Wołczańsk (, Wowczanśk) – miasto na Ukrainie, w obwodzie charkowskim, siedziba władz rejonu wołczańskiego. Miasto znajduje się niecałe 10 km od granicy z obwodem biełgorodzkim Federacji Rosyjskiej i 50 km od Charkowa.

Przez miasto przepływa rzeka Wołczja.

Historia Słoboda położona na miejscu dzisiejszego Wołczańska powstała w 1674 roku. W 1781 roku Wołczańsk stał się miastem powiatowym. Do 1865 roku ludność stanowili głównie chłopi, a w mieście nie było zakładów przemysłowych. W kwietniu 1861 roku, gdy miała miejsce reforma uwłaszczeniowa Aleksandra II, doszło do niepokojów. Około 4 tysiące chłopów odmówiło pracy u właścicieli ziemskich. Władze carskie stłumiły opór wysyłając do pacyfikacji policję i żandarmerię.

Po reformie z 1861 roku nastąpił rozwój gospodarczy i przemysłowy Wołczańska. W 1882 roku w mieście działało już 16 przedsiębiorstw, w tym trzy cegielnie, dwa młyny parowe i fabryka smalcu. Do 1895 roku odsetek ludności chłopskiej w Wołczańsku spadł do 47%, wzrosła natomiast liczba mieszczan, kupców i wojskowych. Impulsem dla rozwoju miasta stało się połączenie kolejowe między Biełgorodem a Donbasem, uruchomione w 1896 roku.

Podczas rosyjskiej inwazji na Ukrainę przygraniczny Wołczańsk został zajęty pierwszego dnia, 24 lutego 2022 roku. Rządzący od 2020 roku mer z prorosyjskiej Opozycyjnej Platformy – Za Życie Anatolij Stepaneć rozpoczął kolaborację z rosyjskimi władzami wojskowymi i uczestniczył w tworzeniu tak zwanej „tymczasowej administracji cywilnej obwodu charkowskiego”. Podczas wrześniowej ofensywy ukraińskiej w obwodzie charkowskim rosyjskie władze okupacyjne przeniosły siedzibę administracyjną obwodu z Kupiańska do Wołczańska. 10 września 2022 roku władze okupacyjne obwodu charkowskiego uciekły do ​​rosyjskiego Biełgorodu. 12 września Rosjanie opuścili Wołczańsk, a lokalni mieszkańcy wywiesili nad miastem flagę Ukrainy. 13 września do miasta wkroczyły Siły Zbrojne Ukrainy kończąc rosyjską okupację miasta.

W czasie trwającej okupacji Rosjanie utworzyli punkt filtracyjny w podziemiach fabryki agregatów, gdzie przesłuchiwano i torturowano mieszkańców, którzy odmówili kolaboracji z władzami okupacyjnymi. Do miejskich szkół oraz biblioteki sprowadzono rosyjskie książki i podręczniki szkolne w celu przyspieszenia działań rusyfikacyjnych.

W wyniku ostrzałów rosyjskiej artylerii rozpoczętych po wyzwoleniu Wołczańska przez ukraińską armię infrastruktura miejska została poważnie uszkodzona.

10 maja 2024 roku rozpoczęła się ofensywa charkowska wojsk rosyjskich. Pierwszego dnia doszło do nalotów bombowych na Wołczańsk, w wyniku których zginęła jedna osoba, a kilka zostało rannych. Doszło również do ostrzałów artyleryjskich. Lokalne władze ogłosiły ewakuację miasta przygotowując autobusy dla ludności cywilnej.

Od 15 maja na ulicach Wołczańska trwają walki uliczne między wojskami rosyjskimi i ukraińskimi. Najeźdźcy wkroczyli do miasta od północy. W wyniku walk oraz wcześniejszych ostrzałów rosyjskich zniszczono 80% zabudowy miejskiej. Według szefa ukraińskiego Centrum Przeciwdziałania Dezinformacji Andrija Kowalenki siły rosyjskie dokonują nalotów za pomocą kierowanych bomb lotniczych. Większość mieszkańców została ewakuowana, wskutek czego liczba ludności miasta spadła do 100 osób. 18 maja Prokuratura Generalna Ukrainy poinformowała o rosyjskim ataku na cywilów ewakuujących się z miasta dwa dni wcześniej. W wyniku ostrzału cywilnego samochodu dwie osoby zginęły, a dwie kolejne zostały ranne. Według strony ukraińskiej ewakuacja mieszkańców znajdujących się w północnej części miasta, opanowanej przez wojska rosyjskie, jest utrudniona ze względu na trwające walki.

