Jadwiga Kuryluk, właśc. Jadwiga Kuryluk-Cebrzyńska (ur. 25 września 1912 w Skierniewicach, zm. 30 kwietnia 1995 w Warszawie) – polska aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna.

Życiorys Córka Władysława Dionizego Kuryluka (1879–1940), majora lekarza Wojska Polskiego, zamordowanego w Katyniu, i Kazimiery Eleonory z domu Scharmach (1886–1974). Po maturze dostała się na Wydział Aktorski Państwowego Instytutu Sztuki Teatralnej w Warszawie, który ukończyła w 1936 roku. Jej kolegami z roku byli m.in. Lidia Wysocka i Tadeusz Fijewski. Wszyscy zapisali piękne karty w historii teatru. Po egzaminie dyplomowym została zaangażowana do Teatru Polskiego. Po udanym debiucie jako Emilia Wardle w spektaklu Karola Dickensa Klub Pickwicka u boku samego mistrza Aleksandra Zelwerowicza jako tytułowy Pickwick, zagrała Zuzię w przedstawieniu Aleksandra Fredry Damy i Huzary i Dunię w sztuce Antona Czechowa Wiśniowy sad, gdzie grała Maria Przybyłko-Potocka. Przed wybuchem II wojny światowej występowała w teatrach warszawskich: Narodowym i Nowym.

Podczas okupacji dorabiała jako kelnerka warszawskiej kawiarni U Aktorek, działała w konspiracji i brała udział w tajnych próbach sztuki Jeana Giraudoux Wojny trojańskiej nie będzie z myślą o wystawieniu jej po wojnie. W czasie powstania warszawskiego walczyła w szeregach Armii Krajowej, w stopniu podporucznika, ps. Kuma. Wywieziona i internowana w obozie w Niemczech, po wkroczeniu aliantów nawiązała kontakt z Leonem Schillerem i występowała w jego teatrze, objeżdżając polskie ośrodki na terenie Niemiec. Stamtąd przedostała się do Anglii i dołączyła do armii generała Władysława Andersa. Do Polski wróciła 1 sierpnia 1947 roku. Po wojnie związana była z teatrami: Ludowym im. Wojciecha Bogusławskiego w Lingen (Ems) (1945–1946), Miejskim w Jeleniej Górze (1947–1948) oraz warszawskimi: Rozmaitości (1948–1949 i 1972–1976), Nowej Warszawy (1949–1955), Młodej Warszawy (1955–1957) i Klasycznym (1957–1972).

Po raz pierwszy na ekranie wystąpiła w roli gościa hrabiny Róży w filmie psychologicznym Pożegnania (1958). Stworzyła szereg epizodycznych kreacji charakterystycznych w ekranizacjach znanych powieści: fantastycznej Kornela Makuszyńskiego O dwóch takich co ukradli księżyc (1962) w roli matki Nieboraka, Wielka miłość Balzaka (1973) Jerzego Stefana Stawińskiego jako pasażerka statku, jednym z największych przedsięwzięć polskiej kinematografii Jerzego Antczaka Noce i dnie (1975) Marii Dąbrowskiej w roli Ludwiczki, służącej w Krępie, Doktor Judym (1975) Stefana Żeromskiego jako ciotka Judymów, Granica (1977) Zofii Nałkowskiej w roli żony niespełnionego poety w salonie Kolichowskiej, Dziewczyna i chłopak, czyli heca na czternaście fajerek (1980) Hanny Ożogowskiej jako Gałązkowa, szatniarka na pływalni oraz w roli służącej Węgrosia w sfilmowanej noweli Henryka Sienkiewicza Hania (1984). Pojawiła się jako matka odprowadzana na samolot w klasycznej komedii Stanisława Barei Miś (1980) oraz zagrała postać Antoniny Serce, matki tytułowego bohatera w serialu Radosława Piwowarskiego Jan Serce (1981).

