Kazimierz V (ur. ok. 1381, zm. między 5 maja a 10 grudnia 1434E. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, ss. 416-418.) – książę szczeciński, najmłodszy syn Świętobora I (panujący od 1413 wraz z Ottonem II, od 1428 samodzielnie) z pomorskiej dynastii Gryfitów.
Życie i panowanie Był sojusznikiem zakonu krzyżackiego, jako dowódca sprzymierzonych z zakonem wojsk pomorskich walczył w bitwie pod Grunwaldem, gdzie dostał się do niewoli króla polskiego Władysława Jagiełły. Po bitwie zaproszony przez władcę Korony, wziął udział w uczcie triumfalnej. Został zwolniony z niewoli 8 czerwca 1411, za poręczeniem Bogusława VIII, księcia stargardzkiego i słupskiego i cenę późniejszej współpracy książąt szczecińskich z KoronąE. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, ss. 416-417.K. Kozłowski, J. Podralski, Gryfici. Książęta Pomorza Zachodniego, s. 97.J.W. Szymański, Książęcy ród Gryfitów, s. 265..
W 1412 wespół ze swoim bratem Ottonem II brał udział w konflikcie zbrojnym przeciwko Marchii Brandenburskiej, w którym obaj odnieśli zwycięstwo. Po objęciu współrządów nad księstwem szczecińskim, po śmierci ojca w 1413 nadal prowadził nieustanne walki z BrandenburczykamiKazimierz V wraz z bratem Ottonem II, dopuszczony został do współrządów za życia ojca Świętobora I w 1409.. W rok po objęciu rządów – Fryderyk I Hohenzollern, późniejszy książę-elektor doprowadził do zagarnięcia Marchii Wkrzańskiej.
Mimo odzyskania utraconych ziem w 1420 przy pomocy wojsk koronnych, co było krótkotrwałym sukcesem – wkrótce poniósł klęskę i ponownie utracił ziemie wkrzańskie. Dalsze walki z marchią uaktywniły się w 1425 (zob. wojna wkrzańska o Przęcław (1425–1427)). Książęta szczecińscy ponownie zwrócili się o pomoc do króla polskiego. Tenże wysłał na pomoc posiłki Pomorzanom pod dowództwem Jana z Czarnkowa. Konflikt zakończył się pokojem zawartym w Eberswalde (1427). Postanowieniem pokoju m.in. było, że Marchia Wkrzańska pozostanie w jurysdykcji Brandenburczyków.
Po śmierci swojego brata Ottona II (1428) objął samodzielne rządy nad księstwem. W tym samym roku na zjeździe razem z braćmi i miastami wendyjskimi należącymi do Hanzy: Stralsundem, Gryfią, Demminem, Anklamem, Wolgastem postanowił w Szczecinie wprowadzić . Zaczęto wybijać tzw. dużego feniga (), który według ordynacji miał 2,22 g wagi i zawierał 1,14 g czystego srebra. Dzielił się on na 3 i 12 małych fenigów i odpowiadał wartości pomorskiego szylinga i 6 lubeckim fenigom. Poprawiło to stosunki monetarne w księstwie szczecińskim.
Pod koniec swego panowania rozpoczął rozbudowę zamku w Szczecinie (dobudowanie skrzydła południowego). Rozbudowa została jednak powstrzymana przez radę miejską, która była w konflikcie z rodem książęcym.
Książę zmarł między 5 maja a 10 grudnia 1434Edward Rymar ustalił datę śmierci księcia na podstawie analizy ówcześnie wydanych dokumentów. Roczniki kołbackie podają datę 13 kwietnia 1437, natomiast J. Bugenhagen na podstawie inskrypcji nagrobkowej podał rok 1434. Za M. Wehrmannem liczne publikacje niemieckojęzyczne podają datę roczną zgonu, która przypada na 1435. Za: E. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, s. 417.. Pochowany został w kaplicy św. Ottona na zamku szczecińskim.
Rodzina mały|150px|Kazimierz V z pierwszą żoną Katarzyną na obrazie z 1598 r. Kazimierz V był dwukrotnie żonaty. Pierwszą małżonką była Katarzyna, córka Bernarda I, księcia brunszwickiego na Lüneburgu i Małgorzaty sasko-wittenberskiej. Drugą małżonką była natomiast Elżbieta, córka Eryka i Elżbiety brunszwickiej.
Ze związku małżeńskiego z Katarzyną miał czworo dzieci: Joachima Starszego (ur. ok. 1420, najp. 1422, zm. 1422) – zmarłego w dzieciństwie, Annę (ur. najp. 1421, zm. w okr. 14 maja 1447–21 listopada 1459) – żonę Jana V, księcia Meklemburgii-Schwerin, Małgorzatę (ur. ok. 1422, zm. w okr. 1464–1467) – żonę Albrechta III (VIII), hrabiego Lindau-Ruppin, Joachima Młodszego (ur. najp. 1424, zm. p. 4 października 1451) – księcia szczecińskiegoE. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, ss. 419-424..
Genealogia
Barnim III Wielkiur. przed 1300bądź w okr. 1303–1304zm. 24 VIII 1368 Agnieszkaur. na przeł. 1318/1319zm. po 2 VI 1371 Albrecht Pięknyur. ok. 1319zm. 4 IV 1361 Zofiaur. ok. 1323zm. 1372 Świętobor Iur. ok. 1351zm. 21 VI 1413 Annaur. zap. 1360zm. w okr. 18 IV–17 X 1391
1Katarzyna brunszwickaur. najwcz. 1389zm. 1429OO w okr. 21 VI 1413–1419 Kazimierz V(ur. ok. 1381,zm. w okr. 5 V–10 XII 1434)2Elżbietaur. ok. 1409zm. przed 6 X 1452OO w okr. 1429–2 VII 1431 1 1 1 1 Joachim Starszy ur. ok. 1420, najp. 1422 zm. 1422 Anna ur.najp. 1421 zm. w okr. 14 V 1447–21 XI 1459 Małgorzata ur. ok. 1422 zm. w okr. 1464–1467 Joachim Młodszy ur. najp. 1424 zm. p. 4 X 1451
Uwagi
Przypisy
Bibliografia Opracowania
Szymański J.W., Książęcy ród Gryfitów, Goleniów – Kielce 2006, .
Opracowania online Zamek Książąt Pomorskich w Szczecinie (strona oficjalna), Historia zamku (pol.), [dostęp 2012-04-19].
Literatura dodatkowa (opracowania) Praca zbiorowa, Przewodnik po Szczecinie, wyd. 13 Muz; Szczecin 1999, .
Literatura dodatkowa (online) Madsen U., Kasimir VI. Herzog von Pommern-Stettin (niem.), [dostęp 2012-04-19].
Kategoria:Gryfici Kategoria:Uczestnicy bitwy pod Grunwaldem 1410 (strona krzyżacka) Kategoria:Urodzeni w XIV wieku Kategoria:Zmarli w 1434