Batalion ON „Poznań II”

II Poznański Batalion ON (batalion ON „Poznań II”) – pododdział piechoty Wojska Polskiego II RP.

Formowanie i zmiany organizacyjne Batalion został sformowany wiosną 1939 roku, w składzie Poznańskiej Brygady ON na podstawie etatu batalionu ON typ IV.

Jednostką administracyjną i mobilizującą dla II Poznańskiego Batalionu ON był 58 pułk piechoty wielkopolskiej w Poznaniu.

30 sierpnia 1939 roku szef Biura do Spraw Jednostek ON wydał zarządzenie o zreorganizowaniu I i II Poznańskiego batalionu ON według etatu baonu typ „S”, w terminie do 12 września. Reorganizacji przeszkodził wybuch II wojny światowej.

II Poznański batalion ON w kampanii wrześniowej Kampanię wrześniową rozpoczął w składzie 14 Wielkopolskiej Dywizji Piechoty (Armia „Poznań”).

W dniach 1-3 września batalion ON „Poznań II” zajmował stanowiska obronne na odcinku Dopiewo-Tomice-Stęszew na przedpolach Poznania. Na rozkaz dowódcy Podolskiej BK wycofał się 3 września poprzez Poznań, Kobylepole, Swarzędz, Gułtowy w kierunku Wrześni. W trakcie marszu w pobliżu Swarzędza we wsi Gaworzewo zatrzymał się na nocleg 3/4 września. Następnie kontynuowano marsz na północny wschód od Wrześni, we wsiach Sobiesiernie, Grzybowo, Chrzanowice zatrzymano się na następny postój. W trakcie dalszego marszu odwrotowego 5 września około godz.10 batalion został zbombardowany przez lotnictwo niemieckie, które naprowadzili niemieccy koloniści. W trakcie nalotu żołnierze ON zostali ostrzelani z pobliskich domów przez zamieszkałych tam kolonistów niemieckich. Aresztowano grupę 15 Niemców, którzy po przesłuchaniu wyrokiem Wojskowego Sądu Polowego zostali rozstrzelani. Dalszy marsz kontynuowano 6 września przez Grzybowo, Mielżyn, Giewartów, Ostrowite, Kleczew, Ślesin. Po osiągnięciu celu marszu batalion 7 września zajął stanowiska obronne. Jedną kompanią zamknął przesmyk pomiędzy jeziorami Ślesińskim i Mikorzyńskim, dwie kompanie zajęły stanowiska w lesie po obu stronach szosy w pobliżu folwarku Tokary. Dowództwo batalionu stacjonowało w folwarku Tokary. 8 września przegrupowano batalion na nowe stanowiska obronne. Jedna kompania zajęła stanowiska od jeziora Głębockiego do Szyszyna. Dwie kompanie zostały rozwinięte na linii Tomisławice-Kryszkowice. Dowództwo batalionu w folwarku Tomisławice.

9 września włączony został do 1 pułku ON „Poznań” ppłk rez. Bernarda Śliwińskiego, który z kolei wszedł w skład Zgrupowania płk Stanisława Siudy. Batalion stanowił odwód dowódcy 1 pułku ON zajmował stanowiska obronne w Mchowie.

15 września pod folwarkiem Łanięta batalion stoczył pierwszą walkę z oddziałami niemieckimi. Uderzenie 2 kompanii ON „na bagnety” odrzuciło nacierający oddział niemiecki w popłochu. 16 września batalion w walczył z oddziałami niemieckimi w rejonie miejscowości Suserz. W nocy 17/18 września batalion wycofał się pod ostrzałem niemieckiej artylerii w rejon Lwówka. Rano 18 września batalion prowadzi walki obronne, wykonując kontrataki z niemiecką piechotą i bronią pancerną. Szczególnie pomocne są garłacze, walki prowadzi, aż do całkowitego wyczerpania amunicji do broni strzeleckiej. Z uwagi na brak amunicji batalion dokonał odskoku i podjął marsz przez Sanniki, Kiernozię w kierunku Sochaczewa. W miejscowości Aleksandrów dostała się do niewoli część 1 kompanii ON wraz z osłanianymi taborami batalionu. Pod koniec 18 września na południe od szosy Sanniki-Brzozów dostała się do niemieckiej niewoli pozostała część II Poznańskiego batalionu ON.

Obsada personalna dowództwo batalionu i pododdziałów: dowódca batalionu – kpt. Antoni Cichoń adiutant batalionu – ppor. Gracjan Król lekarz batalionu – ppor. dr med. Władysław Antkowiak dowódca plutonu zwiadu (kolarzy) - ppor. rez. Stanisław Dachtera dowódca 1 kompanii ON „Żabikowo” – ppor. rez. art. Ignacy Laskowski dowódca I plutonu – ppor. rez. Antoni Niwiński dowódca II plutonu – ppor. rez. Henryk Wesołowski dowódca III plutonu – ppor. rez. Karol Eder dowódca plutonu ckm - NN dowódca 2 kompanii ON „Swarzędz” – ppor. rez. Klemens Kitka dowódca I plutonu – ppor. rez. Bolesław Dąbrowski dowódca II plutonu - ppor. rez. Stefan Korcz dowódca III plutonu – plut. podchor. rez. Julian Suchocki dowódca plutonu ckm – ppor. rez. Czesław Borowicz dowódca 3 kompanii ON „Stęszew” – kpt. Stanisław Mielcarski dowódca I plutonu - ppor. rez. Edmund Torzecki dowódca II plutonu - ppor. rez. Stanisław Domański dowódca III plutonu - ppor. rez. Roman Lewandowicz dowódca plutonu ckm - ppor. rez. Zygmunt Fibiger

18 lipca 2025 dziedzictwo tradycji II Poznańskiego Batalionu ON przejął i z honorem kultywuje 124 Batalion Lekkiej Piechoty 12 Wielkopolskiej Brygady Obrony Terytorialnej.

Przypisy

Bibliografia

Piotr Bauer i Bogusław Polak, Armia "Poznań" w wojnie obronnej 1939, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1983, .

Poznań II, Batalion ON Kategoria:Polskie jednostki obrony narodowej utworzone w 1939 Poznań II, Batalion ON Kategoria:Wojsko Polskie II Rzeczypospolitej w Poznaniu