Muzeum Narodowe w Lublinie (MNwL), do 2020 Muzeum Lubelskie w Lublinie – muzeum w Lublinie. Należy do najstarszych i największych muzeów we wschodniej Polsce. Ma cztery oddziały w Lublinie i cztery oddziały zamiejscowe.
Historia muzeum Początki ruchu muzealnego w Lublinie sięgają początku XX w. i są związane z działalnością Hieronima Łopacińskiego, który jako jeden z pierwszych dostrzegł konieczność ochrony „starożytności”. To dzięki niemu w 1901 r. zorganizowane zostały dwie wystawy muzealne poświęcone przedmiotom sztuki i starożytności oraz dział etnograficzny wystawy rolniczo-przemysłowej. Po wystawach zbiory przejęło Lubelskie Towarzystwo Rolnicze jako zaczątek przyszłego muzeum. 12 grudnia 1906 roku nastąpiło uroczyste otwarcie muzeum w gmachu podominikańskim. Wkrótce dołączono zbiory Towarzystwa Higienicznego, pochodzące z wystawy zorganizowanej w 1908 roku. W roku 1911 całością zgromadzonych eksponatów zaopiekowała się Sekcja Muzealna Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego.
W 1914 z inicjatywy Szymona Piotrowskiego, dyrektora miejscowego oddziału Banku Handlowego, założono towarzystwo Muzeum Lubelskie. To dzięki niemu zakupiono posesję z budynkami pijarskimi przy ulicy Namiestnikowskiej 4 (obecnie Narutowicza 4), które po remoncie stały się na 40 lat siedzibą Muzeum Lubelskiego. Muzeum przejęło zbiory Towarzystw: Rolniczego, Higienicznego, Krajoznawczego i Biblioteki im. H. Łopacińskiego. Liczba eksponatów powiększała się drogą darów i zakupów. W roku 1921 przejęto część zbiorów Muzeum Nałęczowskiego. 18 lutego 1923 roku odbyła się uroczystość otwarcia muzeum w gmachu własnym. Kustoszem został malarz Marian Trzebiński. Przed wrześniem 1939 roku zbiory muzeum liczyły ok. 14 000 eksponatów, nie tylko o charakterze regionalnym.
Druga wojna światowa przyniosła straty budynkom i zbiorom muzealnym. W wyniku prowadzonej polityki okupanta duża część zbiorów zaginęła, uległa zniszczeniu i rozproszeniu. Działalność Muzeum została wznowiona w sierpniu 1944 roku, po wyzwoleniu Lublina spod okupacji hitlerowskiej. Zinwentaryzowane po wojnie zbiory liczyły zaledwie ok. 3000 eksponatów. W 1950 roku muzeum upaństwowiono i przemianowano na okręgowe. mały|Muzeum Narodowe w Lublinie|206x206px Od 1957 roku muzeum przeprowadziło się do Zamku Lubelskiego. W roku 1987 powróciło do dawnej nazwy – Muzeum Lubelskie. W dalszym ciągu jest muzeum wielodziałowym. Zbiory liczą obecnie ok. 157 000 eksponatów. Oglądać je można na tematycznych wystawach. W siedzibie głównej na Zamku Lubelskim są to: ekspozycja archeologiczna, wystawa monet i medali. W 1999 roku muzeum wpisane zostało do Państwowego Rejestru Muzeów.
Status muzeum narodowego Do 15 maja 2020 muzeum funkcjonowało pod starą nazwą – Muzeum Lubelskie. 15 maja 2020 zarządzeniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego prof. Piotra Glińskiego Muzeum Lubelskie zostało podniesione do rangi muzeum narodowego i tym samym zmieniło nazwę na Muzeum Narodowe w Lublinie. Instytucja jest wspólnie prowadzona przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego i województwo lubelskie i wpisana do rejestru instytucji kultury MKiDN. Docelowo Muzeum Narodowe w Lublinie będzie państwową instytucją kultury, dla której jedynym organizatorem pozostanie Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Zamek w Lublinie thumb|200px|Wnętrze Kaplicy Trójcy Świętej W 1957 roku muzeum przeprowadziło się do części pomieszczeń Zamku w Lublinie, którego jedynym gospodarzem stało się w 1974 roku. Oglądać tu można wiele stałych wystaw tematycznych. Obecnie są to: Śladami Przeszłości. Najdawniejsze Dzieje Ziemi Lubelskiej (ekspozycja archeologiczna), Monety i Medale na Ziemiach Polskich od X do XX wieku, Sztuka Ludowa Regionu Lubelskiego, Historia Uzbrojenia i Malarstwo Batalistyczne, Grupa Zamek i Awangarda, Galeria Malarstwa Cerkiewnego, Galeria Malarstwa Polskiego XIX–XX wieku (m.in. „Unia Lubelska” Jana Matejki), a także Galeria Sztuki Zdobniczej i Malarstwa Europejskiego od XVI do XX Wieku (m.in. „Piłat umywający ręce” Hendricka ter Brugghena).
Na Zamku znajduje się też Kaplica Trójcy Świętej z bezcennymi malowidłami bizantyńsko-ruskimi z 1418 r. fundacji króla Władysława Jagiełły, oraz średniowieczna wieża zamkowa (donżon) z XIII lub XIV wieku.
Dzieła malarskie ze zbiorów muzeum
Dzieła ze zbiorów sztuki zdobniczej
Wybrane dzieła ze zbiorów numizmatyki i medalierstwa
Dzieła ze zbiorów malarstwa cerkiewnego
Dyrektorzy Wiktor Ziółkowski (1944–1948) Janusz Powidzki (1948–1950) mgr Irena Iskrzycka (1951–1968) mgr Zygmunt Ślusarskihttp://bazhum.muzhp.pl/media/files/Rocznik_Lubelski/Rocznik_Lubelski-r1976-t19/Rocznik_Lubelski-r1976-t19-s193/Rocznik_Lubelski-r1976-t19-s193.pdf (1968–1976) mgr Alfred Gauda (1977–1992) mgr Zygmunt Nasalski (1992–2014) dr Katarzyna Mieczkowska (od 2014)
Oddziały Oddziały miejscowe mały|Muzeum Historii Miasta Lublina mieści się w Bramie Krakowskiej Muzeum Historii Miasta Lublina Muzeum Martyrologii „Pod Zegarem” Muzeum Józefa Czechowicza Dworek Wincentego Pola Muzeum Ziem Wschodnich Dawnej Rzeczypospolitej (w trakcie powstawania; otwarcie jest planowane na 2026 rok).
Oddziały zamiejscowe mały|Budynek Muzeum Stefana Żeromskiego w Nałęczowie Muzeum Regionalne w Kraśniku Muzeum 24 Pułku Ułanów w Kraśniku Muzeum Stefana Żeromskiego w Nałęczowie Muzeum Bolesława Prusa w Nałęczowie
Zobacz też Zabytki Lublina
Przypisy
Linki zewnętrzne Strona internetowa muzeum https://zamek-lublin.pl/katalog-zbiorow/ https://wmuzeach.pl/kolekcje/muzeum-narodowe-w-lublinie_3
Kategoria:Polskie muzea rejestrowane
Kategoria:Muzea w Lublinie Lublin Lublin