Terry Sawchuk (ur. 28 grudnia 1929 w Winnipeg w Kanadzie, zm. 31 maja 1970 w Nowym Jorku) – kanadyjski zawodowy hokeista grający na pozycji bramkarza, który rozegrał w NHL 21 sezonów w klubach: Detroit Red Wings, Boston Bruins, Toronto Maple Leafs, Los Angeles Kings i New York Rangers. Swój pseudonim Uke zyskał dzięki ukraińskiemu pochodzeniu. Od 1971 roku członek Hockey Hall of Fame.
Kariera W ciągu swojej kariery Sawchuk wygrał 501 meczów, 441 w sezonie zasadniczym i 54 w play-off, a w 115 zaliczył shutout (czyste konto), 103 razy w sezonie zasadniczym i 12 razy w play-off. Terry Sawchuk urodził i wychował się w Winnipeg w prowincji Manitoba w Kanadzie, gdzie grał w hokeja na otwartym lodowisku. Nazywany „Uke” dzięki swojemu ukraińskiemu pochodzeniu, rozpoczął swoją zawodową karierę w wieku 17 lat, zdobywając tytuł debiutanta roku w United States Hockey League. Następnie zdobył tytuł debiutanta roku grając w Indianapolis Capitals w American Hockey League. Powołany z AHL do Detroit Red Wings na sezon 1950-51 NHL, zdobył Calder Memorial Trophy dla najlepszego debiutanta sezonu, stając się pierwszym zawodnikiem, który zdobył tytuły rookie-of-the-year w trzech różnych profesjonalnych ligach. Został wybrany także do pierwszej drużyny All Star, co można dzisiaj porównać do zdobycia Vezina Trophy, jako że wtedy otrzymywał je bramkarz z najmniejszą liczbą puszczonych bramek na mecz. W 1952 roku Terry Sawchuk poprowadził Detroit Red Wings do zdobycia Pucharu Stanleya w minimalnej liczbie ośmiu meczów (dwie serie do 4 zwycięstw), w których zaliczył 4 razy shutout i puścił jedynie 5 bramek. W ciągu wszystkich ze swoich pięciu pierwszych lat w NHL, prowadził w statystyce zwycięstw i dostał się do drużyny All Stars. W sezonie 1954-55 został nabyty przez Boston Bruins, jednak nie potrafił dostosować się do gry tej ekipy. W czasie sezonu 1956-57 skończył karierę, narzekając na poważny stres i mononukleozę. Jednak, w następnym sezonie powrócił do gry po tym jak został z powrotem zawodnikiem Detroit. W zamian Red Wings wysłali młodego napastnika Johnny’ego Bucyka do Bostonu (jedna z najbardziej jednostronnych transakcji w historii NHL). Przed startem sezonu 1964 trafił do Toronto Maple Leafs poprzez waiver draft gdzie wygrał kolejny Vezina Trophy w sezonie 1964-65 i pomógł Leafs zdobyć Puchar Stanleya w sezonie 1966-67. Sawchuk posiadał zdolność do grania pomimo ciężkich kontuzji, co było znaczącą zaletą w czasach kiedy bramkarze nie używali masek ochronnych, którą można było dostrzec już w jego dzieciństwie. Mając dwanaście lat zlekceważył kontuzję w czasie towarzyskiego meczu rugby, która po dwóch latach okazała się złamaniem kości ręki, która nie zrosła się dobrze, Sawchuk do końca życia miał jedną rękę krótszą o 5 cm od drugiej. W swojej zawodowej karierze Sawchuk rozegrał ponad dwanaście sezonów bez maski i miał ponad 600 szwów założonych na twarz. Później jednak używał maskę i cenił jej ochronę.
Śmierć Sawchuk wiele lat zmagał się z nieleczoną depresją, która negatywnie wpływała na jego życie. W czasie bójki pod wpływem alkoholu z hokeistą New York Rangers Ronem Stewartem, Sawchuk doznał poważnych obrażeń i po kilku tygodniach zmarł w Nowym Jorku. Nie wiadomo czy to zdarzenie było prawdziwą bójką czy jedynie nieodpowiedzialnym zachowaniem, ale wszczęto śledztwo o nieumyślne spowodowanie śmierci i Stewart nie został oskarżony. W wyniku uszkodzenia wątroby powstało w organizmie Sawchuka wiele zakrzepów, które trzeba było usuwać chirurgicznie. Jednak zakrzep spowodował zatrzymanie akcji serca i Terry Sawchuk zmarł 31 maja 1970 roku w wieku 40 lat. Sawchuk został pochowany na Mount Hope Cemetery w Pontiac w stanie Michigan.
