RD-115

thumb|300px|right|Radiostacja RD-115 thumb|300px|right|Radiostacja RD-115 – miejsce pracy operatora łączności RD-115 – radiostacja desantowa wz.115. Wóz łączności opracowany według wytycznych Szefostwa Badań i Techniki Wojskowej LWP. Dokumentację radiostacji we wszystkich wariantach opracował WIŁ w Zegrzu. Produkcja (montaż) w ZR im. M. Kasprzaka w Warszawie. Miał to być wóz łączności wysokiej mobilności – możliwe było jego złożenie do wysokości około 1,3 metra tak aby móc go desantować z dowolnego samolotu transportowego na spadochronie za tyły wroga.

Pojazd miał zastąpić używane do tej pory mobilne radiostacje R-104M na samochodzie GAZ-69E oraz bardziej rozbudowane wozy dowodzenia R-125M, także z radiostacją KF R-104M oraz radiostacjami UKF R-105M lub R-108M lub R-109M.

Egzemplarze serii prototypowej oraz pierwsze serie odmiany docelowej RD-115 były produkowane na podwoziu GAZ-69E. Na wyposażeniu Wojska Polskiego od 1970 roku. W związku z ograniczonymi możliwościami taktycznymi nawet w porównaniu z poprzednikiem (czyli R-125M), opracowano zmodernizowany wóz dowodzenia RD-115Z z rozbudowanym systemem komutacji, możliwością podłączenia polowej linii telefonicznej oraz z możliwością zasilania zewnętrznego z sieci prądu przemiennego (220 V 50 Hz lub 400 Hz) oraz prądu stałego 26 V (wojskowe agregaty).

Radiostacja RD-115Z jest zamontowana na samochodzie osobowo – terenowym typu UAZ-469B wyposażonym w instalację przeciwzakłóceniową i System Odbioru Mocy (SOM) składający się z prądnicy GSK-1500Z lub w późniejszych odmianach alternatora A-220.

Nie jest do końca jasne czy zmiana nośnika była ściśle powiązana ze zmianą systemu zadaniowego. Brak jest jednak dowodów na montowanie w okresie przejściowym systemu RD-115Z na GAZ-69E lub systemu RD-115 na UAZ-469.

W 1977 r. Szefostwo Badań i Rozwoju Techniki Wojskowej opracowało „ Wymagania Techniczno – Taktyczne na radiostację RD-115ZT1 (zwaną WD-43) zamontowaną na samochodzie osobowo – terenowym UAZ-469B dla szefa OPL pododdziałów zmechanizowanych (p.z.) i pododdziałów czołgów (p.cz.) oraz dowódców pododdziałów ogniowych OPL w p.z. p.cz. oraz Szefów służb zabezpieczenia technicznego (ZT). Kolegium Głównego Inspektora Techniki WP na posiedzeniu w 1978 przyjęło, że od 1980 należy wprowadzać radiostacje RD-115Z.

Radiostację produkowano w kilku wersjach – m.in.: RD-115, RD-115Z, RD-115ZT, RD-115ZT1 (WD-43), RD-115ZT/E R-115ZMT.

Przeznaczenie Radiostacja jest przeznaczona do zapewnienia łączności radiowej w sieciach dowodzenia i współdziałania. Zapewnia ona nieutajnioną łączność telefoniczną poprzez radiostacje R-130, R-123, R-107 i linię przewodową oraz łączność telegraficzną kluczem, a także łączność telefoniczną utajnioną (niektóre wersje) poprzez radiostację i linie przewodowe.

Wyposażenie W skład wyposażenia RD-115 na podwoziu GAZ-69E wchodzą: Radiostacja KF – R-130. (R-130 seria 03; R-130M) Radiostacja UKF – R-107. Wzmacniacz mocy – UM-3 do radiostacji R-107. Zestaw komutacji i łączności wewnętrznej: pulpit operatora łączności; pulpit dowódcy; Urządzenia zasilające w składzie: blok zasilania (tablica rozdzielcza do napięć 6 V / 12 V / 24 V lub w innym wykonaniu 12 V / 24 V) – umożliwiała ładowanie akumulatorów głównych oraz akumulatorów radiostacji R-107; prądnica GSK-1500 z regulatorem RK-1500; akumulatory główne 6SE-155 oraz 2KNP-20; nie było możliwości zasilania/ładowania akumulatorów z sieci zewnętrznej; System antenowy w składzie: maszt teleskopowy typ A-104 o wysokości 10 m – ręczny; antena quazimagnetyczna antena prętowa 2,5 m na przedniej szybie samochodu;

W skład wyposażenia RD-115Z na podwoziu UAZ-469 wchodzą: Radiostacja KF – R-130. (R-130 seria 03; R-130M) Radiostacja UKF – R-123. (R-123M; R-123MT; R-123Z) Radiostacja UKF – R-107. (R-107M) Telefoniczny aparat polowy TA-57. Zestaw komutacji i łączności wewnętrznej (UTWR – urządzenie taktycznego współdziałania radiostacji) typu ZR-0: pulpit operatora łączności PC-0; blok komutacji i dopasowania PM-0; pulpit dowódcy PK-0; Blok filtrów liniowych FL-1 Pulpit wynośny PW-1. Urządzenia zasilające w składzie: blok zasilania BZ-15; (w późniejszych wersjach BZ-15A lub BZ-15B umożliwiające zasilanie urządzenia utajniającego UTS (urządzenie telefonii specjalnej) typu T-219) pojemnik PA-1 z akumulatorami 2 × 6SE 136; tablica zabezpieczająca wejścia sieci TZWS-1; (w późniejszych wersjach TZWS-2 umożliwiające współpracę z UTS T-219) prostownik PR-24/25; pojemnik PA-2 na akumulatory 2KNP-20 – pojemnik był jednocześnie urządzeniem ładującym akumulatory dla radiostacji R-107/107M; System antenowy w składzie: maszt teleskopowy typ A-104 o wysokości 10 m – ręczny; antena quazimagnetyczna antena dipol symetryczny; antena masztowa typu AMD-123 antena prętowa 4 m; antena prętowa 2,7 m; filtr rozgałęziony do jednoczesnej pracy rdst. R-123 i R-107 na wspólnej antenie.

