Apolipoproteina – białkowa część lipoproteiny, która odpowiedzialna jest za wiązanie lipidów. W zależności od klasy lipoprotein mogą stanowić od 1% składu cząsteczki lipoproteiny (chylomikrony) po 45 – 55% w przypadku lipoprotein o dużej gęstości. Różnią się one między sobą budową cząsteczkową, składem aminokwasowym oraz właściwościami przeciwmiażdżycowymi, właściwościami immunologicznymi, ruchliwością elektroforetyczną oraz funkcjami klinicznymi.
Rozróżnia się 5 głównych klas (A, B, C, D, E) i wiele podklas apoliporotein. Wśród tych wielu klas i podklas opisano również wiele przypadków genetycznego polimorfizmu (np. apolipoproteina A-I Milano).
Klasa lipoprotein o dużej gęstości zawiera prawie wszystkie rodzaje lipoprotein z wyjątkiem apo-B. Apolipoproteiny są syntetyzowane w jelitach i wątrobie, na ich produkcję ma wpływ wiele czynników, takie jak skład diety, hormony (insulina, glukagon, estrogeny, androgeny, tyroksyna), alkohol, leki (np. statyny).
Podstawowe właściwości ApolipoproteinaRozmieszczenieFunkcjaMiejsce biosyntezy apoAI chylomikrony, HDL3 aktywator LCAT wątroba, jelito apoAII chylomikrony, HDL3 aktywator lipazy wątrobowej wątroba, jelito apoAIV chylomikrony aktywator LCAT jelito apoAV chylomikrony, VLDL, HDL wpływ na metabolizm lipoprotein wątroba apoB48 chylomikrony stabilizacja cząstki jelito apoB100 VLDL, LDL, IDL stabilizacja cząstki, wiązanie receptorowe wątroba apoCI chylomikrony, VLDL, HDL aktywator lipazy lipoproteinowej, aktywator LCAT wątroba apoCII chylomikrony, VLDL, HDL aktywator lipazy lipoproteinowej wątroba apoCIII chylomikrony, VLDL, HDL inhibitor lipazy lipoproteinowej, aktywator LCAT wątroba apoCIV chylomikrony, VLDL, HDL aktywator lipazy lipoproteinowej wątroba apoD HDL aktywator LCAT wątroba apoE chylomikrony, VLDL, HDL aktywator LCAT, wiązanie receptorowe wątroba
Bibliografia