Konklawe 5 października 1774 – 15 lutego 1775 – konklawe, które wybrało Piusa VI na następcę Klemensa XIV.
Śmierć Klemensa XIV thumb|150px|Papież Klemens XIV Klemens XIV zmarł 22 września 1774. Najważniejszym wydarzeniem jego pontyfikatu była kasata zakonu jezuitów, którą pod naciskiem katolickich mocarstw zatwierdził w brewe Dominus ad Redemptor Noster z 21 lipca 1773 roku. Jezuici pracujący w administracji papieskiej utracili stanowiska, a ich generał Lorenzo Ricci został uwięziony w zamku S. Angelo. Mimo to zwolennicy skasowanego zakonu wciąż mieli silną pozycję w Kurii Rzymskiej, toteż stosunek poszczególnych kardynałów do jezuitów pozostał najistotniejszym kryterium branym pod uwagę na konklawe po śmierci Klemensa XIV.
Wielu współczesnych (nie wyłączając niektórych kardynałów) podejrzewało, że Klemens XIV został otruty przez jezuitów lub ich zwolenników. W celu zweryfikowania tych podejrzeń kardynał kamerling Carlo Rezzonico zarządził przeprowadzenie sekcji zwłok zmarłego papieża, a jej wyniki, zaprzysiężone przez uczestniczących w niej lekarzy, opublikowano i wydano drukiem. Lekarze stwierdzili jednoznacznie, że zgon Klemensa XIV nastąpił z przyczyn naturalnych.
Lista uczestników W chwili śmierci Klemensa XIV Kolegium Kardynałów liczyło 55 kardynałów, jednak dwóch z nich zmarło w trakcie sediswakancji, a dziewięciu nie przybyło do Rzymu. W konklawe wzięło więc udział 44 kardynałówRitzler, s. 29; Pastor, s. 8-9.
Giovanni Francesco Albani (nominacja kardynalska 10 kwietnia 1747) – kardynał biskup Porto e Santa Rufina; dziekan Świętego Kolegium Kardynałów; protektor Polski Henry Benedict Stuart (3 lipca 1747) – kardynał biskup Frascati; komendatariusz kościoła prezbiterialnego S. Lorenzo in Damaso; subdziekan Świętego Kolegium Kardynałów; wicekanclerz Świętego Kościoła Rzymskiego; archiprezbiter bazyliki watykańskiej; prefekt Fabryki Świętego Piotra Fabrizio Serbelloni (26 listopada 1753) – kardynał biskup Ostia e Velletri Carlo Rezzonico (11 września 1758) – kardynał biskup Sabiny; komendatariusz kościoła prezbiterialnego S. Marco; kamerling Świętego Kościoła Rzymskiego; komendatariusz opactwa terytorialnego Grottaferrata François-Joachim de Pierre de Bernis (2 października 1758) – kardynał biskup Albano; protektor i ambasador Francji wobec Stolicy Apostolskiej; administrator archidiecezji Albi Carlo Vittorio Amadeo della Lanze (10 kwietnia 1747) – kardynał prezbiter S. Prassede; komendatariusz opactwa terytorialnego S. Benigno di Fruttuaria Vincenzo Malvezzi (26 listopada 1753) – kardynał prezbiter Ss. Marcellino e Pietro; arcybiskup Bolonii; prodatariusz Jego Świątobliwości Antonio Sersale (22 kwietnia 1754) – kardynał prezbiter S. Pudenziana; arcybiskup Neapolu Francisco de Solís Folch de Cardona (5 kwietnia 1756) – kardynał prezbiter Ss. XII Apostoli; arcybiskup Sewilli Paul d’Albert de Luynes (5 kwietnia 1756) – kardynał prezbiter S. Tommaso in Parione; arcybiskup Sens; komendatariusz opactwa terytorialnego Saint-Pierre-de-Corbie Girolamo Spinola (24 września 1759) – kardynał prezbiter S. Balbina Giuseppe Maria Castelli (24 września 1759) – kardynał prezbiter S. Alessio; prefekt generalny Świętej Kongregacji Rozkrzewiania Wiary Gaetano Fantuzzi (24 września 1759) – kardynał prezbiter S. Pietro in Vincoli; prefekt Świętej Kongregacji ds. Kościelnych Immunitetów Marcantonio Colonna (24 września 1759) – kardynał prezbiter S. Maria della Pace; tytularny arcybiskup Koryntu; wikariusz generalny diecezji rzymskiej; prefekt Świętej Kongregacji ds. Rezydencji Biskupów; archiprezbiter bazyliki liberiańskiej Andrea Corsini (24 września 1759) – kardynał prezbiter S. Matteo in Via Merulana; prefekt Trybunału Apostolskiej Sygnatury Sprawiedliwości; prefekt kongregacji specjalnej ds. kasaty zakonu jezuitów Christoph Anton von Migazzi (23 listopada 1761) – kardynał prezbiter bez tytułu; arcybiskup Wiednia; administrator diecezji Vác Simone Buonaccorsi (18 lipca 1763) – kardynał prezbiter S. Giovanni a