Skład załogi Załoga radiostacji składa się z trzech osób. W skład załogi radiostacji wchodzą: I wariant oficer – dysponent radiostacji dowódca radiostacji – starszy operator łączności kierowca II wariant dowódca radiostacji – starszy operator łączności operator łączności kierowca

Zasilanie RD-115 Radiostacja może być zasilana z trzech rodzajów źródeł: z sieci pokładowej prądu stałego o napięciu 26 V z dwóch akumulatorów pokładowych o pojemności 120-135 Ah; z zewnętrznej sieci prądu przemiennego o napięciu 220 V 50 Hz; z systemu odbioru mocy SOM od silnika samochodu. z sieci zewnętrznej prądu stałego 26 V (agregat prądotwórczy) – podłączonej bezpośrednio do zacisków prostownika PR24/25

Anteny i zasięgi łączności Przy pracy radiostacji R-130: antena quazimagnetyczna – do 100 km; antena dipol symetryczny – do 350 km; antena prętowa 4 m – 20 – 50 km; Przy pracy radiostacji R-123 antena prętowa 4 m – 15 – 20 km; antena AMD-123 – 40 – 60 km; Przy pracy radiostacji R-107 antena prętowa 4 m – 5 – 7 km; antena prętowa 2,7 m – 4 - 6 km; antena masztowa AMD-123 – 15 – 20 km

Pozostałe dane techniczne Urządzenia łączności przystosowane są do pracy w zakresie temperatury otaczającego powietrza od –30ºC do +50ºC. Ciężar radiostacji wraz z trzyosobową załogą nie przekracza 2490 kg. Radiostacja jest przystosowana do desantowania.(Masa zestawu w wersji R115ZMT wynosi 2930 kg – nie jest przystosowana do desantowania)

thumb|300px|right|Radiostacja R-115ZMT – miejsce pracy operatora łączności (R130, R107, pulpit PC-0). Drugi operator obsługiwał R123Z i R809M2. Dowódca radiostacji obsługiwał radiotelefon Radmor i pulpit PK-0

Wersja R-115ZMT Wersja ZMT była próbą zrobienia małej aparatowni łączności. Wersja ta była zamontowana na podwoziu UAZ-452, które nie nadawało się do desantu z samolotów, w związku z powyższym utraciła literkę "D" w nazwie. Wyprodukowana została w śladowej liczbie, pozostając w fazie prototypu. Wóz ten nie rozpowszechnił się ze względu najprawdopodobniej na kiepskie właściwości trakcyjne a także taktyczno-bojowe. Na etaty wszedł w jego miejsce wóz dowodzenia R-5 na podwoziu BRDM-2, który choć możliwości techniczne miał zdecydowanie słabsze to zarówno opancerzenie jak i właściwości trakcyjne na głowę pobiły R-115ZMT

Przeznaczenie Radiostacja przeznaczona była do zapewnienia współdziałania wojsk zmechanizowanych z lotnictwem w zakresie taktycznych działań rozpoznania.

Istotne zmiany Dodano następujące elementy: radiostacja R809M2 – do łączności ze wsparciem lotniczym; antena stożkowo-dyskowa do łączności z samolotami; zespół spalinowo-elektryczny AB-1/230; radiotelefon logistyczny Radmor przyrząd rozpoznania skażeń promieniotwórczych DP3B system sygnalizacji świetlnej stanowisko trzeciego operatora zamontowany na stałe maszt teleskopowy o wys. 10 m zastosowano radiostację R-123Z – przystosowaną do współpracy z UTS (systemem "utrudniającym" możliwość przechwycenia korespondencji) Zmodyfikowano zestaw komutacji i łączności wewnętrznej (UTWR) dopasowując go do 3 stanowisk oraz 4 radiostacji. wprowadzono możliwość zastosowania w miejsce radiostacji R-107 radiostacji TuberozaT-2 z przystawką cyfrową

Zrezygnowano z anteny quasimagnetycznej zastępując ją dwoma zamiennie stosowanymi antenami prętowymi (rozwiązanie bardzo niepraktyczne – w ruchu anteny ulegały usterkom).

Bibliografia Dane o R-115ZMT za www.nietoperz.militarni.pl Radiostacja RD-115 opis techniczny i eksploatacja – Warszawa 1974 Radiostacja RD-115Z opis techniczny i eksploatacja – Warszawa 1978 Technika Wojska Polskiego – Dom Wydawniczy Bellona – Warszawa 1998

Kategoria:Urządzenia telekomunikacyjne Kategoria:Sprzęt łączności Kategoria:Wozy dowodzenia