Benedykt Maciej Mroczkowskiw publikacjach naukowych używa tylko imienia Maciej, (ur. 21 marca 1927 w Lublinie, zm. 6 października 2007 w Podkowie Leśnej) – polski entomolog, członek Polskiego Towarzystwa Entomologicznego, inicjator monograficznej syntezy faunistycznej polskich chrząszczy, redaktor wielu wydawnictw entomologicznych.
Życiorys Ojciec Antoni Mroczkowski był oblatywaczem (pilotem doświadczalnym) w wytwórni samolotów, jednym z pierwszych polskich pilotów. Brał udział w I i II wojnie światowej, a w wojnie polsko-bolszewickiej dowodził eskadrą myśliwską - jedyną, która uczestniczyła walkach powietrznych. Za dwa zestrzelenia samolotów wroga, otrzymał we wrześniu 1920 roku order Virtuti Militari.
Maciej Mroczkowski, choć urodził się w Lublinie, uważał się za podkowianina, ponieważ gdy miał rok, rodzice przeprowadzili się do Podkowy Leśnej. Tam spędził młodość i lata okupacji niemieckiej. Tam też, z przerwą w latach 1948-1976, mieszkał aż do śmierci. Gdy ukończył 16 lat, w marcu 1943 roku wstąpił do Armii Krajowej, gdzie był szeregowcem - łącznikiem II plutonu kompanii „Brzezinka" obwodu „Bażant".
W 1947 roku rozpoczął studia biologiczne na Uniwersytecie Warszawskim, uzyskując w 1951 roku tytuł magistra. Doktorat ukończył w 1961 roku, a habilitację w 1968. W 1987 roku (19 lat po habilitacji) nadano mu w Belwederze tytuł profesora. Centralna Komisja Kwalifikacyjna odrzucała wcześniejsze wnioski Rady Naukowej Instytutu Zoologicznego PAN, głównie z powodu negatywnej opinii POP PZPR.
W 1948 r. rozpoczął pracę naukową na stanowisku asystenta w Państwowym Muzeum Zoologicznym (dziś to placówka PAN) w Warszawie przy ulicy Wilczej 64, gdzie pracował do końca życia. Starszym asystentem został w 1952 r., adiunktem w 1955 r., docentem w 1973 r., profesorem nadzwyczajnym w 1988 r. i w 1992 roku profesorem zwyczajnym.
Był uczniem prof. Tadeusza Jaczewskiego - jednego z najwybitniejszych polskich zoologów, inicjatora tak cennych wydawnictw seryjnych jak „Fauna Słodkowodna Polski”, „Fauna Polski", „Katalog Fauny Polski” czy „Klucze do oznaczania owadów Polski”.
W latach 1952–1974 był sekretarzem naukowym, a w latach 1974-1977 przewodniczącym Kolegium Redakcyjnego „Kluczy”. W tym czasie ukazało się drukiem pierwszych 100 tomików, starannie redagowanych. Głównie za tę działalność otrzymał w 1974 roku złotą odznakę honorową Polskiego Towarzystwa Entomologicznego. W Towarzystwie pełnił też przez kilka kadencji funkcję wiceprezesa. W sierpniu 1966 roku pożegnał w imieniu Towarzystwa, na cmentarzu w Lublinie, zmarłego wtedy prezesa, prof. Konstantego Strawińskiego.
Dwukrotnie żonaty: z Anną Mikłaszewską od 1948 roku do jej tragicznej śmierci w katastrofie kolejowej w 1986 roku (mieli dwoje dzieci, siedmioro wnucząt i prawnuczka) i od 1989 roku z Marią Niewitecką.
Badania naukowe Jego działalność naukowa szła w dwóch kierunkach. Pierwszym były prace związane z systematyką i zoogeografią rodzin Dermestidae i Silphidae w zakresie całego świata. Z tego tematu ogłosił szereg prac, opisał około 50 nowych dla wiedzy taksonów, a katalog Dermestidae świata był pracą habilitacyjną, obronioną jednogłośnie na Uniwersytecie Warszawskim.