Demografia Liczba ludności: 1810 – 3933 mieszkańców 1895 – 10 981 mieszkańców 1989 – 24 350 mieszkańców 2013 – 19 082 mieszkańców 2021 – 17 747 mieszkańców

Wskutek rosyjskich ataków i ewakuacji części ludności liczba mieszkańców miasta w 2023 roku spadła do około 3500 osób. Po ewakuacji do jakiej doszło w trakcie ofensywy charkowskiej liczba ludności Wołczańska spadła 18 maja 2024 roku do 100 mieszkańców.

Język ojczysty mieszkańców Wołczańska według spisu z 2001 roku: Język Liczba użytkowników Odsetek ukraiński 16 970 82,85 % rosyjski 3 222 15,73 % Inne 292 1,42 % Łącznie 20 484 100,00 %

Transport Przez miast przebiegają drogi T 1204 oraz T 1208. W Wołczańsku znajduje się o tej samej nazwie, leżąca na trasie między Biełgorodem a Kupiańskiem.

Gospodarka Przed pełnoskalową inwazją rosyjską w Wołczańsku działało kilka przedsiębiorstw przemysłu spożywczego, w tym zakład mięsny produkujący kiełbasy i wędliny. Ponadto w mieście znajdowała się fabryka agregatów produkująca części zamienne do obrabiarek.

Osoby związane z Wołczańskiem (1908–1976) – radziecki astronom (1877–1935) – ukraiński archeolog Edward Balcerzan (ur. 1937) – polski literaturoznawca Hryhorij Bałaba (1991–2003) – ukraiński piłkarz i trener piłkarski (1901–1987) – radziecki generał (1881–?) – konsul Państwa Ukraińskiego w Rumunii, pułkownik Armii Ukraińskiej Republiki Ludowej Wiktor Budianski (ur. 1984) – rosyjski piłkarz, reprezentant Rosji w piłce nożnej (1867–1930) – ukraiński i rosyjski malarz (1889–1968) – ukraińska i francuska botaniczka (1891–1934) – ukraiński poeta, przedstawiciel rozstrzelanego odrodzenia Artem Pywowarow (ur. 1991) – ukraiński piosenkarz (1913–1983) – mistrz Związku Radzieckiego w boksie, piłkarz (1944–2017) – rosyjski pilot i pisarz (1867–1934) – minister spraw rolnych Państwa Ukraińskiego (1946–2017) – ukraiński naukowiec, rektor Narodowego Uniwersytetu Aerokosmicznego im. Żukowskiego „Charkowski Instytut Lotniczy” (ok. 1780–1839) – ukraiński poeta, dramaturg i duchowny prawosławny (1907–1971) – minister energetyki i elektryfikacji Ukraińskiej SRR, poseł do Rady Najwyższej Ukraińskiej SRR (1916–2011) – radziecki krytyk literacki (ur. 1939) – ukraiński malarz, Zasłużony Artysta Ukrainy (1891–1977) – radziecka botaniczka (1896–1965) – ukraińska nauczycielka, autorka pamiętnika z Hołodomoru, więźniarka radzieckich obozów Wasilij Siergijenko (1903–1982) – generał radzieckich organów bezpieczeństwa, ludowy komisarz spraw wewnętrznych Ukraińskiej SRR (1793–1833) – ukraiński pisarz epoki romantyzmu, dziennikarz Aleksandra Snieżko-Błocka (1909–1980) – radziecka reżyserka filmów animowanych Roman Switłyczny (ur. 1986) – ukraiński piłkarz (1913–1986) – ukraiński naukowiec, rektor Ukraińskiej Akademii Drukarstwa Nadieżda Wołkowa (1920–1942) – radziecka partyzantka, Bohater Związku Radzieckiego

Galeria

Przypisy

Linki zewnętrzne

Kategoria:Miasta w obwodzie charkowskim Kategoria:Rejon wołczański