fall ill after fireball hits Peru”, 18 września 2007., gdy „cuchnące i niezdrowe” gazy wydobywały się z krateruBBC News, „Scores ill in Peru 'meteor crash'”, 18 września 2007..

20 września peruwiańscy naukowcy potwierdzili, że krater powstał w wyniku upadku meteorytu, lecz nie pojawiły się informacje na temat przyczyny zachorowańEd Sutherland.. Specjaliści od kraterów spowodowanych przez meteoryty określili zdarzenie niezwykłym i stwierdzili, że meteoryt miał przynajmniej 3 metry średnicy zanim się rozpadł. Zdaniem ekspertów szczegóły wydarzenia takie jak wrzenie wody w błotnistym kraterze przez dziesięć minut od wytworzonego ciepła nie pasowały do postawionej hipotezy. Większość meteorytów lądujących na Ziemi jest zimna, gdyż zewnętrzne warstwy wypalają się i rozpadają, zanim obiekt uderzy w ziemię.

Później potwierdzono, że meteoryt miał wysoką zawartość żelaza i posiadał właściwości magnetyczne podobne do obiektów metalicznych, co spowodowało zatrzymanie ciepła po wejściu do atmosferyLiving in Peru, LIP-ir, „Astrophysicist in Peru Identifies Properties in Meteorite”, 21 września 2007.. To prawdopodobnie spowodowało reakcję ze złożami arsenu w wodach gruntowych i doprowadziło do zachorowań, które w rzeczywistości były zatruciami arsenem wywołanymi wdychaniem oparów z wrzącej wody skażonej arsenemJosé Orozco, National Geographic News, „Meteor Crash in Peru Caused Mysterious Illness”, 21 września 2007..

Upadek meteorytu i zachorowania Po usłyszeniu odgłosu eksplozji Peruwiańczycy zaczęli przypuszczać, że to sąsiednie Chile przypuściło atak. Miejscowi mieszkańcy dotykali błyszczące odłamki meteorytu wierząc, że mają wartość pieniężną i niedługo po tym zachorowali. Pierwsi policjanci, którzy pojawili się na miejscu, żeby zbadać miejsce zdarzenia również zachorowaliAgency France Presse, „Peruvian scientists probe fumes from meteorite crater”, 18 września 2007 (pierwszy opublikowany raport z wydarzenia)..

Po zdarzeniu z 15 września 2007 roku wzrosła liczba ludzi, którzy zachorowali, co wymagało postawienia pomocniczych namiotów medycznych przy ośrodku zdrowia w Carancas. Pacjenci byli leczeni na zmiany skórne, nudności, bóle głowy, biegunki i wymioty. Doniesiono również o zdychaniu pobliskiego żywego inwentarzaCBC News, „600 sick in Peru after ‘meteorite’ crashes”, 19 września 2007.. Miejscowe władze podjęły decyzję o wprowadzeniu zakazu picia wody z pobliskich źródeł w obawie przed ich skażeniemMSNBC. i rozważyły ogłoszenie stanu wyjątkowego.

Odpowiedź rządu W przeciwieństwie do doniesień międzynarodowych mediów, peruwiańscy przedstawiciele rządowi od spraw zdrowia umniejszali znaczenie wydarzenia. Jorge López Tejada, Regionalny Dyrektor Zdrowia dla regionu Puno zaprzeczył istnieniu jakiejkolwiek poważnej sytuacji medycznej. Jednakże ekipa medyczna przybyła z wyposażeniem na miejsce 18 września i doniosła, że opary unoszące się z krateru spowodowały problemy zdrowotneLiving in Peru, LIP-ir, „Regional Health Director Reports on Health Near Meteorite Crash Site”, 18 września 2007, 15:00.. Wcześniej Tejada oświadczył, że policjanci mieli zawroty głowy, nudności i wymiotowaliLiving in Peru, LIP-ir, „Police Officers Hospitalized After Collecting Meteorite Samples in Peru”, 18 września 2007, 11:00..

19 września Andina – oficjalna peruwiańska rządowa agencja informacyjna doniosła o pewnej poprawie u chorych mieszkańcówLiving in Peru, LIP-ir, „Peru’s Geophysicists Test for Radiation, Meteorite Sickness Caused by Toxic Gases”, 19 września 2007.. „Ludzie powracają do zdrowia, nie ma krytycznych przypadków. Łącznie około 200 ludzi miało różne objawy” oświadczył López TejadaLiving in Peru, LIP-ir.. Przedstawiciele rządu poprosili również, aby ludzie unikali kontaktu ze „świecącym obiektem, który spadł z nieba”.