Od 4 kwietnia 1937 była żoną Arsena Cebrzyńskiego, który służył w Dywizjonie 303 i zginął śmiercią lotnika w bitwie o AnglięKuryluk Jadwiga Artyści. Internetowy Słownik Biograficzny Artystów Scen Polskich [dostęp 2023-11-14]..

Zmarła w Warszawie, pochowana na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 199-5-29,30).

Filmografia 1958: Pożegnania – gość hrabiny Róży 1960: Rozstanie 1961: Czas przeszły – pani Brum, gospodyni Steinhagena 1961: Dziś w nocy umrze miasto – Weronika Zumpe 1961: Świadectwo urodzenia – Ludka 1962: O dwóch takich co ukradli księżyc – matka Nieboraka 1963: Rozwodów nie będzie – pani Szulc, panna młoda w USC 1963: Smarkula – sąsiadka Bogdana i Floriana 1964: Przerwany lot 1965: Podziemny front – matka Antka Balcera (odc. 1) 1965: Piwo – matka Henryka 1966: Kontrybucja – matka Anny 1966: Ktokolwiek wie... – pracownica fabryki telewizorów 1968: Hasło Korn – gospodyni Janika 1970: Album polski – matka Józka 1970: Kolumbowie – kobieta w tramwaju (odc. 1) 1970: Lokis. Rękopis profesora Wittembacha 1970: Prawdzie w oczy – matka Wacka Karbowańca 1971: Bolesław Śmiały 1971: Gonitwa 1971: Jak daleko stąd, jak blisko – matka 1971: Złote koło – ciotka Kruka 1973: Droga – Aniela Szygułowa, matka Marianka (odc. 2, 3 i 5) 1973: Wielka miłość Balzaka (odc. 7) 1975: Doktor Judym – ciotka Judymów 1975: Noce i dnie – Ludwiczka, służąca w Krępie 1976: Motylem jestem, czyli romans 40-latka – garderobiana w telewizji 1976: Wakacje – babcia Andrzeja (odc. 1) 1976: Wielki układ – ciotka Kołodziejskiego 1976: Zezem – prababcia Czarka (odc. 1) 1977: Dziewczyna i chłopak – Gałązkowa, szatniarka na pływalni (odc. 2) 1977: Granica – żona niespełnionego poety w salonie Kolichowskiej 1977: Noce i dnie – Ludwiczka, służąca w Krępie (odc. 1) 1977: Pani Bovary to ja – kasjerka w banku 1978: Co mi zrobisz, jak mnie złapiesz? – sąsiadka Ferdów 1978: Justyna – matka Karola 1978: Spirala 1978: Układ krążenia – kobieta wzywająca pogotowie (odc. 6) 1978: Wielki podryw – Pszennikowa, żona rannego robotnika 1980: Dziewczyna i chłopak – szatniarka 1980: Miś – matka odprowadzana na samolot 1981: Jan Serce – Antonina Serce, mama Jasia 1981: Wierne blizny – ciotka Madejskiego 1984: Hania – służąca Węgrosia 1984: Przybłęda 1985: Siekierezada – Babcia Oleńka 1987: Sala nr 6 – gospodyni Orskiego

Ordery i odznaczenia Srebrny Krzyż Zasługi (11 lipca 1955) „w 10 rocznicę Polski Ludowej za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki” - wskazana jako Cebrzyńska-Kuryluk Jadwiga c. Władysława. Medal 10-lecia Polski Ludowej (22 lipca 1955) - Uchwała Rady Państwa z dnia 22 lipca 1955 r. nr 0/1400 - na wniosek Ministra Kultury i Sztuki - wskazana jako Cebrzyńska-Kuryluk Jadwiga.

Przypisy

Linki zewnętrzne

Kategoria:Ludzie urodzeni w Skierniewicach Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Polskie aktorki filmowe Kategoria:Polskie aktorki teatralne Kategoria:Urodzeni w 1912 Kategoria:Zmarli w 1995