Sławomir Worotyński (ur. 20 stycznia 1942 w Nowej Wilejce, zm. 22 września 1983 w Bielsku-Białej) – polski poeta.
Życiorys Po ukończeniu Szkoły Średniej nr 26 (obecnie Szkoła Średnia im. Józefa Ignacego Kraszewskiego) w Wilnie studiował filologię rosyjską w Instytucie Pedagogicznym w Wilnie. Debiutował jako poeta w roku 1961 na łamach „Czerwonego Sztandaru” w Wilnie, gdzie przez pewien czas pracował jako goniecWileńska encyklopedia 1939–2005, opracował Mieczysłąw Jackiewicz, Warszawa 2007, s. 656–657.. Początkowo pisał w języku rosyjskim drukując swe wiersze w Komsomolskiej Prawdzie.
Jego wiersze były zamieszczane między innymi w czasopismach Życie Literackie, Radar, Nowa Wieś i miesięczniku Przyroda Polska, w którym otrzymał nagrodę w konkursie literackim oraz w wydaniach zbiorowych:
„Sponad Wilii czystych fal” – Kowno 1985, „Współczesna poezja Wileńszczyzny” – Warszawa 1986, „Po stokroć wracam” – Warszawa 1996 Polska Pogoń Poetycka. Antologia polskiej poezji Litwy - Wilno 2019.
Tomy autorskie: „Kontrasty i analogie” – Kowno 1990 „Podróż” – Warszawa 1991 „Złamana gałązka bzu” – 2005 „Samotność” – 2020
Kontrasty i analogie z 1990 roku wydawnictwa „Šviesa” (Oświata) w Kownie (w nakładzie 700 egz.) to pierwszy i pośmiertny tom jego poezji, pierwszy w 45-leciu powojennej historii litewskiej Wileńszczyzny zbiór wierszy polskich jednego autora, które wybrał i wstępem opatrzył Henryk Mażul, depozytariusz rękopisu dzieła.
Drugi tomik poezji pt. „Podróż”, wydała w 1991 warszawska Oficyna Literatów i Dziennikarzy „Pod Wiatr”, pod patronatem Romualda Karasia. W 2005 ukazał się najobszerniejszy wśród dotychczasowych zbiór poezji Sławomira Worotyńskiego „Złamana gałązka bzu”, pod redakcją Jadwigi Podmostko przy współudziale Renaty Zielenkiewicz. Tomik autorski „Samotność” ukazał się w 2020.
Oprócz wierszy pisał również krótkie opowiadania, przypowieści i bajki dla dzieci.
Na biografii wileńskiego poety epoki poromantycznej, wg Zbigniewa Żakiewicza największego poety powojennego Wilna, silne piętno odcisnęła sytuacja polityczna Litwy drugiej połowy XX wieku oraz tęsknota za polskim Wilnem, co znalazło również odzwierciedlenie w jego twórczości. Pamięć poety i jego dzieła na łamach wileńskiego kwartalnika społeczno-kulturalnego „Znad Wilii” przywoływane są w esejach i artykułach Leonarda Drożdżewicza.
Kilkanaście utworów lirycznych poeta opiera na motywach z życia i twórczości narodowego Wieszcza, na kanwie prawdy i legendy o Mickiewiczu, zawiera refleksje o tym, co wieczne: o miłości, zazdrości, przemijaniu, nieuchronności, tęsknocie, śmierci. Worotyńskiego wyróżnia sygnalizacja obecności w świadomości twórczej klasyki literatury światowej: Homera, Safony, Szekspira, Cervantesa, Balzaca, Prousta, Sartre'a i in., w tym rosyjskiej: Puszkina, Lermontowa, Achmatowej, obecność baśni i legend. Często rolę poetyckich słów-kluczy, słów-symboli pełnią u niego wzmianki, odsyłające do historii starożytnej, powszechnej: skarby Inków, Sumerowie, Kartagina, Troja, kraina Azteków, Scytowie, Chaldowie, wojna peloponeska, Joanna Darc i in.
