Konklawe 18-30 listopada 1406 – konklawe okresu wielkiej schizmy zachodniej, które wybrało Grzegorza XII na papieża obediencji rzymskiej.
Śmierć Innocentego VII Papież Innocenty VII, trzeci z kolei papież rzymskiej obediencji, zmarł 6 listopada 1406 po dwóch latach pontyfikatu. Na konklawe 1404 ślubował on, że podejmie wszelkie kroki, łącznie z abdykacją, aby zakończyć trwającą w Kościele od 1378 roku schizmę, w rzeczywistości jednak nie uczynił praktycznie nic, aby ten cel osiągnąćCreighton, s. 196-197..
Podobnie jak przy śmierci Urbana VI, Klemensa VII i Bonifacego IX także i tym razem kardynałowie zastanawiali się, czy przystępować do wyboru nowego papieża czy też rozpocząć negocjacje z „awiniońskim” papieżem Benedyktem XIII w sprawie jego uznania lub nawet zaczekać na jego śmierćSede Vacante 1406; por. Souchon, vol. 1, s. 92-95; Creighton, s. 199.. Rozważania te trwały jednak krótko i w przepisanym prawem kanonicznym terminie „rzymscy” kardynałowie przystąpili do konklaweSouchon, vol. 1, s. 93; Creighton, s. 199; Sede Vacante 1406.. Wiadomo, że jednym z głównych papabile, popieranym przez Florencję, był Angelo AcciaioliSouchon, vol. 1, s. 113 przyp. 1..
Lista uczestników Rzymska obediencja Świętego Kolegium liczyła 18 kardynałów. 14 z nich brało udział w konklaweEubel, s. 31 przyp. 1; Souchon, vol. 1, s. 93, 287-288, 293-295; Sede Vacante 1406; The Cardinals of the Holy Roman Church.: Angelo Acciaioli; Kardynał z FlorencjiOd XIV do XVI wieku (a sporadycznie nawet i jeszcze później) rozpowszechniony był zwyczaj nazywania kardynałów (nawet w oficjalnych dokumentach) nie według ich imion i nazwisk, lecz według pseudonimów nawiązujących najczęściej do miejsca pochodzenia, diecezji lub kościoła tytularnego danego kardynała. (nominacja kardynalska: 17 grudnia 1384) – kardynał biskup Ostia e Velletri; prymas Świętego Kolegium Kardynałów; wicekanclerz Świętego Kościoła Rzymskiego; archiprezbiter bazyliki watykańskiej Enrico Minutoli; Kardynał z Monopoli (18 grudnia 1389) – kardynał biskup Tusculum; archiprezbiter bazyliki liberiańskiej; kamerling Świętego Kolegium Kardynałów; protektor Zakonu Krzyżackiego Antonio Caetani; Kardynał z Akwilei (27 lutego 1402) – kardynał biskup Palestriny; penitencjariusz większy; archiprezbiter bazyliki laterańskiej Angelo d’Anna de Sommariva OSBCam; Kardynał z Lodi (17 grudnia 1384) – kardynał prezbiter S. Pudenziana Corrado Caraccioli; Kardynał z Mileto (12 czerwca 1405) – kardynał prezbiter S. Crisogono; administrator diecezji Mileto Angelo Correr; Kardynał z Konstantynopola (12 czerwca 1405) – kardynał prezbiter S. Marco; tytularny patriarcha Konstantynopola; administrator diecezji Koronei Giordano Orsini (12 czerwca 1405) – kardynał prezbiter Ss. Silvestro e Martino Giovanni Migliorati; Kardynał z Rawenny (12 czerwca 1405) – kardynał prezbiter S. Croce in Gerusalemme; administrator archidiecezji Rawenny Antonio Calvi; Kardynał z Todi (12 czerwca 1405) – kardynał prezbiter S. Prassede Rinaldo Brancaccio (17 grudnia 1384) – kardynał diakon Ss. Vito e Modesto; protodiakon Świętego Kolegium Kardynałów Landolfo Maramaldo; Kardynał z Bari (21 grudnia 1381/18 grudnia 1389Maramaldo został wpierw mianowany 21 grudnia 1381 przez Urbana VI, który później pozbawił go godności kardynalskiej. Zrehabilitował go Bonifacy IX w 1389. Jak wszystko wskazuje, jego miejsce w porządku starszeństwa było liczone od rehabilitacji w 1389, a nie od pierwotnej nominacji (Souchon, vol. 2, s. 51 przyp. 1).) – kardynał diakon S. Nicola in Carcere Tulliano; legat w Perugii Oddone Colonna (12 czerwca 1405) – kardynał diakon S. Giorgio in Velabro Pietro Stefaneschi; Kardynał S. Angelo (12 czerwca 1405) – kardynał diakon S. Angelo in Pescheria Jean Gilles; Kardynał z Leodium (12 czerwca 1405) – kardynał diakon Ss. Cosma e Damiano
Oprócz Francuza Jean Gilles wszyscy elektorzy byli Włochami. Czterech z nich mianował Urban VI, dwóch Bonifacy IX, a ośmiu Innocenty VII.
