Cicely Tyson (ur. 19 grudnia 1924 w Nowym Jorku, zm. 28 stycznia 2021) – amerykańska aktorka filmowa, telewizyjna i teatralna. W przebiegu kariery trwającej ponad siedem dekad stała się znana ze swoich ról silnych Afroamerykanek. Za swoją pracę na przestrzeni lat otrzymała honorowego Oscara (2018) oraz nagrodę Peabody (2020).
Szeroką rozpoznawalność i uznanie krytyków przyniósł jej występ w filmie Sounder z 1972, za rolę tę została m.in. nominowana do Oscara i Złotego Globu w kategorii najlepszej roli pierwszoplanowej. Trzykrotna zdobywczyni nagrody Emmy, dwie nagrody otrzymała za film telewizyjny The Autobiography of Miss Jane Pittman z 1974 a kolejną w 1994. Była do niej 14-krotnie nominowana w tym pięć razy za rolę gościnną w serialu Sposób na morderstwo (2015, 2017-20). Wystąpiła m.in. w nagradzanym i głośnym miniserialu Korzenie z 1977 oraz cieszących się podobnym uznaniem filmach Smażone zielone pomidory z 1991 oraz Służące z 2011.
Występowała na scenach teatralnych, laureatka m.in. nagrody Tony (2013). Odznaczona Medalem Wolności, który jest najwyższym uznaniem cywilnym w Stanach Zjednoczonych.
Jej drugim mężem był Miles Davis.
Filmografia thumb|Tyson z Milesem Davisem (1982) mały|252x252px|Cicely Tyson (1992)
Filmy Ostatni z gniewnych (1959) jako dziewczyna pozostawiona na ganku Haiti – wyspa przeklęta (1966) jako Marie Therese Serce to samotny myśliwy (1968) jako Portia Sounder (1972) jako Rebecca Morgan Autobiografia panny Jane Pittman (1974) jako Jane Pittman Błękitny ptak (1976) jako kotka Tylette Port lotniczy ’79 (1979) jako Elaine Historia Marvy Collins (1981) jako Marva Collins Autobus wolności (1981) jako Vivian Perry O chłopcu, który kochał Boże Narodzenie (1990) jako Etta Smażone zielone pomidory (1991) jako Sipsey Dom tajemnic (1993) jako Evangeline Wdowa po konfederacie mówi wszystko (1994) jako Castalia Nowa opowieść wigilijna (1997; lub inny tytuł: Pani Scrooge) jako Ebenita Scrooge Gangster (1997) jako Stephanie St. Clair Zawsze na dnie (1998) jako Luvia Po wstrząsie (1999) jako Emily Lincoln Dzięki tobie, Winn-Dixie (2005) jako Gloria Dump Z pamiętnika wściekłej żony (2005) jako Myrtle Simmons Moja wielka wściekła rodzina (2006) jako Myrtle Simmons Idlewild (2006) jako matka Hopkins Małżeństwa i ich przekleństwa 2 (2010) jako Ola Jones Służące (2011) jako Constantine Jefferson Alex Cross (2012) jako Regina "Nana Mama" Cross Last Flag Flying (2017) jako pani Hightower
Seriale Gunsmoke (1955-75) jako Rachel Biggs (gościnnie, 1970) Mission: Impossible (1966-73) jako Alma Ross (gościnnie, 1970) Korzenie (1977) jako Binta Martin Luther King (1978) jako Coretta Scott King Po tamtej stronie (1995–2002) jako Gretchen Parkhurst (gościnnie, 2000) Dotyk anioła (1994−2003) jako Abby (gościnnie, 2000) Prawo i porządek: sekcja specjalna (od 1999) jako Ondine Burdett (gościnnie, 2009) Dom z kart (2013-18) jako Doris Jones (w 3 odcinkach z 2016) Sposób na morderstwo (2014–2020) jako Ophelia Harkness
Odznaczenia Prezydencki Medal Wolności – 2016
Przypisy
Linki zewnętrzne
Cicely Tyson w bazie Internet Off-Broadway Database (ang.)
Kategoria:Amerykańskie aktorki telewizyjne Kategoria:Amerykańskie aktorki filmowe Kategoria:Amerykańskie aktorki teatralne Kategoria:Laureaci Oscara honorowego Kategoria:Odznaczeni Prezydenckim Medalem Wolności Kategoria:Laureaci nagrody Emmy Kategoria:Laureaci nagrody Tony Kategoria:Laureaci Kennedy Center Honors Kategoria:Ludzie urodzeni w Nowym Jorku Kategoria:Urodzeni w 1924 Kategoria:Zmarli w 2021