Drugim kierunkiem, któremu poświęcił większość swojego życia, była monograficzna synteza faunistyczna chrząszczy polskich. Prace nad katalogiem chrząszczy krajowych rozpoczął samotnie w 1954 r. Gdy w 1959 r. utworzona została w Instytucie Zoologicznym PAN seria „Katalog fauny Polski”, podjął się opracowania rzędu Coleoptera, wciągnął do współpracy dr. Bolesława Burakowskiego i Janinę Stefańską. Przedstawił harmonogram, przewidując 20 tomów wydawanych w półtorarocznych odstępach w latach 1965-1995.
Harmonogram ten został przyjęty z „przymrużeniem oka” i wzbudzał salwy śmiechu. Mimo intensywnej pracy zarówno własnej, jak i pracujących pod jego kierownictwem wymienionych wyżej współpracowników, dopiero w 1971 roku uznał, że kartoteka (licząca wtedy 250 tysięcy kart odsyłaczowych) jest na tyle kompletna, iż można przystąpić do sporządzania maszynopisów. I tak, w latach 1971-1997 powstało 21 tomów katalogu Coleoptera, a w roku 2000 - tom 22., uzupełniający. Ostatni, 23 tom katalogu chrząszczy polskich wydrukowany w 2007 roku liczył 660 stronic druku i zawierał wykaz nieco ponad 10 tys. pozycji piśmiennictwa cytowanego w tomach 2-22, dokładnie sprawdzonych z oryginałami pod względem wszelkich danych bibliograficznych. Zamknął on prace nad dziełem wykonywanym przez 54 lata.
Łącznie omówiono w tych 23 tomach 6811 gatunków, z których 6 tysięcy żyje w Polsce z całą pewnością. Stanowi to ok. 20% wszystkich krajowych zwierząt. Kartoteka liczy obecnie 350 tys. kart odsyłaczowych i przechowywana jest w Muzeum i Instytucie Zoologii PAN w Warszawie.
W 1981 r., gdy wydrukowany był 9. tom „Katalogu”, Główną przyczyną odmowy były jednak względy patriotyczne, gdyż jego zdaniem "Każdy, kto czuje się Polakiem, powinien pracować w Polsce, by stawała się mądrzejsza, bogatsza i bardziej szanowana w świecie".
W latach 1975–1991 był członkiem Międzynarodowej Komisji Nomenklatury Zoologicznej (organ International Union of Biological Sciences, części UNESCO). Wybrany został do tej komisji na miejsce zmarłego w 1974 roku profesora dr hab. Tadeusza Jaczewskiego.
Jego nazwiskiem nazwano 24 gatunki i rodzaje nowo odkrytych dla nauki zwierząt z różnych grup systematycznych.
Odznaczenia Członek Honorowy Polskiego Towarzystwa Entomologicznego oraz Polskiego Towarzystwa Taksonomicznego, wyróżniony między innymi: Złotym Krzyżem Zasługi, Krzyżem Armii Krajowej, Medalem Wojska medalem XXV-lecia PAN, odznaką „Akcja Burza”.
Wykaz publikacji naukowych Prace prof. Mroczkowskiego drukowały czołowe czasopisma zoologiczne i entomologiczne, min. z Wielkiej Brytanii, Belgii, Danii, Niemiec, Szwecji, Węgier, Włoch, Rosji, Arabii Saudyjskiej, Japonii, Korei Północnej.
Wykaz nie zawiera kilkuset publikacji niezoologicznych. Dotyczą one kynologii, różnych zagadnień kolekcjonerskich i filumenistyki (ogłaszane pod pseudonimem Feliks Kietowicz), opisów ekspedycji naukowych, wspomnień, Podkowy Leśnej i innych spraw nie związanych z przyrodą.
