HMS Tiger – brytyjski krążownik liniowy z okresu I wojny światowej, jedyny okręt swojego typu. Jego projektowanie rozpoczęto w 1911 roku, opierając się na znacznie zmodyfikowanych planach jednostek typu Lion. Budowę rozpoczęto w połowie 1912 roku w stoczni John Brown and Co. w Clydebank. Zwodowany 15 grudnia 1913 roku, wszedł do służby w Royal Navy już po rozpoczęciu działań wojennych, w październiku 1914 roku.

Wcielony do 1. Eskadry Krążowników Liniowych, wziął udział w bitwie na Dogger Bank w 1915 roku i bitwie jutlandzkiej rok później. Po zakończeniu wojny pozostał w składzie floty, jako najstarszy przedstawiciel swej klasy po traktacie waszyngtońskim. Od 1924 roku służył jako artyleryjski okręt szkolny. Na krótko powrócił do pierwszej linii pod koniec lat 20., zastępując odstawionego na modernizację „Hooda”. Ostatecznie został wycofany z linii w 1931 roku i złomowany.

Projektowanie i budowa W wyścigu zbrojeń morskich pomiędzy Royal Navy a Kaiserliche Marine, obok coraz doskonalszych drednotów ważną rolę odgrywała nowa klasa dużych okrętów, od 1912 roku klasyfikowanych w Wielkiej Brytanii jako krążowniki liniowe (ang.: battlecruisers). Pierwszymi jednostkami tej klasy, której budowa była forsowana przez Pierwszego Lorda Morskiego Admiralicji, admirała Johna Fishera jako szybki odpowiednik nowoczesnego pancernika, były trzy okręty typu Invincible, które weszły do służby w latach 1908–1909. Następnie rozpoczęto w brytyjskich stoczniach budowę kolejnych krążowników typu Indefatigable, jako odpowiedź na powstanie w Niemczech okrętu „Von der Tann” i dwóch jednostek typu Moltke. Trzecim z kolei typem brytyjskich krążowników liniowych były trzy jednostki typu Lion, z których ostatnia, „Queen Mary” budowana była według poważnie zmodyfikowanych planów. Prasa i opinia publiczna w Wielkiej Brytanii uznała je za okręty niemal doskonałe, nadając im przydomek „Wspaniałe Koty” (ang.: Splendid Cats).

W ramach programu rozbudowy floty na rok budżetowy 1911/1912 powstały założenia projektowe pancerników typu Iron Duke oraz kolejnego, dziesiątego krążownika liniowego. Prace nad jego planami prowadził od początku 1911 roku inżynier E.L. Atwood, współprojektant typu Lion. Przyszły „Tiger” miał w porównaniu z poprzednikami zwiększone możliwości bojowe, był lepiej uzbrojony i opancerzony oraz wyposażony w dostępne wówczas nowinki techniczne. Na przełomie lipca i sierpnia pełniący urząd Głównego Konstruktora Philip Watts przedstawił Admiralicji trzy wstępne projekty, różniące się między innymi mocą przewidywanych siłowni, liczbą i kalibrem dział artylerii średniej oraz uzbrojeniem torpedowym. Admiralicja zaaprobowała jeden z nich, przedstawiający daleko idącą modyfikację „Queen Mary”, żądając jednak wprowadzenia pewnych poprawek. Po ich uwzględnieniu został on ponownie przedstawiony do akceptacji 12 grudnia 1911 roku, jednak nowy (od 25 października) Pierwszy Lord Admiralicji, Winston Churchill, uznał, że proponowana moc siłowni jest niewystarczająca i ponownie skierował projekt do poprawy. Ostatecznie plany nowego krążownika zostały zaakceptowane 19 grudnia, a w dwa dni później ogłoszono przetarg na jego budowę. Wygrała go stocznia John Brown and Co. w Clydebank, otrzymując 4 kwietnia 1912 roku (wstępną decyzję o zwycięzcy przetargu podjęto w Admiralicji 2 marca) zamówienie na okręt. W niektórych starszych źródłach pojawia się informacja, że w planach na kolejny rok budżetowy przewidziano budowę bliźniaczej jednostki „Tigera”, która miała otrzymać nazwę „Leopard”, a prace nad którą zarzucono wkrótce po odejściu Fishera ze stanowiska. thumb|left|Rysunek HMS „Tiger” W tym samym czasie stocznia Vickersa w Barrow-in-Furness otrzymała od Marynarki Wojennej Imperium Japońskiego zamówienie na opracowanie projektu i budowę pierwszego krążownika liniowego dla floty cesarskiej. Budowany w latach 1911–1913 „Kongō” prezentował sobą nową jakość w konstrukcji okrętów tej klasy, będąc w chwili ukończenia największym okrętem wojennym świata. Jego sylwetka, a zwłaszcza rozmieszczenie wież artylerii głównej, były bardzo zbliżone do układu prezentowanego przez „Tigera”, co według niektórych autorów (powtarzających tezę rocznika Jane’s Fighting Ships) sugeruje, że konstruktorzy Admiralicji pracowali pod wpływem japońskiego projektu Vickersa. Część źródeł prezentuje z kolei możliwość odwrotną, że to projektanci Vickersa wykorzystali w swojej pracy założenia konstrukcyjne najnowszego krążownika Royal Navy, część zaś, iż obie konstrukcje powstały jako niezależne modyfikacje projektu typu Lion.

