Jaszczurkowate, jaszczurki właściwe (Lacertidae) – rodzina jaszczurek z infrarzędu Scincomorpha w rzędzie łuskonośnych (Squamata). Obejmuje ponad 370 gatunków.
Budowa i biologia Lacertidae to przeważnie stosunkowo niewielkie jaszczurki o walcowatym tułowiu, dobrze wykształconych kończynach i ruchomych powiekach. Na grzbietowej stronie głowy z reguły występują duże osteodermy. Większość jaszczurek właściwych jest drapieżnikami, przeważnie owadożernymi, jednak niektóre gatunki, jak te z rodzaju Gallotia, spożywają duże ilości pokarmu roślinnego. Ogólnie, roślinożerność występuje częściej u jaszczurkowatych zasiedlających wyspy. Przynajmniej okazjonalne pożywianie się roślinami stwierdzono również u innych, w zdecydowanej większości owadożernych Lacertidae. U niektórych gatunków, także tych w większości roślinożernych, stwierdzono występowanie kanibalizmu. Lacertidae prowadzą przeważnie naziemny lub naskalny tryb życia, tylko nieliczne gatunki żyją na drzewach. Wszystkie poza jaszczurką żyworodną są jajorodne.
Zasięg występowania Jaszczurkowate zamieszkują całą Afrykę (bez Madagaskaru) oraz prawie całą Eurazję, poza niektórymi wyspami i najbardziej na północ wysuniętymi rejonami Rosji.
Systematyka i ewolucja Zarówno dane morfologiczne, jak i molekularne potwierdzają bliskie pokrewieństwo Lacertidae z teidami i okularkowatymi. Bardziej kontrowersyjne jest ich bliskie pokrewieństwo ze Scincoidea, którego nie wspierają dane molekularne. Analizy genetyczne sugerują z kolei, że współczesnym taksonem siostrzanym do Lacertidae są amfisbeny, co zdają się potwierdzać niektóre skamieniałości. Ich najbliższymi wymarłymi krewnymi mogą być Eolacertidae, znane dotąd z eocenu Europy. W zapisie kopalnym pierwotne jaszczurki właściwe znane są co najmniej od eocenu, natomiast formy blisko spokrewnione ze współczesnymi – co najmniej od oligocenu. Sugeruje to, że klad ten powstał na terenie Europy.
Analizy molekularne wskazują, że Lacertidae dzielą się na dwa główne klady, obecnie klasyfikowane w randze podrodzin: Gallotiinae i Lacertinae. W obrębie Lacertinae zachodzi kolejny dychotomiczny podział – na Eremiaidini i Lacertini, obecnie mające rangę plemion.
thumb|Murówka zwyczajna (Podarcis muralis) thumb|Gallotia stehlini thumb|Piłogonka okienkooczna (Holaspis guentheri) thumb|Jaszczurka perłowa (Timon lepidus) Podział systematyczny Do rodziny Lacertidae należą występujące współczesne rodzaje:
Przypisy