Rawicki Batalion Obrony Narodowej (batalion ON „Rawicz”) – pododdział piechoty Wojska Polskiego.

Organizacja i formowanie Batalion został sformowany w maju 1939 roku, w składzie Poznańskiej Brygady ON, według etatu batalionu ON typ IV. Oddziałem gospodarczym dla Rawickiego batalionu ON był III batalion 55 Poznańskiego pułku piechoty detaszowany w Rawiczu. Z jego szeregów pochodziła kadra batalionu oraz oficerowie rezerwy.

24 sierpnia 1939 roku baon został zmobilizowany i podporządkowany dowódcy Wielkopolskiej Brygady Kawalerii. W chwili wyjścia w rejon wyjściowy batalion liczył: 18 oficerów, 134 podoficerów, 541 szeregowców.

Rawicki batalion ON w kampanii wrześniowej W składzie Wielkopolskiej BK rozpoczął udział w kampanii wrześniowej. 1 września stacjonujący na północny wschód od Leszna batalion został zaalarmowany około godz.2 atakami dywersyjnych grup spoza granicy, które zajęły okoliczne wsie paląc i rabując gospodarstwa. Na rejon Bojanowa i Rawicza wyszło natarcie pododdziałów niemieckiej piechoty, które zajęło Rawicz. Na północ od Bojanowa w rejonie Kaczkowo, Poniec dowódca Wielkopolskiej BK skierował 1 kompanię ON „Rawicz” bez plutonu, ale z plutonem ppanc. (bez armat) autobusami. W rejon ten przybyły też inne pododdziały ze składu Wielkopolskiej BK (szwadron kolarzy 17 pułku ułanów i pluton samochodów pancernych z 71 dywizjonu pancernego) i pluton zwiadu z 55 pułku piechoty oraz pluton zwiadu z batalionu ON „Leszno”. Pod dowództwem przybyłego gen. bryg. Romana Abrahama, kompania wykonała natarcie na niemieckie oddziały w rejonie wsi Kaczkowo. Przy wsparciu szwadronu kolarzy 17 puł. 1 kompania ON rozbiła pododdziały niemieckiej piechoty zadając jej straty, wzięto 15 jeńców. Poniesiono straty trzech poległych i czterech rannych w kompanii. 1 kompania ON zajęła obronę na wzniesieniach na północ od Bojanowa. Następnie nocą otrzymała rozkaz zajęcia obrony na linii Bojanowo-Gołaszyn-Karolewo, wzmocniona została w tym celu plutonem ckm z 2 kompanii ckm 55 pp, plutonem wzmocnienia Straży Granicznej i plutonem zwiadu (kolarzy) Leszczyńskiego batalionu ON. Do składu 1 kompanii ON został skierowany jego III pluton po zniszczeniu dotychczas chronionych mostów na rzece Obrze.

2 września 1 kompania ON prowadziła działania obronne, rozpoznając poszczególnymi plutonami niemieckie stanowiska obronne. Z uwagi na niewielką ilość posiadanej amunicji strzeleckiej do broni produkcji francuskiej nie prowadzono większych działań bojowych. 3 września o godz.5.00 na rozkaz przełożonych 1 kompania ON odjechała posiadanymi pojazdami do miasta Poniec. Przez resztę 3 września 1 kompania ON wzmocnionymi pododdziałami wcześniej przydzielonymi pozostawała w obronie miasta. Wieczorem 3 września 1 kompania ON podjęła marsz do Małachowa, gdzie w okolicy koncentrował się macierzysty batalion ON „Rawicz”. Kompanie 2 i 3 ON batalionu od 1 do 3 września nie prowadziły walk.

Rozkazem dowódcy Wielkopolskiej BK kompanie batalionu 4 września podjęły marsz trasą Dolsk, Wieszczyczyn, Sroczewo, Majdany do Czarnotki. Po dotarciu na miejsce batalion zluzował zajmujący stanowiska obronne III batalion 55 pułku piechoty na odcinku Łysa Góra-Czarnotki. Do batalionu jako wsparcie przydzielono Komisariaty Straży Granicznej „Bojanowo” i „Rawicz”. 5 września w lesie pod Miłosławiem batalion był świadkiem bombardowania szosy pełnej cywilnych uciekinierów, Zginęło wiele osób, których pochowali żołnierze plutonu łączności w pobliżu szosy. Wieczorem 5 września kontynuowano marsz przez Pyzdry, Słupcę, Konin osiągając rano 7 września rejon Koła. W tym rejonie znalazł się również batalion ON „Leszno”.