MROCZKOWSKI M. 1950a: Uwagi o kolejnym pojawieniu się kilku gatunków rodzaju Nicrophorus FABR. i Neonicrophorus HATCH. (Co/., Silphidae). Pol. Pismo ent., 19 (1949): 196-199. MROCZKOWSKI M. 1950b: A new species of Anthrenus GEOFFR. from Poland (Coleoptera, Dermestidae). Ann. Mus. Zool. Pol., 14: 187-192. MROCZKOWSKI M. 1951: Anthrenus (Helocerus) polonicus sp. n. from Central and Eastern Europe with a description of a new subgenus of Anthrenus GEOFFR. Ann. Mus. Zool. Pol., 14: 253-260. MROCZKOWSKI M. 1952: Contribution to the knowledge of the Dermestidae with description of a new species and a new subspecies (Coleoptera). Ann. Mus. Zool. Pol., 15: 25-32. MROCZKOWSKI M. 1954a: Contribution to the knowledge of Dermestidae (Coleoptera). Anthrenus flavidus SOLSKIJ. Ann. Mus. Zool. Pol., 16: 1-8. MROCZKOWSKI M. 1954b: Skórniki - Dermestidae. Klucze oznacz. Owad. Pol., Warszawa, XIX, 52: 1-47. MROCZKOWSKI M. 1954c: Dermestidae okolic Warszawy (Coleoptera). Fragm. faun., 7: 187-197. MROCZKOWSKI M. 1954d; Chrząszcze - Coleoptera. [W:] Przewodnik dla posługujących się piśmiennictwem do oznaczania zwierząt krajowych. Warszawa: 110-115. MROCZKOWSKI M. 1955a: Omarlicowate - Silphidae. Klucze oznacz. Owad. Pol., Warszawa, XIX, 25: 1-29. MROCZKOWSKI M. 1955b: Zbiór chrząszczy Wojciecha MĄCZYŃSKIEGO. Dermestidae (Coleoptera). Pol. Pismo ent., 23 (1953): 97-101. MROCZKOWSKI M. 1956: Trogoderma angustum (SOL.) w Europie (Coleoptera, Dermestidae). Pol. Pismo ent., 24 (supl. 1): 29-31. MROCZKOWSKI M. 1957a: Carpathobyrrhulus tatricus sp. n. from the Tatry (Coleoptera, Byrrhidae). Ann. zool., 16: 215-221. MROCZKOWSKI M. 1957b: List of type specimens in the collection of the Institute of Zoology of the Polish Academy of Sciences in Warszawa I. Cicindelidae (Coleoptera). Ann. zool., 17: 1-9. MROCZKOWSKI M. 1957c: Wybrane zagadnienia nomenklatoryczne. l Stosowanie nawisów przy nazwisku autora nazwy gatunkowej. 2 Homonimy. Pol. Pismo ent., ser. B, l (4): 83-92. MROCZKOWSKI M. 1957d: Nieco wiadomości o nomenklaturze zoologicznej. Przegl. zool., 1: 48-52. MROCZKOWSKI M. 1958a: New names in the family Dermestidae (Coleoptera). Acta zool. cracov., 2: 557-561. MROCZKOWSKI M. 1958b: Notes on the genus Hemirhopalum SHARP, with a description of a new spocies from Brazil (Coleoptera, Dermestidae), Ann. zool., 17: 49-64. MROCZKOWSKI M. 1958c: Dermestidae (Coleoptera) collected in Bułgaria by members of the staff of the Zoological Institute of the Polish Academy of Sciences in the years 1950 and 1956. Fragm.. faun.,8: 1-9. MROCZKOWSKI M. 1958d: Otrupkowate - Byrrhidae, Nosodendridae. Klucze oznacz. Owad. Pol., Warszawa, XIX, 50-51: 1-30. MROCZKOWSKI M. 1958e: Nieco faktów o unieważnieniu pod względem nomenklatorycznym jednej z prac prof. dra Benedykta DYBOWSKIEGO. Przegl. zool., 1: 348-349. MROCZKOWSKI M. 1959a: O pierwszej w