Porta Latina Giovanni Ottavio Bufalini (21 lipca 1766) – kardynał prezbiter S. Maria degli Angeli; arcybiskup Ankony Giovanni Carlo Boschi (21 lipca 1766) – kardynał prezbiter Ss. Giovanni e Paolo; penitencjariusz większy; prefekt Świętej Kongregacji ds. Korekty Ksiąg Obrządków Wschodnich; proprefekt Świętej Kongregacji ds. Dyscypliny Zakonnej Ludovico Calini (26 września 1766) – kardynał prezbiter S. Stefano al Monte Celio; prefekt Świętej Kongregacji ds. Odpustów i Świętych Relikwii; kamerling Świętego Kolegium Kardynałów Antonio Branciforte Colonna (26 września 1766) – kardynał prezbiter S. Maria in Via; legat apostolski w Bolonii Lazzaro Opizio Pallavicini (26 września 1766) – kardynał prezbiter Ss. Nereo ed Achilleo; sekretarz stanu Stolicy Apostolskiej; prefekt Świętej Konsulty; prefekt Świętej Kongregacji ds. Sanktuarium Loreto; prefekt Świętej Kongregacji ds. Awinionu Vitaliano Borromeo (26 września 1766) – kardynał prezbiter S. Maria in Aracoeli; legat apostolski w Romanii Pietro Colonna Pamphili (26 września 1766) – kardynał prezbiter S. Maria in Trastevere; komendatariusz opactwa terytorialnego Tre Fontane Urbano Paracciani Rutili (26 września 1766) – kardynał prezbiter S. Callisto; arcybiskup Fermo Mario Marefoschi Compagnoni (29 stycznia 1770) – kardynał prezbiter S. Agostino; prefekt Świętej Kongregacji ds. Obrzędów; archiprezbiter bazyliki laterańskiej Scipione Borghese (10 września 1770) – kardynał prezbiter S. Maria sopra Minerva; legat apostolski w Ferrarze Antonio Eugenio Visconti (17 czerwca 1771) – kardynał prezbiter bez tytułu Bernardino Giraud (17 czerwca 1771) – kardynał prezbiter SS. Trinita al Monte Pincio; arcybiskup Ferrary Innocenzo Conti (23 września 1771) – kardynał prezbiter bez tytułu Gennaro Antonio de Simone (15 marca 1773) – kardynał prezbiter S. Bernardo alle Terme; proaudytor Jego Świątobliwości Francesco Carafa di Traetto (19 kwietnia 1773) – kardynał prezbiter S. Clemente Francesco Saverio de Zelada (19 kwietnia 1773) – kardynał prezbiter S. Martino ai Monti Giovanni Angelo Braschi (26 kwietnia 1773) – kardynał prezbiter S. Onofrio; komendatariusz opactwa terytorialnego Subiaco Alessandro Albani OSIoHieros (16 lipca 1721) – kardynał diakon S. Maria in Via Lata; komendatariusz diakonii S. Maria in Cosmedin; protodiakon Świętego Kolegium Kardynałów; bibliotekarz Świętego Kościoła Rzymskiego; protektor Rzeszy Niemieckiej, Austrii i królestwa Sardynii; ambasador Austrii wobec Stolicy Apostolskiej; prefekt Świętej Kongregacji ds. Wód, Bagien Pontyjskich i Doliny Chiana; komendatariusz opactw terytorialnych Staffarda i Nonantola Domenico Orsini d’Aragona (9 września 1743) – kardynał diakon S. Maria ad Martyres; protektor królestwa Obojga Sycylii; minister pełnomocny króla Ferdynanda Sycylijskiego przy Stolicy Apostolskiej Luigi Maria Torregiani (26 listopada 1753) – kardynał diakon S. Agata in Suburra Giovanni Costanzio Caracciolo (24 września 1759) – kardynał diakon S. Eustachio; prefekt Trybunału Apostolskiej Sygnatury Łaski Andrea Negroni (18 lipca 1763) – kardynał diakon Ss. Vito e Modesto; sekretarz ds. Brewe Apostolskich Benedetto Veterani (26 września 1766) – kardynał diakon Ss. Cosma e Damiano; prefekt Świętej Kongregacji Indeksu Giovanni Battista Rezzonico (10 września 1770) – kardynał diakon S. Nicola in Carcere Tulliano; wielki przeor zakonu joannitów w Rzymie Antonio Casali (12 grudnia 1770) – kardynał diakon S. Giorgio in Velabro; prefekt Świętej Kongregacji Dobrego Rządu Pasquale Acquaviva d’Aragona (12 grudnia 1770) – kardynał diakon S. Maria in Aquiro; proprezydent Urbino Francesco d’Elci (26 kwietnia 1773) – kardynał diakon S. Angelo in Pescheria
Trzydziestu dziewięciu elektorów było Włochami, dwóch Francuzami, jeden Hiszpanem, jeden Anglikiem i jeden Niemcem. Trzynastu mianował Klemens XIV (1769–1774), dwudziestu Klemens XIII (1758–1769), dziesięciu papież Benedykt XIV (1740–1758), a jednego (Alessandro Albaniego) jeszcze Innocenty XIII (1721–1724).