Poeta zaludnił swoją poezję postaciami mitologicznymi, m.in. takimi jak: Afrodyta, Antygona, Flora, Pomona, Hera, Fortuna, Charon, Kronos, Euterpe, Ozyrys, Erynia, Dionizos, Argonauci, Posejdon, Orfeusz oraz miejscami mitologicznymi, wśród których są: Hades, Leta, Styks.
Zbiór poezji „Samotność”, napisany po polsku, przełożony został na języki: litewski, rosyjski, norweski, grecki, włoski i niderlandzki, został wydany w 7. językach.
Na Festiwalu Filmowym „Emigra” 2018 (26–28 października) w Warszawie został zaprezentowany film pt. „Nieobecny” (Romuald Mieczkowski – reżyser, Agata Lewandowski – współscenarzystka, Krzysztof Dzierma – muzyka), dokument poetycki przedstawiający historię wileńskiego poety Sławomira Worotyńskiego, stanowiący utrwalenie pamięci o niezapomnianym w Wilnie poecie, prekursorze polskiej poezji w czasach sowieckiej Litwy, nagrodzony 20 listopada 2025 na XI Festiwalu Filmów Niezależnych Zatoki Neopolitańskiej – The Gulf of Naples Independent Film Festival, kontynuującym misję promowania kina niezależnego, w kategorii filmów dokumentalnych. Podczas XXXI Międzynarodowego Festiwalu Poezji „Maj nad Wilią” na ziemi solecznickiej 2024 - goszczący w Kinie Letnim festiwal EMIGRA - zaprezentował film Nieobecny – o tymże poecie i jego twórczości, w którym występują bliscy mu ludzie i koledzy wraz z prawykonaniem ballady pt. "Jesienne Bieniakonie" (z antycznym symbolem zapomnienia i nicości - Lete) z muzyką Krzysztofa Dziermy. Z inspiracji Leonarda Drożdżewicza, polski kompozytor Krzysztof Dzierma napisał muzykę do wiersza Worotyńskiego pt. Jesienne Bieniakonie. Wykonywała tę balladę Luba Nazarenko, jako lejtmotyw - w filmie pt. „Nieobecny”; „nośna fraza” „Jesiennych Bieniakoń” pojawiła się w filmowej improwizacji saksofonowej Jana Maksimowicza. Ballada Worotyńskiego, z inicjatywy ww. Drożdżewicza została wykonana w 2024 przez białostocki zespół „Korona” - na czele ze Stanisławem Matusem, który udzielił wokalu. Utwór ten, w prawykonaniu, wybrzmiał w 2024 w Ejszyszkach - miejscu, skąd niedaleko do Bieniakoń, a z Solecznik to zaledwie kilka kilometrów. Utwór poetycki „Samotność" został zaadaptowany muzycznie i wykonany przez Zbigniewa Maciejewskiego.
Worotyński w Bielsku-Białej - to liryczny zapis Romualda Mieczkowskiego o losie kolegi-poety, „wileńskiego Wojaczka”.
Pochowany na Cmentarzu Komunalnym w Bielsku-Białej z nagrobnym epitafium POETA WILEŃSKI.
Przypisy
Linki zewnętrzne Buntownik z Litwy – film Adama Hlebowicza o Sławomirze Worotyńskim Bibliografia wierszy i artykułów Sławomira Worotyńskiego, Polska Bibliografia Literacka Jadwiga Podmostko, Pamięci Sławka Worotyńskiego: „Proszę o chwilę ciszy…”, 2012 „Nieobecny”, „Znad Wilii”, 2018
Kategoria:Ludzie związani z Nową Wilejką Kategoria:Polacy na Litwie Kategoria:Polscy poeci XX wieku Kategoria:Urodzeni w 1942 Kategoria:Zmarli w 1983