Kamerlingiem Świętego Kościoła Rzymskiego był Leonardo de Fisici, biskup Fermo.
Nieobecni Czterech kardynałów (Węgier, dwóch Włochów i Grek) nie brało udziału w konklaweEubel, s. 31 przyp. 1; Souchon, vol. 1, s. 89; Sede Vacante 1406; The Cardinals of the Holy Roman Church.: Bálint Alsáni; Kardynał z Peczu (17 grudnia 1384) – kardynał prezbiter S. Sabina; protoprezbiter Świętego Kolegium Kardynałów; administrator diecezji Pecz Francesco Uguccione; Kardynał z Bordeaux (12 czerwca 1405) – kardynał prezbiter Ss. IV Coronati; administrator archidiecezji Bordeaux Pietro Filargo OFM; Kardynał z Mediolanu (12 czerwca 1405) – kardynał prezbiter Ss. XII Apostoli; administrator archidiecezji Mediolanu; legat papieski w Lombardii Baldassare Cossa; Kardynał S. Eustachio (27 lutego 1402) – kardynał diakon S. Eustachio; legat apostolski w Romanii
Alsáni został mianowany przez Urbana VI, Cossa przez Bonifacego IX, a pozostali dwaj przez Innocentego VII.
Wybór Grzegorza XII Konklawe rozpoczęło się 18 listopadaSouchon, vol. 1, s. 93; Creighton, s. 199-200; Sede Vacante 1406; The Cardinals of the Holy Roman Church.. Po pięciu dniach obrad, 23 listopada, wszyscy kardynałowie podpisali kapitulację wyborczą, która zobowiązywała elekta doSouchon, vol. 1, s. 95-97, 285-295; por. Creighton, s. 200.: publicznej deklaracji o gotowości złożenia abdykacji, jeśli Benedykt XIII zrobi to samo, w ciągu miesiąca od wyboru, niemianowania nowych kardynałów ponad to, co konieczne do zachowania równowagi z obediencją awiniońską, przy czym pierwsze nominacje powinny nastąpić nie prędzej niż po piętnastu miesiącach od wyboru, rozpoczęcia negocjacji z Benedyktem XIII w sprawie cesji (dwustronnej abdykacji), w ciągu trzech miesięcy od wyboru.
30 listopada, po dwunastu dniach obrad i tydzień po podpisaniu kapitulacji wyborczej, jednogłośny wybór kardynałów padł na kardynała, Angelo Correra, WenecjaninaSouchon, vol. 1, s. 113; Creighton, s. 200; Sede Vacante 1406., który był najstarszym członkiem Świętego Kolegium w obediencji rzymskiejSouchon, vol. 1, s. 111.. Elekt przyjął wybór, przybrał imię Grzegorz XII i niezwłocznie potwierdził warunki kapitulacji wyborczej, zobowiązując się do jej przestrzeganiaSouchon, vol. 1, s. 113-114; Sede Vacante 1406. 19 grudnia odbyła się uroczysta inauguracja pontyfikatuEubel, s. 31; Souchon, vol. 1, s. 115; Sede Vacante 1406..
Już 11 grudnia 1406, a więc jeszcze przed koronacją, Grzegorz XII wypełnił pierwsze ze swych zobowiązań, publicznie deklarując gotowość cesji w przypadku podobnego kroku ze strony Benedykta XIIISouchon, vol. 1, s. 115-116; Creighton, s. 201.. Rozmowy z Benedyktem XIII jednak przeciągały się, aż w końcu w maju 1408 Grzegorz XII złamał swe obietnice wyborcze i mianował nowych kardynałówCreighton, s. 201 i nast.. Tym samym przyczynił się do przejściowego pogłębienia schizmypatrz Sobór w Pizie, jednak jego późniejsza postawa na Soborze w Konstancji umożliwiła jej ostateczne przezwyciężenie.
Przypisy
Bibliografia Konrad Eubel, Hierarchia Catholica, vol. I, Padwa 1913-1960 Martin Souchon: Die Papstwahlen in der Zeit des grossen Schismas, Vol. 1-2, Verlag von Benno Goeritz 1898-1899 Mandell Creighton: A History of the Papacy During the Period of Reformation, volume I, (The Great Schism, 1378–1414), London: Longman, Green and Co., 1919 Sede Vacante 1406 The Cardinals of the Holy Roman Church
1406 Kategoria:Wydarzenia 1406