Cisowa (Słownik nazw miejscowych Górnego Śląska, Instytut Śląski, Opole–Kluczbork 1997, od 1938 DünenfeldRozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości ()) – część miasta oraz jedno z 16 osiedli administracyjnych miasta Kędzierzyna-Koźla. Siedziba Rady Osiedla znajduje się przy ulicy Brzechwy 78. Przewodniczącą Zarządu Osiedla (2023) jest Krystyna KuszSkład Rady oraz Zarządu Osiedla Lenartowice.
Dawniej odrębna wieś i gmina jednostkowa. Od 1945 gromada (sołectwo) w zbiorowej gminie Blachownia ŚląskaRozporządzenie Wojewody Śląsko-Dąbrowskiego z dnia 27 listopada 1945 (Śląsko-Dąbrowski Dziennik Wojewódzki, Nr. 34, Kat, dnia 22 grudnia 1945 r.). W latach 1954–1961 w gromadzie Cisowa (będąc jej siedzibą), a 1961–1972 w gromadzie Blachownia ŚląskaDziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Opolu z dnia 27 grudnia 1954 r., Nr. 12, Poz. 68. 1 stycznia 1973 weszła w skład gminy Sławięcice, a po jej zniesieniu 30 października 1975 włączona do miasta Kędzierzyna, przemianowanego 3 listopada 1975 na Kędzierzyn-Koźle.
Leży po prawej stronie Kanału Gliwickiego w odległości 6 km od Kędzierzyna w kierunku Góry św. Anny. Otoczona jest z trzech stron lasami, które stanowią naturalną osłonę przed szkodliwym działaniem chemii. Cisowa sąsiaduje z: Miejscem Kłodnickim, Sławięcicami, Blachownią Śląską, Lenartowicami, Łąkami Kozielskimi i Zalesiem Śląskim. Do wszystkich tych miejscowości jest dogodny dojazd drogami asfaltowymi.
Nazwa Nazwa dzielnicy pochodzi od polskiej nazwy cisu pospolitego (Taxus baccata). Niemiecki językoznawca Heinrich Adamy swoim dziele o nazwach miejscowości na Śląsku wydanym w 1888 roku we Wrocławiu jako najstarszą zanotowaną nazwę wsi podaje Cisowa notując jej znaczenie „Eibenort” czyli „miejscowość cisów”. W języku czeskim cis jest nazywany „Tis” i stąd też pochodzi nazwa „Tisowa” która pojawia się w niektórych zapiskach. W literaturze spotyka się jeszcze inne pokrewne nazwy: „Cisow”, „Cisowka”, „Czissowa”, „Czyschowa”. Miejscowość była wówczas osobną wsią, która w wyniku procesów urbanizacyjnych stała się częścią miasta.
Historia Wieś Cisowa istniała już w 1283. Była to osada pracowników leśnych oraz właścicieli małych gospodarstw rolnych.
Od końca XVIII w. do 1933 r.na pieczęci gminnej umieszczono wizerunek grabi w słup, za nimi dwoje skrzyżowanych wideł .
Liczba ludności w miejscowości 1845 1855 1861 Cisowa (Czissowa) 515 582 638 Źródło: "Kędzierzyn-Koźle Monografia Miasta", Państwowy Instytut Naukowy w Opolu, Opole 2001.
Liczba ludności w miejscowości 1910 1925 Cisowa (Czissowa) 998 1.207 Źródło: S. Golachowski „Materiały do statystyki narodowościowej Śląska Opolskiego z lat 1910–1939”, Poznań-Wrocław 1950.
W latach 1933–1937 władze niemieckie przeprowadziły na Śląsku Opolskim kampanię zmian nazw geograficznych z polskich na niemieckie. Z tego powodu w 1933 Cisowa zmieniła nazwę na: Dünenfeld.
W dniu 31 stycznia 1945 Armia Czerwona zajęła Cisową. 21 marca 1945 rozpoczęło się przejmowanie od Armii Czerwonej obiektów gospodarczych w powiecie kozielskim.
Na początku 1946 w Cisowej mieszkało 729 osób.
Ludność miejscowości według spisu powszechnego 1950 1960 1970 Cisowa 947 1307 1536 Źródło: „Narodowy spis powszechny 1970 r.”, GUS, Warszawa 1971.
W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Cisowa, po jej zniesieniu w gromadzie Blachownia Śląska.
15 października 1975 połączono miasta Koźla, Kędzierzyna, Kłodnicy i Sławięcice oraz 3 wsie (Lenartowic, Miejsca Kłodnickiego i Cisowej) – tworząc miasto Kędzierzyn-Koźle.
Komunikacja Komunikacja miejska Miejski Zakład Komunikacyjny w Kędzierzynie-Koźlu posiada w dzielnicy Cisowa 5 przystanków autobusowych: Cisowa Las, Cisowa, Cisowa Zachód, Osiedle Wschód i Cisowa Fredry.
Kursują tutaj autobusy linii nr 9
Edukacja Publiczna Szkoła Podstawowa nr 18 im. Wojciecha Korfantego, ul. Brzechwy 80
Kościoły i Związki Wyznaniowe Kościół Rzymskokatolicki: Parafia św. Franciszka z Asyżu i św. Jacka, ul. A. Fredry 36 Oficjalna strona internetowa Parafii w Cisowej
Sport W Cisowej znajdują się następujące obiekty sportowe: Stadion sportowo-rekreacyjny (ul. Brzechwy 76) – wykorzystywany do szkolenia i rozgrywek w piłce nożnej oraz do organizacji imprez sportowych, rekreacyjnych, kulturalnych i innych.
Literatura Moschko, Edmund Vincent. 1979. Schwarzer und weißer Adler über Dünenfeld, Cisowa. Beitrag zur Geschichte eines oberschlesischen Dorfes. Bremen: Thomas, 291 s.
Przypisy Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części () GUS. Rejestr TERYT
Kategoria:Dzielnice i osiedla Kędzierzyna-Koźla