Ewa Szelburg-Zarembina, właśc. Irena Ewa Szelburg (ur. 10 kwietnia 1899 w Bronowicach, zm. 28 września 1986 w Warszawie) – polska powieściopisarka, poetka, dramaturg, eseistka, najbardziej znana z twórczości dla dzieci i młodzieży. Pierwszy Kanclerz Kapituły Orderu Uśmiechu, funkcję tę pełniła w latach 1968–1976.
Życiorys thumb|left|Z mężem Józefem Zarembą w latach 60. Urodziła się w zubożałej rodzinie szlacheckiej, Antoniego, ogrodnika dworskiego, i Elżbiety z Kałużyńskich, krawcowej. Wkrótce rodzina przeniosła się do Nałęczowa, gdzie Ewa Szelburg uczęszczała do szkoły. W 1916 r. ukończyła gimnazjum Władysława Kunickiego w Lublinie. W 1916 r. założyła III Żeńską Lubelską Drużynę Skautową przy prywatnym gimnazjum Arciszowej w Lublinie. Była członkinią organizacji „Zet”. W tym okresie podjęła również pracę jako nauczycielka w lubelskiej szkole powszechnej.
W latach 1918–1922 studiowała filologię polską i pedagogikę na UJ w Krakowie. Jej studia przerwała wojna polsko-bolszewicka, w której brała udział jako sanitariuszka. W latach 1921–1928 pracowała jako nauczycielka w seminariach pedagogicznych. Od 1928 mieszkała w Warszawie. W okresie okupacji była działaczką podziemia oświatowego i redaktorką konspiracyjnego miesięcznika „W świetle dnia”.
Życie prywatne thumb|upright|Grób Ewy Szelburg-Zarembiny na cmentarzu parafialnym w Nałęczowie Dwukrotnie zamężna: w latach 1921–1925 z pedagogiem i pisarzem Jerzym Ostrowskim, oraz w latach 1926–1986 z polonistą i urzędnikiem Józefem Zarembą.
Działalność społeczno–polityczna W roku 1949 była członkiem Zarządu Stołecznego Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej. W 1964 podpisała list pisarzy polskich, protestujących przeciwko Listowi 34, wyrażając protest przeciwko uprawianej na łamach prasy zachodniej oraz na falach dywersyjnej rozgłośni radiowej Wolnej Europy, zorganizowanej kampanii, oczerniającej Polskę Ludową.
20 kwietnia 1965 zwróciła się do społeczeństwa z apelem uczczenia pamięcią bohaterstwa i męczeństwa młodzieży i dzieci w dziejach Polski. Apel wywołał gromki odzew i ze składek społecznych powstał Pomnik – Centrum Zdrowia Dziecka w Warszawie.
Zmarła w Warszawie, pochowana na cmentarzu parafialnym w Nałęczowie (sektor B1-9-3).
Twórczość Debiutowała w 1922 r. na łamach tygodnika „Moje Pisemko” jako autorka utworów dla dzieci. Dla dorosłego czytelnika wydała w 1924 r. Legendy żołnierskie i od tej pory pisała zarówno dla dzieci, jak i dla dorosłych.
Znana przede wszystkim jako autorka książek i wierszy dla dzieci, w swoich pracach często wracała do młodości spędzonej w Nałęczowie i Lublinie. Pisała:
Publikacje
Cykl Rzeka kłamstwa: 1935: Wędrówka Joanny 1936: Ludzie z wosku 1959: Miasteczko aniołów 1963: Iskry na wiatr 1968: Gaudeamus
Twórczość w piosenkach 1998: Grzegorz Turnau, Księżyc w misce – tekst utworu Szedł czarodziej 1979: Anna Jantar, Zamiast słuchać bajek – program TV przygotowany z okazji Międzynarodowego Roku Dziecka. Zdjęcia kręcono w wałbrzyskiej Palmiarni. Muzykę do piosenek napisał Antoni Kopff. Piosenki: Buciczkowa wróżka, Jak słonko szło spać, Złoty jeż, Zamiast słuchać bajek, Szklana góra. Ostatni program TV Anny Jantar.
