thumb|Józef Piłsudski w rozmowie z Henrykiem Krok-Paszkowskim, ćwiczenia POW Henryk Krok-Paszkowski (ur. w majątku Rudnia Pilańska nad Usą, zm. 7 kwietnia 1969 w Dartford, w Wielkiej Brytanii) – generał brygady Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, weteran wojny polsko-bolszewickiej i kampanii wrześniowej, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys thumb|Od lewej: Henryk Krok-Paszkowski, Stefan Starzyński, Stanisław Machowicz podczas Święta Żołnierza w dniu 15 sierpnia 1939 w Warszawie Był synem Stanisława i Jadwigi ze Straszyńskich, których majątek sąsiadował z majątkiem Oziembłowo. Rodzice przyszłego generała przyjaźnili się z Heleną i Edmundem Dzierżyńskimi, rodzicami Feliksa. W latach 1897–1902 uczęszczał do Szkoły Realnej w Pińsku. Studiował na Politechnice Lwowskiej, gdzie od jesieni 1908 należał do Związku Walki Czynnej oraz Związku Strzeleckiego, gdzie m.in. był komendantem Okręgu Warszawskiego, a 1912 ukończył szkołę oficerską.
W okresie od 6 sierpnia 1914 do listopada 1915 pełnił służbę w Legionach Polskich. Był dowódcą I plutonu w 1 Kompanii Kadrowej, a następnie dowódcą 1 kompanii III baonu 1 pułku piechoty i 8 kompanii II baonu 5 pułku piechoty w składzie I Brygady, wraz z którymi pułkami przeszedł szlak bojowy. W listopadzie 1915 odkomenderowany został do Polskiej Organizacji Wojskowej. Był komendantem Obwodu POW w Siedlcach oraz komendantem Szkoły Podoficerskiej w Warszawie. W maju 1917 ponownie w służbie liniowej, gdzie został zastępcą dowódcy II baonu 5 pułku piechoty, a następnie dowódca I baonu na kursie wyszkolenia Nr 2 w Komorowie. W tym też roku w lipcu, po kryzysie przysięgowym został jeńcem wojennym i osadzono go w Beniaminowie, a następnie m.in. w Warszawie, Szczypiornie i Havelbergu. W niewoli przebywał do października 1918.
2 listopada 1918 został przyjęty w stopniu kapitana do odradzającego się Wojska Polskiego i mianowany dowódcą I batalionu 5 pułku piechoty Legionów. Podczas wojny polsko-ukraińskiej uczestniczył w walkach o Przemyśl, a także w odsieczy Lwowa. W końcu styczniu 1919 objął dowództwo I batalionu 22 pułku piechoty. 1 kwietnia 1920 awansowano go na podpułkownika. Walczył w wojnie polsko-bolszewickiej, podczas której 5 kwietnia 1920 został ranny. W maju 1920 został dowódcą 22 pp. Przejściowo dowodził także XVII Brygadą Piechoty. Za postawę wykazaną w czasie walk z bolszewikami, 28 lutego 1921 odznaczono go krzyżem „Virtuti Militari” V klasy.
Po demobilizacji i przejściu wojska na organizację pokojową, w dalszym ciągu dowodził 22 pp. Na jego czele wziął czynny udział w przewrocie majowym 1926 po stronie Józefa Piłsudskiego. Zmiany personalne w wojsku przeprowadzone przez Pierwszego Marszałka Polski po zamachu stanu miały bezpośredni wpływ na dalszą karierę pułkownika Krok-Paszkowskiego. Wyznaczenie gen. bryg. Mieczysława Rysia-Trojanowskiego, dotychczasowego dowódcy 9 Dywizji Piechoty na stanowisko dowódcy Okręgu Korpusu Nr IX w Brześciu umożliwiło objęcie stanowiska dowódcy dywizji przez płk. Franciszka Sikorskiego, dotychczasowego dowódcę piechoty dywizyjnej 9 DP. Na zwolnione przez pułkownika Sikorskiego stanowisko wyznaczony został z dniem 9 sierpnia 1926Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych nr 31 z 9 sierpnia 1926 roku, s. 246..
Piechotą 9 DP dowodził niecałe dwa lata. 18 lutego 1928 został mianowany dowódcą Obszaru Warownego „Wilno” w WilnieDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 4 z 20 lutego 1928 roku, s. 29.. Pełniąc służbę w wileńskim garnizonie awansował na generała brygady ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1929 w korpusie generałów. 9 października 1930 został mianowany dowódcą 20 Dywizji Piechoty w BaranowiczachDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych nr 1 z 28 stycznia 1931 roku, s. 1.. Dywizją dowodził ponad siedem lat. W styczniu 1938 przeniesiony został do Warszawy na stanowisko zastępcy dowódcy Okręgu Korpusu nr I.