9 września Batalion ON „Rawicz” wszedł w skład 3 pułku ON ppłk. dypl. Kazimierza Sabatowskiego. Zajął obronę w rejonie Grzegorzew, Stellutyszki i stanowił odwód 3 pułku ON. Rawicki batalion ON w składzie 3 pułku ON prowadził działania obronne i opóźniające. W godzinach wieczornych 15 września wraz z pułkiem opuścił zajmowany odcinek obrony w rejonie Długołęki i marszem ubezpieczonym skierował się w kierunku Gąbina. Rano 16 września batalion dotarł do Gąbina i zajął stanowiska obronne. Na batalion i cały 3 pułk ON nieprzyjaciel skierował ataki lotnictwa i ostrzał artylerii. Batalion wraz pułkiem poniósł ciężkie straty osobowe i materiałowe. Poszczególne bataliony 3 pułku ON przedzierały się nocą 16/17 września w kierunku Bzury samodzielnie. We wczesnych godzinach porannych 17 września batalion w rejonie Iłowa został zaatakowany przez lotnictwo niemieckie. W wyniku wielogodzinnego nalotu wielu żołnierzy poległo lub zostało rannych. 18 września większość żołnierzy dostała się do niemieckiej niewoli. Nieliczni w rejonie miejscowości Kamion pod dowództwem płk. Stanisława Dworzaka dowódcy 60 pułku piechoty formowali plutony i kompanie z żołnierzy wszystkich oddziałów. W skład formowanego zgrupowania znalazły się z batalionu ON „Rawicz” dwa plutony z 3 kompanii ON. Żołnierze którzy przeprawili się przez Bzurę, po walce 19 września rano również zostali okrążeni i zostali wzięci do niewoli. Organizacja i obsada personalna batalionu Dowództwo batalionu i pododdziałów: dowódca batalionu – kpt. Antoni Franciszek Hermanowski adiutant batalionu - ppor. rez. Petri oficer płatnik - ppor. rez. Jan Sobański oficer żywnościowy - chor. Nowak lekarz batalionu - ppor. lek. Piotr Dziwok dowódca plutonu zwiadu (kolarzy) – por. rez. Kazimierz Cepurski dowódca plutonu przeciwpancernego – ppor. rez. Bogdan Franka dowódca plutonu łączności – pchor. rez. Wiktor Nowak

dowódca 1 kompanii ON „Rawicz” – por. rez. Marian Lewicki dowódca I plutonu - ppor. rez. Julian Dąbrowa dowódca II plutonu - ppor. rez. Antoni Wica dowódca III plutonu - ppor. rez. Franciszek Jopp dowódca plutonu ckm - chor. Bronisław Wyrwa dowódca 2 kompanii ON „Krobia” – kpt. Franciszek Czarny dowódca I plutonu - por. rez. Lisowski dowódca II plutonu - ppor. rez. Antoni Malinowski dowódca III plutonu - ppor. rez. Stanisław Zajączek dowódca plutonu ckm - ppor. rez. Ziemniak dowódca 3 kompanii ON „Miejska Górka” – ppor. rez. Albin Rynek dowódca I plutonu - ppor. rez. Franciszek Schmidt dowódca II plutonu - ppor. rez. Władysław Jarczewski dowódca III plutonu - ppor. rez. Stróżyński dowódca plutonu ckm - ppor. rez. Marian Wiśniewski

Uzbrojenie (faktyczne) Batalion pod koniec sierpnia 1939 posiadał na uzbrojeniu: 6 ciężkich karabinów maszynowych Hotchkiss wz.14 27 ręcznych karabinów maszynowych 9 granatników wz.36 670 karabinów Berthier wz.16 2008 granatów

Przypisy

Bibliografia

Robert Czub, Mikołaj Kulczak, Przerywamy milczenie: "Sprawa Małachowa", Nowa Gazeta Gostyńska. Bezpłatny tygodnik, Nr 9 (200) z 4 marca 2007 r., ISSN 1642-2368

Rawicz, Batalion ON Kategoria:Polskie jednostki obrony narodowej utworzone w 1939 Rawicz, Batalion ON Kategoria:Wojsko w Rawiczu Kategoria:Historia Krobi Kategoria:Historia Miejskiej Górki Kategoria:Oddziały Wielkopolskiej Brygady Kawalerii Kategoria:Historia Rawicza