alt=|mały|241x241px|Tomasz Hrynacz (1998)
Tomasz Hrynacz (ur. 1 grudnia 1971 w Świdnicy) – polski poeta, zaliczany przez krytykę do nurtu metafizycznego w najnowszej poezji polskiej.
Życiorys Uczęszczał do I Liceum Ogólnokształcącego im. Jana Kasprowicza w Świdnicy. Jest absolwentem polonistyki w Zielonej Górze. Laureat Konkursu Poetyckiego im. Rainera Marii Rilkego w Sopocie (1997) oraz konkursu im. Rafała Wojaczka w Mikołowie (1997). Debiutował w 1993 roku w „Roczniku Świdnickim”.
Publikował w wielu czasopismach w Polsce i za granicą, m.in. w paryskiej „Kulturze”, „Akcencie”, „brulionie”, „Czasie Kultury”, „Frondzie”, „Kresach”, „Odrze”, „Res Publice Nowej”, „Rita Baum”, „Toposie”, „Kwartalniku Artystycznym”, „Pro Arte”, „Studium”, „Twórczości”, „Undergrunt”, „Zeszytach Poetyckich”.
W 1997 roku był współzałożycielem i redaktorem dwumiesięcznika literackiego „Arytmia”. W latach 1998–1999 współpracował z poznańskim „Czasem Kultury”. W latach 2002–2006 współredagował kwartalnik literacki „Poetica”, na łamach którego pisał o współczesnych książkach poetyckich.
W maju 2020 został redaktorem działu poezji kwartalnika literacko-kulturalnego „eleWator”, którego wydawcą jest Fundacja Literatury im. Henryka Berezy, a od września 2023 współredaguje internetowy miesięcznik literacki „e-eleWator”.
Jego wiersze znalazły się w kilku antologiach m.in. Macie swoich poetów. Liryka polska urodzona po 1960 roku (Warszawa 1997), Antologia nowej poezji polskiej 1990–1999 (Kraków 2000), w amerykańskiej antologii polskiej poezji Contemporary Writers of Poland (Orlando 2005), Između Ohrida i Buga. Antologija slavenskih umjetnosti (Krosno 2011), hiszpańskiej antologii współczesnej poezji polskiej Poesía a contragolpe. Antología de poesía polaca contemporánea (autores nacidos entre 1960 y 1980) (Saragossa 2012), Rozkład jazdy. 20 lat literatury Dolnego Śląska po 1989 roku (Wrocław 2012) oraz Przewodnik po zaminowanym terenie. Helikopter, antologia tekstów z lat 2011–2015 (Wrocław 2016) oraz antologii serbsko- polskiej Нови духовни мост (Nowy Sad 2024).
W 2014 roku otrzymał od prezydenta Świdnicy nagrodę za twórczość literacką i udział w animacji środowiska literackiego Świdnicy. W latach 2010–2021 należał do Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. Poezję jego przetłumaczono na język angielski, bośniacki, chorwacki, czeski, francuski, hiszpański, kataloński, macedoński, niemiecki, rosyjski, rumuński, serbski, słowacki i ukraiński. Mieszka w Świdnicy.
Poezja Jego poezja jest znana z refleksji nad naturą rzeczywistości, bytu i istnienia. W wierszach często pojawiają się pytania o sens życia, czas, przestrzeń i relacje między człowiekiem a wszechświatem. To także przestrzeń dla rozważań o śmierci, cierpieniu i miłości.
W kontekście metafizyki, Hrynacz łączy w swojej poezji filozoficzne pytania z intensywnym przeżywaniem świata, w którym granice między ciałem a duchem, między materialnym a niematerialnym są płynne. Wchodzi w dialog z tradycją filozoficzną, ale nie jest to dialog teoretyczny.
Wiersze mają charakter bardziej intymny, konfesyjny, a zarazem intelektualny. Często ukazują subiektywne doświadczenie istnienia, które nieustannie podlega refleksji i reinterpretacji. W wielu wierszach pojawia się motyw niedookreślonej tęsknoty, jakby świat był tylko cieniem tego, co naprawdę ważne, ale niedostępne. To echo platońskiej metafizyki cieni i idei.