W kampanii wrześniowej 1939 miał dowodzić 45 Dywizją Piechoty Rezerwowej, lecz nie zdołał jej zmobilizować. Od 12 do 17 września był komendantem punktu zbornego w Brzeżanach. Od września 1939 do lutego 1941 internowany w Rumunii w obozie w Băile HerculanePiotr Stawecki, Generałowie polscy w wojnie obronnej 1939 roku i ich dalsze losy wojenne : cz. 2, [w:] Przegląd Historyczno-Wojskowy 15 (66)/3 (249) s. 93– 94., potem do kwietnia 1945 w niewoli niemieckiej w Oflagach Dorsten i VI B Dössel. Po uwolnieniu osiadł w Anglii. Jego syn, Jan Krok-Paszkowski wziął udział w powstaniu warszawskim, a po wojnie był szefem Polskiej Sekcji BBC i pracownikiem Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa. mały|Symboliczny grób gen. Henryka Krok-Paszkowskiego na Cmentarzu w Skolimowie Zmarł w szpitalu Joyce Green w Dartford w 1969.
Był żonaty i miał pięcioro dzieci: Marię Krystynę (ur. 3 stycznia 1917), Józefa (ur. 10 września 1919), Jadwigę (ur. 28 lipca 1921), Barbarę (ur. 12 marca 1923) oraz Jana (ur. 20 sierpnia 1925).
Awanse chorąży – 29 września 1914 porucznik – 5 marca 1915 kapitan – 15 czerwca 1915 pułkownik – 3 maja 1922 zweryfikowany ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 generał brygady – 1 stycznia 1929 ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1929 i 1 lokatą w korpusie generałów
Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 47 – 28 lutego 1921 Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski – 8 listopada 1930 „za zasługi na polu wyszkolenia wojska”. Krzyż Niepodległości – 20 stycznia 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości” Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (siedmiokrotnie: po raz 2, 3 i 4 w 1921) Złoty Krzyż Zasługi – 10 listopada 1928M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 634 „w uznaniu zasług, położonych na polu pracy w poszczególnych działach wojskowości”. Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Odznaka za Rany i Kontuzje Odznaka „Za wierną służbę” – 6 sierpnia 1916 Odznaka Pamiątkowa „Pierwszej Kadrowej” Krzyż Oficerski Orderu Leopolda (Belgia)
Przypisy
Bibliografia T. Kryska-Karski, Generałowie Polski Niepodległej, wyd. Editions Spotkania Warszawa 1991. H. P. Kosk, Generalicja polska, t. 2 wyd. Oficyna Wydawnicza Pruszków 2001. Relacja Janusza Masłowskiego sporządzona przez Dawida Jakubowskiego
Kategoria:Członkowie Związku Strzeleckiego (1910–1914) Kategoria:Członkowie Związku Walki Czynnej Kategoria:Dowódcy 20 Dywizji Piechoty (II RP) Kategoria:Dowódcy 22 Pułku Piechoty (II RP) Kategoria:Dowódcy piechoty dywizyjnej 9 Dywizji Piechoty (II RP) Kategoria:Generałowie brygady II Rzeczypospolitej Kategoria:Internowani w Beniaminowie Kategoria:Jeńcy Oflagu VI B Dössel Kategoria:Jeńcy Oflagu VI E Dorsten Kategoria:Komendanci Obwodów POW Kategoria:Legioniści internowani po kryzysie przysięgowym w Szczypiornie Kategoria:Ludzie związani z Siedlcami Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (czterokrotnie) Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Odznaką za Rany i Kontuzje Kategoria:Odznaczeni Odznaką „Za wierną służbę” Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie 5 Pułku Piechoty Legionów Kategoria:Oficerowie dowództwa 45 Dywizji Piechoty (II RP) Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Leopolda (Belgia) Kategoria:Uczestnicy walk przewrotu majowego 1926 (strona Józefa Piłsudskiego) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1887 Kategoria:Zmarli w 1969 Kategoria:Żołnierze 1 Kompanii Kadrowej Legionów Polskich Kategoria:Żołnierze Wojska Polskiego internowani w Băile Herculane Kategoria:Żołnierze Wojska Polskiego na emigracji w Wielkiej Brytanii po II wojnie światowej