Jarosław Furgała (ur. 1 lipca 1919 w Lubaczowie, zm. 19 stycznia 2020) – polski rzeźbiarz ludowy.
Życiorys W 1938 ukończył Szkołę Hotelarsko-Okrętową w Warszawie, następnie praktykował jako steward w Bristolu i Grand Hotelu. W 1939 rozpoczął naukę muzyki w warszawskiej szkole muzycznej. Po wybuchu wojny i wkroczeniu wojsk radzieckich na terytorium Polski został wcielony do Armii Czerwonej. Najpierw trafił nad granicę z Mandżurią, następnie na front niemiecki w rejonie Leningradu. W 1942 został ranny i dostał się do niewoli niemieckiej. W obozach jenieckich przebywał do 1945.
Po wyzwoleniu, ze względu na grasujące w jego rodzinnych stronach oddziały UPA, postanowił osiedlić się na Ziemiach Odzyskanych. Mieszkał na Dolnym Śląsku, pracował jako traktorzysta, magazynier, księgowy, instruktor, opiekun świetlicy i referent działu socjalnego. Od 1975 na rencie. Mieszkał w Brzegu w województwie opolskim.
Twórczość Pracą twórczą Jarosław Furgała zajmował się od 1966. Główną jego domeną było rzeźbiarstwo, ale był także autorem prac malarskich. Rzeźbił przede wszystkim w drewnie, choć miał na swoim koncie również prace w kamieniu.
W twórczości Furgały prym wiodła tematyka sakralna; sam artysta uważał rzeźbienie za formę modlitwy. Wśród jego prac można znaleźć tradycyjne motywy sztuki ludowej, jak Pietà, Matka Boża i świątki. Z innych dzieł artysty wymienić można: popiersie Marii Konopnickiej, cykl o kobiecie w pięciu alegoriach i serię prac przedstawiających dzieci wiejskie. Oprócz małych form rzeźbiarskich wykonał m.in. ponadmetrową rzeźbę księcia Henryka II Pobożnego, prawie 3-metrowy pomnik Mikołaja Kopernika, znajdujący się koło ratusza w Getyndze, oraz 3-metrowy monument ludowego poety Jana Pocka w piaskowcu. Prace Furgały znajdują się w muzeach polskich i zagranicznych, jak też w prywatnych zbiorach kolekcjonerskich.
Furgała miał dwukrotnie okazję spotkać się z Janem Pawłem II: w 1997 r. w Ludźmierzu, gdzie podarował mu figurkę Chrystusa Frasobliwego oraz w 2002 w Watykanie, gdzie wręczył papieżowi Anioła Betlejemskiego.
Artysta był bohaterem filmu dokumentalnego w reżyserii Andrzeja Różyckiego pt. Jarosława Furgały modlitwa w drewnie (1986).
Wystawy indywidualne 1983 – „Twórczość Jarosława Furgały”, wystawy w Toruniu i Warszawie 1995 – „Madonny Polskie” w Oławie 1995 – wystawa rzeźby Jarosława Furgały w Oleśnicy Śląskiej 1996 – wystawa w Brzegu nad Odrą 1996 – „Życie moje w rzeźby zaklęte” we Wrocławiu
Nagrody i odznaczenia 1979 – Odznaka Zasłużony Działacz Kultury 1981 – Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski 1981 – Odznaka Zasłużony dla Kultury Narodowej 1984 – Medal 40-lecia Polski LudowejUznanie dla twórców kultury /w/ Trybuna Robotnicza, nr 170, 19 lipca 1984, str. 1-2 1989 – Odznaka tytułu honorowego „Zasłużony dla Kultury Narodowej”Wyróżnienia dla twórców [w:] "Rzeczpospolita", nr 127, 1 czerwca 1989, s. 5.. Nagroda im. Oskara Kolberga Medal Działacza Odrodzenia Polski w ogólnopolskich konkursach rzeźbiarskich: I nagrody – Lublin 1982, Toruń 1976, Warszawa 1979, 1980, Wrocław 1976, 1981, 1983; II nagrody – Białystok 1976, Kraków 1978, Płock 1976, Toruń 1973, 1974, 1982, Siedlce 1976; III nagrody – Warszawa 1975, 1978, Wrocław 1978. 2015 – odznaczony przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Srebrnym Medalem Gloria Artis.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Laureaci Nagrody Kolberga Kategoria:Ludzie związani z Brzegiem Kategoria:Polscy rzeźbiarze ludowi Kategoria:Polscy stulatkowie Kategoria:Odznaczeni Medalem 40-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” Kategoria:Odznaczeni odznaką tytułu honorowego „Zasłużony dla Kultury Narodowej” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Radzieccy żołnierze II wojny światowej Kategoria:Polacy i obywatele polscy wcieleni do Armii Czerwonej 1939–1945 Kategoria:Ludzie urodzeni w Lubaczowie Kategoria:Urodzeni w 1919 Kategoria:Zmarli w 2020