Nieobecni Jedenastu kardynałów było nieobecnych, z czego dwóch zmarło w czasie sediswakancji: †Giovanni Francesco Stoppani (26 listopada 1753) – kardynał biskup Palestriny; sekretarz Świętej Kongregacji Rzymskiej i Powszechnej Inkwizycji; prefekt ds. ekonomicznych Świętej Kongregacji Rozkrzewiania Wiary (zmarł 18 listopada 1774 w Rzymie) Giuseppe Pozzobonelli (9 września 1743) – kardynał prezbiter S. Lorenzo in Lucina; protoprezbiter Świętego Kolegium Kardynałów; arcybiskup Mediolanu Franz Konrad Casimir von Rodt (5 kwietnia 1756) – kardynał prezbiter S. Maria del Popolo; biskup Konstancji Francisco de Saldanha da Gama (5 kwietnia 1756) – kardynał prezbiter bez tytułu; patriarcha Lizbony; pierwszy kapelan i jałmużnik Królestwa Portugalii †Ferdinando Maria de Rossi (24 września 1759) – kardynał prezbiter S. Cecilia; prefekt Świętej Kongregacji ds. Soboru Trydenckiego (zmarł 4 lutego 1775 w Rzymie) Buenaventura de Córdoba Espínola de la Cerda (23 listopada 1761) – kardynał prezbiter S. Lorenzo in Panisperna; patriarcha Zachodnich Indii; wikariusz generalny hiszpańskiej armii i floty Jean-François-Joseph Rochechouart (23 listopada 1761) – kardynał prezbiter S. Eusebio; biskup Laon Louis-César-Constantine de Rohan-Guéménée (23 listopada 1761) – kardynał prezbiter bez tytułu; biskup Strasbourga João Cosme da Cunha OSC (6 sierpnia 1770) – kardynał prezbiter bez tytułu; arcybiskup Evory; inkwizytor generalny Portugalii Charles-Antoine de la Roche-Aymon (16 grudnia 1771) – kardynał prezbiter bez tytułu; arcybiskup Reims Leopold Ernst von Firmian (14 grudnia 1772) – kardynał prezbiter bez tytułu; biskup Pasawy
Czterech mianował Benedykt XIV, czterech Klemens XIII i trzech Klemens XIV.
Frakcje w Świętym Kolegium Podobnie jak na poprzednim konklawe Święte Kolegium dzieliło się na dwa główne stronnictwaPodział odtworzony na podstawie Pastor, s. 2 i nast.; Petrucelli Della Gattina, s. 211-217; Bourgoing, s. 5 i nast. oraz 13 i nast.:
Zelanti (Gorliwi) – ugrupowanie kardynałów kurialnych, niezwiązanych z żadnym z mocarstw i przeciwnych świeckim naciskom na Kościół. Było przychylne jezuitom, niektórzy spośród nich dążyli do odwołania kasaty tego zakonu. Można do niego zaliczyć kardynałów Gianfrancesco Albaniego, braci Carlo Rezzonico i Giambattistę Rezzonico, Serbelloniego, delle Lanze, Spinolę, Castelliego, Fantuzziego, Marcantonio Colonnę, Buonaccorsiego, Bufaliniego, Boschiego, Caliniego, Borromeo, Colonnę Pamphiliego, Paraccianiego, Braschiego, Torregianiego, Veteraniego, Elci, Carafę i Borghese Partia Koron – czyli kardynałowie reprezentujący mocarstwa katolickie (Hiszpanię, Francję, Austrię, Neapol i Portugalię), domagające się potwierdzenia i dokończenia kasaty jezuitów. Tworzyli ją Francuzi de Bernis (ambasador Francji) i Luynes, Hiszpan Solis de Cardona (przedstawiciel Hiszpanii), Niemiec Migazzi (przedstawiciel Austrii), oraz Włosi Domenico Orsini (protektor Neapolu), Alessandro Albani (ambasador Austrii) i Innocenzo Conti (przedstawiciel Portugalii). Do frakcji tej byli zaliczani także kardynałowie niebędący oficjalnie w służbie mocarstw: Visconti, Pallavicini, Negroni, Simone, Marefoschi, Malvezzi, Corsini, Stuart.