Irlandzkie Bractwo Republikańskie (irl. Bráithreachas na Poblachta, ang. Irish Republican Brotherhood, IRB) – tajna organizacja irlandzka istniejąca pod koniec XIX i na początku XX wieku, dążąca do wyzwolenia Irlandii spod władzy Wielkiej Brytanii.

Organizację założył w 1858 James Stephens. Współzałożyciel bractwa, John O’Mahony, założył w tym samym roku jego komórkę w USA i w Kanadzie - Fenian Brotherhood, przekształcone w 1867 w Clan na Gael. Z czasem powstały także komórki w Szkocji i w Anglii.

IRB odegrało znaczącą rolę w historii Irlandii w II połowie XIX wieku, organizując na szeroką skalę nowy typ walki o wolność dla Irlandii: akcje agitacyjne, bojkoty ekonomiczne Brytyjczyków, wspieranie irlandzkiej kultury (zwłaszcza propagowanie języka irlandzkiego).

Na początku XX wieku nastąpiły w IRB pierwsze podziały. Młodzi działacze, tacy jak Patrick Pearse czy Éamon de Valera, związani z Irlandzkimi Ochotnikami, rozpoczęli akcje zbrojne przeciw władzy brytyjskiej, co spowodowało konflikty ze starymi działaczami.

W 1919 przywódcą Bractwa został Michael Collins. Po zaakceptowaniu traktatu przez IRB pod przywództwem Collinsa, organizacja straciła na znaczeniu i była postrzegana przez społeczeństwo jako narzędzie w rękach zwolenników Traktatu. W 1924 roku została rozwiązana.

Przywódcy IRB James Stephens (1858-1866) Thomas J. Kelly (1866-1867) James Francis Xavier O’Brien (1869?-1872?) Charles Joseph Kickham (1873-1882) John O’Connor (1882?-1891?) John O’Leary (1891?-1907) Neal O’Boyle (1907-1910) John Mulholland (1910-1912) Seamus Deakin (1913-1914) Denis McCullough (1915-1916) Thomas Ashe (1916-1917) Seán McGarry (1917-1919) Harry Boland (1919-1920) Patrick Moylett (1920) Michael Collins (1920-1922) Richard Mulcahy (1922-1924)

Kategoria:Partie i ugrupowania w Irlandii Kategoria:Stowarzyszenia tajne Kategoria:Irlandia w XIX wieku Kategoria:Irlandia w XX wieku