Polsce próbie monograficznego opracowania krajowych chrząszczy (Coleoptera). Memorab. zool., 2: 1-31. MROCZKOWSKI M. 1959b: List of type specimens in the collection of the Institute of Zoology of the Polish Academy of Sciences in Warszawa. II. Lycidae (Coleoptera). Ann. zool., 18: 11-63. MROCZKOWSKI M. 1959c: Nicrophorus (Nicrophorus) kieticus sp. n. from the Solomon Islands, (Coleoptera, Silphidae). Ann. zool., 18: 65-69. MROCZKOWSKI M. 1959d: Zweiter Beitrag zur Kenntnis der Dermestiden von Afghanistan. nebst Beschreibung einer ncuen Art (Coleoptera). Kungl. fysiogr. Sallsk. Lund Fórhandl., 29: 99-101. MROCZKOWSKI M. 1959e: Lyrosoma chujoi sp. n. from Japan (Coleoptera, Silphidae). Ent. Rev. Jap., 10: 49-50. MROCZKOWSKI M. 1959f: 225 haseł entomologicznych. [W:] Mała Encyklopedia Powszechna PWN. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa. MROCZKOWSKI M. 1960a: Na marginesie „Spisu Zoologów”. Przegl. zool., 4: 136-137. MROCZKOWSKI M. 1960b: List of type specimens in the collection of the Institute of Zoology of the Polish Academy of Sciences in Warszawa. III. Carabidae (Coleoptera). Ann. zool. 18: 365-409. MROCZKOWSKI M. 1960c: Dritter Beitrag żur Kenntnis der Dermestiden von Afghanistan (Coleoptera). Kungl. fysiogr. Sällsk. Lund Forhandl., 30: 51-55. MROCZKOWSKI M. I960d: [Kożeedy (Coleoptera, Dermestidae) Turkmenii]. Trudy Zoologičeskogo Instituta. Akademija Nauk SSSR, 27: 208-219. MROCZKOWSKI M. 1960e: Data on the distribution of Dermestidae (Coleoptera) with special reference to the Hungarian fauna. Ann. Hist.-Nat. Mus. Nation. Hung., Zoologica, 52: 247-253. MROCZKOWSKI M. 1961a: Trogoderma angustum SOL. in Deutschland (Col., Demiestidae). Mitt. Dtsch. Ent. Ges., 19: 95-96. MROCZKOWSKI M. 1961b: Two New Species of the Genus Anthrenus GEOFFR. from the Tadzhik S.S.R. (Coleoptera, Dermestidae). Bull. Acad. Pol. Sci., Cl. II, 1960 (12): 591-593. MROCZKOWSKI M. 1961c: Ergebnisse der Deutschen Afghanistan - Expedition 1956 der Landessammlungen fur Naturkunde Karlsruhe. Dermestidae (Coleoptera). Beitr. Naturkund. Forsch. Sudwestdeutschland, 19: 223-226. MROCZKOWSKI M. 1961d: Vierter Beitrag zur Kenntnis der Dermestidae von Afghanistan, nebst Beschreibung von zwei neuen Arten der Gattung Ctesias STEPH. (Coleoptera), Ent. Tidskr., 82: 191-196. MROCZKOWSKI M. 1962a: Dermestidae (Coleoptera) from the Kazakh SSR. Ann. zool., 20: 229-259. MROCZKOWSKI M. 1962b: Anthrenus minutus ER. and faunistic notes on the Sardinian Dermestidae (Coleoptera). Studi Sassarensi Sez. III, 9: 544-549. MROCZKOWSKI M. 1962-1969: 75 haseł dotyczących Coleoptera. [W:] Wielka Encyklopedia Powszechna PWN, Tomy 1-12. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa. MROCZKOWSKI M. 1963a: Uwagi o faunistycznej notatce dotyczącej Carabini ogłoszonej w Przeglądzie Zoologicznym, VI, 1: 68-69, 62. Przegl. zool., 7: 96-97.