Surplus killing – zjawisko nadmiarowego zabijania ofiar przez drapieżniki, nazywane czasem po polsku nadzabijaniemTermin nadzabijanie jest również używany w psychologii w odniesieniu do efektu overkillingu, zaobserwowane w warunkach laboratoryjnych i w naturze zachowanie drapieżników objawiające się zabiciem – w pewnych okolicznościach – większej liczby ofiar, niż drapieżnik potrzebuje do przeżycia. Ofiary są częściowo zjadane, częściowo ukrywane jako zapas, a ich nadmiar jest porzucany. Zjawisko surplus killing zaobserwowano u zooplanktonu, ważek, niektórych roztoczy, łasicowatych, wilków, orek, lisów rudych, hien cętkowanych, pająków, niedźwiedzi brunatnych, rysi (Lynx) i ludziHaynes, G., Archaeological Methods for Reconstructing Human Predation on Terrestrial Vertebrates, The Paleontological Society Papers Volume 8. 2002, pages 51-68.
W warunkach naturalnych takie zachowanie drapieżników jest obserwowane bardzo rzadko. W większości przypadków zjawisko miało miejsce przy ograniczonych możliwościach ucieczki ofiar, np. zwierzęta hodowlane zamknięte w zagrodach, ofiary są osłabione i ryzyko związane z polowaniem jest mniejsze.
Nadmiarowe zabijanie ofiar jest przedmiotem badania etologii. Dotychczas nie zostały poznane przyczyny takich zachowań drapieżników. Wysuwane są różne teorie związane z instynktami, zwłaszcza z instynktem łowieckim i macierzyńskim. Zoopsychologia doszukuje się w takich przypadkach zależności pomiędzy zachowaniem apetencyjnym wywołanym głodem drapieżnika a bodźcem kluczowym wyzwalającym u drapieżnika zachowanie instynktowe.
Przypisy
Bibliografia Pierre-Yves Daoust, Andrew Boyne, Ted D’Eon, Surplus killing of Roseate Terns and Common Terns by a mink. For Wolves: Ralph Maughan Wolf Report, Jackson Trio makes some surplus kills. Joseph K. Gaydos, Stephen Raverty, Robin W. Baird, Richard W. Osborne, Suspected surplus killing of harbor seal pups (Phoca vitulina) by killer whales (Orcinus orca). William G. George, Timothy Kimmel, A Slaughter of Mice by Common Crows. High Country News, Zachary Smith, Wolf pack wiped out for ‘surplus killing’. Jennifer L. Maupin, Susan Reichert, Superfluous killing in spiders. Ned Rozell, Far North Grizzlies Develop Taste for Muskoxen. Wildlife Online: Foxes-Surplus Killing, Why do foxes kill to excess.... Wolf Trust, Wolf Depredation-Surplus Killing'''. Victor Van Ballenberghe, Technical Information on Wolf Ecology and Wolf/Prey Relationships''.
Kategoria:Etologia Kategoria:Zwierzęta a śmierć