Przypuszczalne przyczyny zachorowań Naukowcy od początku wykluczyli promieniowanie jako przyczynę zachorowań. Renan Ramírez z peruwiańskiego Instytutu Energii Atomowej oświadczył, że problemy ze zdrowiem mogły być spowodowane przez siarkę, arsen lub inne toksyny, które mogły się uwolnić pod wpływem dużej ilości ciepła jaka powstała przy uderzeniu meteorytuAgency Press France, „Peru meteor illness deepens”, 18 września 2007.. Pewne anonimowe źródła peruwiańskie zaraz po wydarzeniu potwierdziły, że był to upadek meteorytuTeresa Cespedes, Reuters.. Następnie 18 września peruwiańscy wulkanolodzy podali, że impakt był spowodowany meteorytem chondrytowymLiving in Peru, LIP-ir, „Scientist Confirms Meteorite in Puno, Peru is a Chondrite”, 18 września 2007..

Niektóre źródła początkowo wskazywały na podejrzenie przyczyny psychosomatycznej zachorowań, a niektórzy naukowcy spekulowali, że zdarzenie mogło w ogóle nie być natury pozaziemskiej. Don Yeomans, dyrektor programu NEO (Near Earth Object) w NASA Jet Propulsion Laboratory w Pasadenie w Kalifornii powiedział: „Statystycznie znacznie bardziej prawdopodobne jest, że zjawisko jest pochodzenia ziemskiego, a nie pozaziemskiego. Szkodliwe gazy, które prawdopodobnie spowodowały zachorowania wśród zaciekawionej miejscowej ludności, która przybyła, aby zobaczyć krater, wskazywałyby na aktywność hydrotermalną, taką jak na przykład miejscowa eksplozja gazu, ponieważ meteoryty nie uwalniają zapachów.”

Według geofizyka Larry’ego Grossmana z Uniwersytetu Chicagowskiego doniesienia o bardzo jasnym obiekcie na niebie oraz eksplozji odpowiadają upadkowi materiału pozaziemskiegoAndrea Thompson, Space.com, „Scientists Doubt Meteorite Sickened Peruvians „, 19 września 2007.. Raport trzech geologów z Instytutu Geofizyki w Peru został przedstawiony w czwartek, 20 września. Astrofizyk José Ishitsuka potwierdził impakt meteorytu.

20 września Laboratorium Rentgenowskie wydziału nauk geologicznych uniwersytetu Mayor de San Andreas w La Paz w Boliwii opublikowało raport na temat analizy małych próbek materiału zdobytego w miejscu upadku. Stwierdzono, że skład pierwiastkowy próbek odpowiada meteorytowi o typie pośrednim pomiędzy żelaznym (syderyt) a skalistym (chondryt). Wykryli żelazo, nikiel, kobalt i ślady irydu – pierwiastki charakterystyczne dla składu syderytów. Skład ilościowy krzemu, glinu, potasu, wapnia, magnezu, fosforu nie odpowiada składowi ziemskich skał.

21 września uważano już, że zachorowania zostały spowodowane zatruciem arszenikiem. Luisa Macedo z peruwiańskiego Instytutu Górnictwa, Metalurgii i Geologii powiedziała, że gazy powstały w wyniku reakcji gorącej powierzchni meteorytu z podziemnymi zbiornikami wody gruntowej zatrutej arszenikiem. Naturalne złoża arsenu w wodach gruntowych są powszechne w Peru. José Ishitsuka z peruwiańskiego Instytutu Geofizyki powiedział: „Upadek rozgrzanego do wysokiej temperatury meteorytu do wody może spowodować powstanie kolumny pary”José Orozco, National Geographic News, „Meteor Crash in Peru Caused Mysterious Illness”, 21 września 2007, dostęp 10 października 2007.. Jednakże meteoryty o względnie niskiej temperaturze upadające na Ziemię są częstym zjawiskiem, co sprawia, że to wydarzenie jest niezwykłe.

Zobacz też katastrofa kosmiczna meteoroid

Przypisy

Linki zewnętrzne

Upadek meteorytu wywołuje masową panikę – krótki opis wydarzenia wraz ze zdjęciami fragmentów meteorytu

Kategoria:2007 w Ameryce Południowej Peru Peru Kategoria:Kratery uderzeniowe w Ameryce Południowej Kategoria:Meteoryty znalezione w Peru Kategoria:Upadki ciał niebieskich Kategoria:Meteoryty kamienne Kategoria:Peru w XXI wieku