Boska małżonka Amona, także Boska adoratorka Amona – urząd i tytuł, wywodzący się z początku XVIII dynastii, początku Nowego Państwa Tebańskiego.
Pojawienie się tytułu Pierwszą kobietą noszącą ten tytuł, który potwierdzają źródła egipskie była Ahmes-Nefertari, wielka małżonka Ahmosego. Być może także tytuł ten nosiła Ahhotep I, której tytuł potwierdza jedynie inskrypcja na jej trumnie.Tytuł ten nosiła także Hatszepsut, a po objęciu przez nią faktycznej władzy królewskiej, jej córka Neferure.
Początkowo tytuł miał znaczenie symboliczno-religijne. Funkcją kobiet o tym tytule było towarzyszenie bogu stwórcy w Kosmogonicznej Prokreacji. Kobiety te nazywano także Ręką Boga: według wierzeń bogowie powstali w wyniku masturbacji kreatora, dlatego ręka posłużyła mu za partnerkę.
Kobiety u władzy Faktyczną władzę, porównywalną z władzą królewską, osiągnęły Boskie małżonki w Trzecim Okresie Przejściowym, w czasach panowania XXIII i XXV dynastii. W czasach tych posiadały one władzę polityczną i kontrolę nad świątyniami Egiptu, odgrywając ogromna rolę w polityce dynastycznej faraonów. Pierwszą z nich była Szepenupet I, córka Osorkona III. Wywodziła się z królewskiego rodu z Tanis, a więc była pochodzenia libijskiego. Jej następczynie były córkami władców kuszyckich, władających Egiptem w czasach XXV dynastii, oraz władców saickich z okresu XXVI dynastii. Imiona boskich małżonek zapisywane były w kartuszach. Swą władzę sprawowały przez ponad dwa stulecia, niemalże całkowicie likwidując wpływy i znaczenie arcykapłanów Amona w Tebach. Boskie małżonki Amona ślubowały zachować dziewictwo do końca życia, a sukcesja następowała poprzez adopcję swej następczyni.
Trzeci Okres Przejściowy – Boskie małżonki Amona Boska małżonka Lata panowania p.n.e. Imię własne Imię tronowe Córka Szepenupet I 754-714 Szepenupet MeriMut HenemetibAmon Osorkona III i Karoaczet Amenardis I 740-720 Amenardis HatneferuMut Kaszty i Pabatmy Szepenupet II 710-650 Duatneczer Szepenupet HenutneferuMut Iritre Pianchiego i Peksater Amenardis II 670-640 Amenardis MeritTefnut Taharki Nitokris I 656-586 Nitokris MeriMut NebetneferuMut Psametycha I Anchnesneferibre 595-525 AnchnesneferibRe HekaneferuMut Psametycha II i Tahut Nitokris II 525-??? Nitokris HemneczerAmon Ahmosego II
Pełna lista boskich małżonek Amona Ahhotep I? – żona Sekenenre Tao II, matka Ahmosego (prawdopodobnie), Ahmes-Nefertari – córka Sekenenre Tao II, siostra-żona Ahmosego, Sitkamose – córka Kamose (tytuł otrzymała prawdopodobnie pośmiertnie), Meritamon – córka Ahmosego, siostra-żona Amenhotepa I, Ahmes-Sitamon – córka Ahmosego, Hatszepsut – córka Totmesa I, Isis – matka Totmesa III (tytuł otrzymała pośmiertnie), Neferure – córka Hatszepsut i Totmesa II - żona Totmesa III, Hatszepsut-Meritre – żona Totmesa III, Ahmes-Meritamon – córka Totmesa III, Tiaa – żona Amenhotepa II, matka Totmesa IV, Sitre – żona Ramzesa I, matka Setiego I, Tuja – żona Setiego I, matka Ramzesa II, Nefertari – żona Ramzesa II, Tauseret – żona Setiego II, Iset – żona Ramzesa III, Tentipet – żona Ramzesa IV, Isis – córka Ramzesa VI, Titi – żona? Ramzesa X, Maatkare – córka Pinodżema I, Henuttaui – córka Pinodżema II, Karoma III – córka lub wnuczka Osorkona II, Taszacheper? – córka Osorkona II, prawdopodobnie, Szepenupet I, Amenardis I, Szepenupet II, Amenardis II, Nitokris I, Anchnesneferibre, Nitokris II.
Przypisy
Kategoria:Dynastie starożytnego Egiptu Kategoria:Historia kobiet