Stępkę pod krążownik położono 20 czerwca 1912 roku, a wodowanie miało miejsce 15 grudnia 1913 roku. Wzrastające napięcie międzynarodowe spowodowało przyspieszenie prac wykończeniowych i wejście „Tigera” do linii w dwa miesiące po wybuchu I wojny światowej, 3 października 1914 roku. Koszty budowy wyniosły 2 100 000 funtów. Pośpiech spowodował skrócenie prób morskich i próby prędkości na mili pomiarowej przeprowadzono już po wejściu do służby. Pierwszym dowódcą okrętu został komandor Henry B. Pelly.

Opis konstrukcji Charakterystyka ogólna „Tiger” miał długość całkowitą 214,72 m, między pionami 201,3 m, zaś na konstrukcyjnej linii wodnej 212,9 m (inne źródła podają długość całkowitą 214,6 m a między pionami 201,2 m). Przy szerokości maksymalnej 27,6 m (według innego źródła 27,5 m) miał rzeczywistą wyporność normalną wynoszącą 28 430 ton angielskich (ts), pełną 33 260 ts a głęboką 35 710 ts. W porównaniu do jednostek typu Lion oznaczało to wzrost o ponad 3500 ton. Zanurzenie przy wyporności konstrukcyjnej wynosiło średnio 8,68 m, wysokość metacentryczna 1,37 m i 1,92 m przy wyporności pełnej i maksymalnym zapasie paliwa, projektowana wysokość wolnej burty 9,14 m na dziobie, 7,47 m na śródokręciu i 5,79 m na rufie. Konstrukcja krążownika wykonana była ze stali okrętowej oraz stali o podwyższonej wytrzymałości łączonej przy pomocy nitowania do wzdłużno–poprzecznego układu wiązań. Kadłub podzielony był systemem grodzi wodoszczelnych na 23 przedziały wodoszczelne. Podwójne dno obejmowało 79% długości całkowitej okrętu. Dla poprawienia stateczności zainstalowano stępki przechyłowe długości 90,52 m i maksymalnej szerokości 1,12 m. Powierzchnia każdej wynosiła 118,45 m².

W porównaniu z okrętami typu Lion, „Tiger” miał zmienioną konfigurację wież artylerii głównej. Wieża artyleryjska, umieszczona na poprzednikach na śródokręciu, została przesunięta w kierunku rufy, za ostatni komin, dzięki czemu, poza uzyskaniem lepszego pola ostrzału, uzyskano również bardziej zwartą i bojową sylwetkę. Pozostawiono ją jednak w pewnym oddaleniu od wieży rufowej, by zapobiec ich zniszczeniu pojedynczym pociskiem. Wiązało się to ze zmianą rozmieszczenia pomieszczeń siłowni: wszystkie kotłownie zostały zgrupowane na śródokręciu, za nimi znalazły się pomieszczenia wieży artyleryjskiej, a dalej w kierunku rufy maszynownie. W projekcie przewidziano instalację na krążowniku zbiorników przeciwprzechyłowych, ale po próbach przeprowadzonych na jednym z pancerników zrezygnowano z nich z powodu ich znikomej skuteczności.

Projektowana załoga wynosiła 1109, po wejściu do służby 1121, zaś pod koniec wojny 1459 oficerów, podoficerów i marynarzy.

Urządzenia napędowe „Tiger” był napędzany przez dwa podwójne zespoły turbin parowych systemu Brown-Curtis (budowanych w Wielkiej Brytanii na licencji amerykańskiej firmy Curtis). Każdy zespół składał się z turbiny wysokiego i niskiego ciśnienia. Zespoły turbin były umieszczone w dwóch przedziałach maszynowni długości 19,5 m, położonych obok siebie i rozdzielonych wzdłużną grodzią. Za nimi znajdowały się dwa przedziały długości 14 m, mieszczące kondensatory i mechanizmy pomocnicze. Projektowana moc turbin wynosiła 85 000 shp (z możliwością długotrwałego przeforsowania do 108 000 shp), co miało zapewniać prędkość maksymalną 28 węzłów. Na skróconych w związku z działaniami wojennymi próbach morskich na mili pomiarowej Polperro uzyskano 91 103 shp i prędkość 28,38 węzła oraz z przeforsowaniem maszyn 104 635 shp i 29,07 węzła.