Adaptacje Rzeka kłamstwa – serial telewizyjny (1989)
Ordery i odznaczenia Order Sztandaru Pracy I klasy (1970) Order Sztandaru Pracy II klasy (22 lipca 1949) „za zasługi położone dla Narodu i Państwa w dziedzinie (...), kultury i sztuki”. Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1960)Odznaczenia dla wybitnych działaczek [w:] "Trybuna Robotnicza", nr 7, 8 marca 1960, s. 2 Złoty Krzyż Zasługi (11 listopada 1936) „za zasługi na polu pracy zawodowej”. Medal Niepodległości (13 kwietnia 1931) „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Złoty Wawrzyn Akademicki (4 listopada 1937) „za wybitną twórczość literacką”. Medal 10-lecia Polski Ludowej (19 stycznia 1955) - Uchwała Rady Państwa z dnia 19 stycznia 1955 r. nr 0/196 - na wniosek Ministra Kultury i Sztuki. Order Uśmiechu (1970)
Nagrody Nagroda Miasta Stołecznego Warszawy (1948) Nagroda Prezesa Rady Ministrów za całokształt twórczości dla dzieci i młodzieży (1953) Nagroda im. Pietrzaka (1961) Nagroda Ministra Kultury i Sztuki za całokształt twórczości (1966) Nagroda państwowa I stopnia (1966)
Upamiętnienie Jest patronką szkół podstawowych w Skidziniu, nr 312 w Warszawie, w Drzewcach, w Niezabitowie, a także publicznego przedszkola w Górze Puławskiej, publicznego przedszkola w Skępem, przedszkola nr 118 w Poznaniu, Przedszkola Publicznego nr 9 w Radomiu, Szkoły Podstawowej w Płośnicy i od 2009 roku – Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Karczmiskach. Jej imię nosi również Dom Dziecka w Lublinie. W Kołobrzegu jedna z ulic nosi nazwę Szelburg-Zarembiny.
We wrześniu 1996, w 10 rocznicę śmierci pisarki, na placu przed Nałęczowskim Ośrodkiem Kultury umieszczono kamień z tablicą pamiątkową ufundowaną przez Towarzystwo Przyjaciół NałęczowaPraca zbiorowa, Uzdrowisko Nałęczów, Nałęczów 2007, wyd. II, s. 75, ..
Od 1988 r. imię Ewy Szelburg-Zarembiny nosi ulica w Łodzi na osiedlu Andrzejów.
Zobacz też
Przypisy Dziennik Polski, rok XX, nr 111 (6303), 12 maja 1964 roku, s. 2. Ks. Dominik Zamiatała, Towarzystwo Przyjaźni Polsko-Radzieckiej, w: Encyklopedia Białych Plam, t. XVII, Radom 2006, s. 179. Ewa Szelburg-Zarembina, Gazeta Nałęczowska. Strony szkoły.
Rocznik Polskiej Akademii Literatury 1937–1938, Warszawa 1939, s. 174. Chorągiew Lubelska ZHP.
Linki zewnętrzne Skan metryki urodzenia (akt 56): https://familysearch.org/ark:/61903/3:1:939V-4QSD-7G Portrety fotograficzne Ewy Szelburg-Zarembiny w bibliotece Polona
Kategoria:Członkowie Związku Młodzieży Polskiej „Zet” Kategoria:Działacze Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej Kategoria:Laureaci Nagrody Ministra Kultury i Sztuki (Polska Ludowa) Kategoria:Ludzie związani z Nałęczowem Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Za Zasługi dla Warszawy” Kategoria:Odznaczeni Odznaką Nagrody Państwowej Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy I klasy Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy II klasy Kategoria:Odznaczeni Orderem Uśmiechu Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotym Wawrzynem Akademickim Kategoria:Polscy baśniopisarze Kategoria:Polscy dramaturdzy XX wieku Kategoria:Polscy eseiści XX wieku Kategoria:Polscy pisarze dwudziestolecia międzywojennego Kategoria:Polscy pisarze współcześni Kategoria:Polscy poeci XX wieku Kategoria:Polscy prozaicy XX wieku Kategoria:Polscy scenarzyści XX wieku Kategoria:Polscy twórcy literatury dziecięcej i młodzieżowej Kategoria:Wyróżnieni Nagrodą Miasta Stołecznego Warszawy Kategoria:Urodzeni w 1899 Kategoria:Zmarli w 1986