Spuścizna thumb|300px|1 zastrzeżony numer Sawchuka w hali Joe Louis Arena Terry Sawchuk ukończył karierę z 447 zwycięstwami, co przez 30 lat było rekordem, a jego 103 shutouty do dziś są rekordem w NHL. W 1971 r. Sawchuk został pośmiertnie wybrany do Hockey Hall of Fame a także otrzymał Lester Patrick Trophy za swój wkład w rozwój hokeja w USA. W 1997 została wydana książka Briana Kendalla: Shutout: The Legend of Terry Sawchuk. Książka Davida Dupis Sawchuk: The troubles and triumphs of the World’s Greatest Goalie, którą wydano w 1998, została napisana przy współpracy rodziny Sawchuka. W 2001 Terry Sawchuk został uwieczniony na znaczku pocztowym. Numer Sawchuka 1 został zastrzeżony przez Detroit Red Wings. W Winnipeg nadano imię Sawchuka lodowisku (Terry Sawchuk Memorial Arena).
Nagrody i wyróżnienia Najlepszy debiutant roku USHL (1948) Dudley „Red” Garrett Memorial Award – Najlepszy debiutant roku AHL (1949) Calder Memorial Trophy (1951) NHL First All-Star Team (1951, 1952, & 1953) NHL Second All-Star Team (1954, 1955, 1959, & 1963) Vezina Trophy (1952, 1953, 1955, & 1965) Puchar Stanleya (1952, 1954, 1955, & 1967) Lester Patrick Trophy (1971) Wybrany Hockey Hall of Fame w 1971 W 1998 roku znalazł się 9 miejscu (najwyższe wśród bramkarzy) na liście 100 najlepszych hokeistów magazynu The Hockey News 6 marca 1994 roku jego numer 1 został zastrzeżony w klubie Detroit Red Wings
Rekordy NHL Record - Career Shut-Out Leader - 103 NHL Record - Career Ties Leader - 172
Statystyki M=Mecze, MR=Minuty rozegrane, GS=Gole stracone, W=Wygrane, P=Przegrane, R=Remisy, SO=ShutoutsShutouts oznacza mecz bez straconej bramki
Sezon Drużyna M MR GS W P R SO GAA 1949-1950 Detroit Red Wings 7 420 16 4 3 0 1 2.29 1950-1951 Detroit Red Wings 70 4200 139 44 13 13 11 1.99 1951-1952 Detroit Red Wings 70 4200 133 44 14 12 12 1.90 1952−1953 Detroit Red Wings 63 3780 120 32 15 16 9 1.90 1953−1954 Detroit Red Wings 67 4004 129 35 19 13 12 1.93 1954−1955 Detroit Red Wings 68 4080 132 40 17 11 12 1.96 1955–1956 Boston Bruins 68 4080 181 22 33 13 9 2.60 1956–1957 Boston Bruins 34 2040 81 18 10 6 2 2.38 1957-1958 Detroit Red Wings 70 4200 207 29 29 12 3 2.94 1958-1959 Detroit Red Wings 67 4020 209 23 36 8 5 3.09 1959−1960 Detroit Red Wings 58 3480 156 24 20 14 5 2.67 1960-1961 Detroit Red Wings 37 2150 113 12 16 8 2 3.10 1961–1962 Detroit Red Wings 43 2580 143 14 21 8 5 3.28 1962–1963 Detroit Red Wings 48 2775 119 22 16 7 3 2.55 1963-1964 Detroit Red Wings 53 3140 138 25 20 7 5 2.64 1964–1965 Toronto Maple Leafs 36 2160 92 17 13 6 1 2.56 1965–1966 Toronto Maple Leafs 27 1521 80 10 11 3 1 3.16 1966-1967 Toronto Maple Leafs 28 1409 66 15 5 4 2 2.81 1967-1968 Los Angeles Kings 36 1936 99 11 14 6 2 3.07 1968–1969 Detroit Red Wings 13 641 28 3 4 3 0 2.62 1969–1970 New York Rangers 8 412 20 3 1 2 1 2.91 NHL razem 971 57228 2401 447 330 172 103 2.52
Zobacz też Członkowie hokejowego Hall of Fame
Przypisy
Linki zewnętrzne Profil Terry'ego Sawchuka w Hockey Hall of Fame
Kategoria:Kanadyjscy hokeiści Kategoria:Hokeiści Detroit Red Wings Kategoria:Hokeiści Boston Bruins Kategoria:Hokeiści Toronto Maple Leafs Kategoria:Hokeiści Los Angeles Kings Kategoria:Hokeiści New York Rangers Kategoria:Urodzeni w 1929 Kategoria:Zmarli w 1970 Kategoria:Zdobywcy Pucharu Stanleya Kategoria:Członkowie Hockey Hall of Fame Kategoria:Ludzie urodzeni w Winnipeg