Parę do turbin zapewniało 39 kotłów wodnorurkowych typu Babcock & Wilcox, z rurkami o dużym przekroju, znajdujących się w pięciu kotłowniach długości 10,7 m każda, zgrupowanych na śródokręciu. Pierwsze cztery mieściły po osiem kotłów, ostatnia siedem. Część kotłów została przystosowana do opalania paliwem płynnym, pozostałe opalane były węglem (podczas remontu w 1924 roku wszystkie zostały przystosowane do opalania paliwem płynnym). Powierzchnia grzewcza każdego z kotłów wynosiła 15,8 m², ciśnienie robocze pary 16,5 at. Spaliny z kotłowni były usuwane przez trzy kominy o okrągłym przekroju i wysokości 24,7 m ponad konstrukcyjną linią wodną. Każda z turbin napędzała bez pośrednictwa przekładni wał napędowy, poruszający trójłopatową śrubę, przy czym zewnętrzne wały poruszane były przez turbiny wysokiego, zaś wewnętrzne niskiego ciśnienia. Średnica każdej ze śrub wynosiła 4,02 m. Krążownik był wyposażony w dwa równoległe stery.

Teoretyczny maksymalny zapas paliwa wynosił 3320 ton węgla i 3480 ton paliwa płynnego, jednak w praktyce nigdy nie przeciążano tak okrętu. Normalnie zabierano po 2450 ton każdego z paliw, co pozwalało na przepłynięcie 3270 mil morskich przy prędkości 24,75 węzła. Ze względów statecznościowych minimalny dopuszczalny zapas węgla i paliwa płynnego wynosił po 450 ton.

Wszystkie urządzenia napędowe okrętu zostały wyprodukowane w stoczni John Brown w Clydebank.

Uzbrojenie Artylerię głównego kalibru „Tigera” stanowiło osiem dział BL L/45 Mk V kal. 343 mm, identycznych z zastosowanymi na typie Lion. Był to ostatni okręt liniowy Royal Navy, wyposażony w artylerię o tym kalibrze. Działa zostały umieszczone w czterech pancernych wieżach artyleryjskich. Dwie („A” i „B”) znajdowały się na dziobie okrętu w superpozycji, jedna („Q”) na śródokręciu za ostatnim kominem i jedna („X”) na pokładzie rufowym. Kąt ostrzału każdej z wież wynosił 300°, zaś pełną, ośmiopociskową salwę burtową można było wystrzelić w zakresie kątów od 60 do 150° od osi symetrii kadłuba na każdą burtę. Działa były posadowione na zmodyfikowanych łożach Mk II** produkcji Vickersa, o maksymalnym kącie podniesienia 20° i zwiększonej prędkości elewacji luf. Maksymalna masa wystrzeliwanych pocisków wynosiła 636 kg. Zapas ładunków według stanów pokojowych wynosił 80 sztuk na działo, podczas wojny został zwiększony do 110 na działo.

Artylerię średniego kalibru tworzyło 12 dział BL L/45 Mk VII kal. 152 mm posadowionych na łożach wzoru P.VIII. Zostały one umieszczone po sześć na burcie w kazamatach, z których pięć znajdowało się na pokładzie górnym, a szósta jeden pokład wyżej. Dziesięć z tych dział mogło strzelać w kierunku dziobu, dwa w kierunku rufy. Zapas pocisków 6-calowych wynosił 2400 jednostek, po 200 na lufę, z których 25% stanowiły pociski przeciwpancerne. Analogicznie jak na pancernikach typu Iron Duke instalacja dział kalibru 152 mm oznaczała wyraźny wzrost siły ognia średniego kalibru, w porównaniu ze stosowanymi na wcześniejszych krążownikach liniowych działami kal. 102 mm i wskazywała na częściowe odejście od idei monokalibrowego drednota.

Jeszcze w trakcie budowy podjęto decyzję o wyposażeniu „Tigera”, jako pierwszego dużego okrętu Royal Navy, w artylerię przeciwlotniczą. Okręt otrzymał dwa szybkostrzelne działa przeciwlotnicze Mk I kal. 76 mm, zainstalowane na pokładzie po obu stronach stanowiska dowodzenia. Początkowy zapas 3-calowych pocisków przeciwlotniczych liczył 300 sztuk: 270 burzących i 30 szrapneli. W trakcie pokojowej służby po zakończeniu I wojny światowej uzbrojenie przeciwlotnicze krążownika podlegało kilkakrotnym zmianom: w 1923 roku zamontowano cztery armaty QF L/50 Mk V kal. 102 mm, z których dwie zdemontowano w listopadzie następnego roku; w styczniu 1925 roku na pokład powróciły cztery armaty 3-calowe Mk I. W 1928 roku na okręcie przeprowadzono testy pierwszych egzemplarzy 2-funtowej armaty przeciwlotniczej Vickersa (pom-pom).