W poezji Hrynacza można dostrzec również duży ładunek duchowy, z elementami związanymi z religią, wiarą oraz poszukiwaniem sensu wykraczającego poza codzienność. Pojawiają się motywy związane transcendencją i szukaniem duchowej głębi w powszednich elementach życia. Hrynacz balansując na granicy sacrum i profanum, pokazuje, jak te dwie rzeczywistości przenikają się nawzajem.
Wiersze nie są jednak manifestacjami religijnej metafizyki, lecz raczej próbą dotknięcia tajemnicy istnienia, czasu, tożsamości i przemijania – bliskiej egzystencjalizmowi i fenomenatologii. Poeta często wykorzystuje motyw fragmentaryczności, niepełności i nieuchwytności rzeczywistości. Obecne jest napięcie między mówieniem a niemożnością wypowiedzenia – język staje się nie tylko medium, lecz polem poszukiwania i przeszkodą. Jego wiersze mogą przywodzić na myśl formy hermetyczne, w których każde słowo jest ważne i wieloznaczne.
Hrynacz posługuje się symbolami, metaforami, a także wprowadza elementy absurdalne, surrealistyczne, które wprowadzają pewną dystorsję w odbiorze rzeczywistości. Pojawiają się tropy związane z ciszą, niedopowiedzeniem, zawieszeniem znaczenia. To nieustanny dialog pomiędzy słowem a milczeniem, sensem a jego brakiem, rzeczywistością a językową wizją.
W swoich utworach wykorzystuje także metalingzwizm, aby konfrontować poezję z rzeczywistością i procesem jej powstawania. Pojawiają się pytanie o granice języka, o to, co może on wyrazić, a czego nie jest w stanie uchwycić, zakładając, że język staje się nie tylko narzędziem, ale i barierą.
Hrynacz nie boi się wskazać na to, że wiersze są jedynie próbą uchwycenia nieuchwytnego, że poezja, jak każda forma artystyczna, jest w pewnym sensie ograniczona i niepełnahttp://www.dolnoslaskosc.pl/index.php?iddoc=146&omowienia=1, W: Dolnośląskość.pl, [dostęp 2019-03-03].
Arkusze poetyckie Inne ogrody, Wałbrzych 1995 Wyjście z getta, Świdnica 1996
Tomy poetyckie Zwrot o bliskość, Biblioteka Studium, Kraków 1997 Partycje oraz 20 innych wierszy miłosnych, Biblioteka Toposu, Towarzystwo Przyjaciół Sopotu, Sopot 1999 Rebelia, Biblioteka Stowarzyszenia Pisarzy Polskich, Wrocław 2001 Enzym, Wydawnictwo Mamiko, Nowa Ruda 2004 Dni widzenia, Wydawnictwo MTM, Jugowice 2005 Praski raj, Wydawnictwo Mamiko, Nowa Ruda 2009 Prędka przędza, Wydawnictwo Forma, Szczecin-Bezrzecze 2010 Przedmowa do 5 smaków, Wydawnictwo Forma, Szczecin-Bezrzecze 2013 Noc czerwi, Wydawnictwo Forma, Szczecin-Bezrzecze 2016 Dobór dóbr, Wydawnictwo Forma, Szczecin-Bezrzecze 2019 Pies gończy, Wydawnictwo Forma, Szczecin-Bezrzecze 2021 Emotywny zip, Wydawnictwo Forma, Szczecin-Bezrzecze 2021 Lallen, Instytut Mikołowski, Instytut Mikołowski, Mikołów 2023 Corto muso, Wydawnictwo Forma, Szczecin-Bezrzecze 2025
Przypisy
Linki zewnętrzne Dolnośląskość. Omówienie wybranych tomów poetyckich Wydawnictwo „Forma” Wiersze w języku katalońskim, tłum. Xavier Farré
Kategoria:Absolwenci Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Zielonej Górze Kategoria:Ludzie urodzeni w Świdnicy Kategoria:Polscy poeci Kategoria:Urodzeni w 1971