Nowa Karczma (lokalnie: Piaski) – część Krynicy MorskiejRozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. ws. wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (), w powiecie nowodworskim, w województwie pomorskim na Mierzei Wiślanej, nad Zatoką Gdańską i nad Zalewem Wiślanym. Położona przy drodze wojewódzkiej nr 501, na końcu polskiej strefy Mierzei Wiślanej, w odległości około 4 km od granicy Polski z Rosją (obwód królewiecki). Od 1991 roku znajduje się w granicach administracyjnych odległego o 11 km miasta Krynica Morska. Większość zabudowań usytuowanych jest przy ulicach Piaskowej, Słonecznej i Bursztynowej.
Historia Dawna nazwa miejscowości – Nowa Karczma pochodzi od istniejącej na tym terenie w średniowieczu karczmy. Powstała ona dzięki przywilejowi z 16 maja 1429 roku nadanemu karczmarzowi Hannosowi przez komtura krzyżackiego Henryka Holta.
Pierwszy kościół wybudowano w Nowej Karczmie około 1600 roku. Jest również cmentarz mennonicki z XVIII wieku. Wędrujące wydmy powodowały, że osada na przestrzeni wieków kilkakrotnie zmieniała swoje położenie. Do 1793 roku miejscowość należała do Gdańska, w tym w latach 1466–1772 była w składzie województwa pomorskiego i wraz z tym miastem do I Rzeczypospolitej. Granica z Prusami Książęcymi przebiegała w tamtym czasie dopiero niespełna 1 km na wschód od sąsiedniej wioski rybackiej Narmeln Polski (obecnie nieistniejąca na terytorium Federacji Rosyjskiej).
Ruchome piaski zasypywały systematycznie zabudowania wsi. Ostatnia taka migracja miała miejsce w 1825 roku.
W czasie II wojny światowej Nowa Karczma uległa zniszczeniu. 1 maja 1945 roku została zajęta przez wojska radzieckie. Z czasem przejęła ją administracja polska, a po wytyczeniu granicy przybyli pierwsi polscy osadnicy.
W 1948 roku wprowadzono urzędowo polską nazwę Nowa Karczma, zastępując poprzednią niemiecką nazwę wsi Neukrug (obecnie wschodnia część miejscowości), a także wprowadzono nazwę Ptaszkowo, zastępując nazwę wsi Vöglers (obecnie zachodnia część miejscowości)Rozporządzenie Ministrów Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 1 czerwca 1948. (, s. 14, 20).Arkusz 1583 Neukrug. W: Topografische Karten (Meßtischblätter) 1:25 000. Reichsamt für Landesaufnahme, 1922.. Potocznie stosowano także nazwę Piaski (1988, 2003)Arkusz N-34-52-C (Frombork). Wojskowa Mapa Topograficzna 1:50 000. Sztab Generalny WP Zarząd Topograficzny, 1992. – stan aktualności 1988-89.Wielka encyklopedia PWN, Warszawa 2003, s. 65, t. 15, Piaski definiowane jako dzielnica Krynicy Morskiej..
W 1964 roku z Krynicy Morskiej doprowadzona została droga asfaltowa.
Do 1991 roku Nowa Karczma była wsią w gminie Sztutowo. W 1991 roku wraz z innymi miejscowościami weszła w skład miasta Krynica MorskaRozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1990 r.().
W 1990 zbudowano tu nowy kościół. W 1992 roku erygowano parafię rzymskokatolicką, prowadzoną od 1996 roku przez michalitów. Kościół pod wezwaniem Matki Bożej Gwiazdy Morza został konsekrowany 29 października 2000 roku.
Gospodarka i turystyka Podstawowym źródłem dochodów ludności jest rybołówstwo oraz w okresie letnim obsługa ruchu turystycznego. Znajdują się tu hotel, pensjonaty, kwatery prywatne i pola namiotowe.
Miejscowość leży na szlaku rowerowym Mierzei Wiślanej R-10 stanowiącym łącznik międzynarodowego szlaku EuroVelo 10.
Port i przystań rybacka W 2006 roku została ustalona przystań morska w Krynicy Morskiej – „basen III – Nowa Karczma”Zarządzenie Nr 8 Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni z dnia 23 maja 2006 r. ws. określenia granicy lądowej (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z 2006 r. Nr 62, poz. 1276).. Do basenu prowadzi tor wodny o głębokości technicznej 2,0 m, szerokości w dnie 40 m i długości 1,12 km do prawej główki wejściowej. Port jest nieosłonięty od wiatru od strony Zalewu. Składa się z dwóch basenów oddzielonych pomostem centralnym. Od strony otwartego morza działa mała przystań rybackaZarządzenie Nr 14 Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni z dnia 15 lipca 2005 r. (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z 2005 r. Nr 79, poz. 1592)..
Kultura i film W 1970 roku w Piaskach kręcono zdjęcia do polskiego filmu obyczajowego Przystań według scenariusza Marka Nowakowskiego, w reżyserii Pawła Komorowskiego.
Piaski stanowiły przez ponad 40 lat ulubione miejsce wypoczynku pisarki Joanny Chmielewskiej. W 2017 roku została patronką ulicy.
Galeria
Przypisy
Linki zewnętrzne Port Piaski – locja dla żeglarzy Piotra Saleckiego Mapa planu zagospodarowania przestrzennego obrębu geodezyjnego Nowa Karczma (Piaski)
Kategoria:Geografia Krynicy Morskiej