thumb|Dawny budynek Rektoratu Uniwersytetu Łódzkiego thumb|Biblioteka Uniwersytetu Łódzkiego
Uniwersytet Łódzki, skr. UŁ – polska uczelnia utworzona dekretem z 24 maja 1945. jako kontynuatorka dorobku i tradycji działających w okresie międzywojennym w Łodzi Instytutu Nauczycielskiego (1921–1928), Wyższej Szkoły Nauk Społecznych i Ekonomicznych (1924–1928) oraz oddziału Wolnej Wszechnicy Polskiej (1928–1939).
W 2007 znalazł się wśród 500 najlepszych uczelni na świecie według rankingu magazynu The Times, natomiast w 2013 r. w rankingu brytyjskiego tygodnika „Times Higher Education” zajął 100. miejsce w rankingu stu najlepszych placówek naukowych dwudziestu rynków wschodzących. W 2021 zajął 78. miejsce na liście QS World University Rankings: Emerging Europe and Central Asia.
Historia thumb|Budynek A Wydziału Biologii i Ochrony Środowiska Uniwersytetu Łódzkiego, maj 2009 thumb|Budynek Biologii Molekularnej Uniwersytetu Łódzkiego, lipiec 2010 thumb|Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny thumb|Budynek Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Łódzkiego, lipiec 2015 mały|Instytut Filozofii thumb|Gmach Wydziału Fizyki i Informatyki Stosowanej thumb|Wydział Nauk o Wychowaniu thumb|Collegium Iuridicum Wydział Prawa i Administracji, czerwiec 2013 thumb|Wydział Zarządzania thumb|„Lumumbowo” fragment osiedla akademickiego thumb|Filia Uniwersytetu Łódzkiego w Tomaszowie Mazowieckim mały|Instytut Historii Inicjatorem powołania w Łodzi uczelni uniwersyteckiej, pod pierwotną nazwą Państwowy Uniwersytet – Wolna Wszechnica, był prof. Teodor Vieweger, rektor Wolnej Wszechnicy Polskiej. Pierwszymi rektorami uczelni byli: Tadeusz Kotarbiński, Józef Chałasiński, Jan Szczepański.
Uniwersytet Łódzki został powołany do życia dekretem z dnia 24 maja 1945 (z datą obowiązywania od 11 czerwca 1946). W momencie powstania uniwersytet liczył trzy wydziały: humanistyczny, matematyczno-przyrodniczy oraz prawno-ekonomiczny. W roku akademickim 1945/1946 w jego skład wchodziło sześć wydziałów: Wydział Farmaceutyczny, Wydział Humanistyczny, Wydział Lekarski, Wydział Matematyczno-Przyrodniczy, Wydział Prawno-Ekonomiczny i Wydział Stomatologiczny. Zatrudnionych było 530 pracowników, a studia rozpoczęło 7147 studentów, co stanowiło 12,7% ogólnej liczby studiujących wówczas w Polsce.
Wraz z uniwersytetem powstała studencka organizacja samopomocowa pn. Bratnia Pomoc Studentów Uniw. Łódzkiego, której kuratorem z ramienia rektora był prof. Borys ŁapickiRok pracy. Jednodniówka sprawozdawczo-informacyjna Bratniej Pomocy Studentów UŁ; Łódź 1946, s. 6 (egz. m.in. w zbiorach BUŁ oraz biblioteki Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi)..
Z czasem uniwersytet rozwijał się i powstawały nowe wydziały. 24 października 1949 rozporządzeniem wykonawczym Rady Ministrów powstał system akademii medycznych w wielu miastach polskich, w tym Akademia Medyczna w Łodzi wydzielona z UŁ (dziś Uniwersytet Medyczny w Łodzi)„Annales Academiae Medicine Lodzensis”, Tom XXI, Suplement 20: Szpital Kliniczny Nr 1 im. Norberta Barlickiego Akademii Medycznej w Łodzi, 1930–1980. Łódź 1980..
W 1956 do struktur organizacyjnych UŁ włączono powołaną w 1946 Państwową Wyższą Szkołę Pedagogiczną w Łodzi. W 1961 włączono do UŁ Wyższą Szkołę Ekonomiczną. To ostatnie wydarzenie doprowadziło do utworzenia Wydziału Ekonomicznego, który powstał także z części kadry będącej do tej pory pracownikami naukowymi Wydziału Prawno-Ekonomicznego. Wkrótce po tych wydarzeniach, w 1964, utworzony został Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny.
W 1981 tutaj miał miejsce strajk studentów, który doprowadził do zmian w funkcjonowaniu szkół wyższych oraz rejestracji NZS.
Dalszy rozwój Uniwersytetu Łódzkiego nastąpił w okresie po zmianach ustrojowych w Polsce. W 1991 przyłączono do UŁ, będący do tej pory pod zarządem AWF w Warszawie Instytut Wychowania Fizycznego i Sportu. Instytut ten wszedł do struktur organizacyjnych nowo powstałego wówczas Wydziału Nauk o Wychowaniu. Trzy lata później, w 1994, powołano do istnienia Wydział Zarządzania UŁ. W 1996 utworzono Wydział Matematyki oraz Wydział Fizyki i Chemii na bazie istniejących katedr z innych wydziałów uczelni.
Już w 1994 zaczął funkcjonować Instytut Studiów Międzynarodowych, który w 2000 przekształcony został w Wydział Studiów Międzynarodowych i Politologicznych.
W 2001 wyodrębniono z Wydziału Biologii i Nauk o Ziemi dwa nowe wydziały, tj. Wydział Nauk Geograficznych oraz Wydział Biologii i Ochrony Środowiska.
Wraz z rozwojem uczelni zaczęły powstawać także zamiejscowe ośrodki dydaktyczne UŁ. Ośrodki istniały w: Kutnie, Ostrołęce, Kaliszu, Zduńskiej Woli, Piotrkowie Trybunalskim, Bełchatowie, Sieradzu oraz w Skierniewicach. Od 1998 w Tomaszowie Mazowieckim działa filia UŁ.
Wydziały i kierunki kształcenia Wydział Biologii i Ochrony Środowiska Biologia Biologia i biomedycyna cyfrowa Biologia kryminalistyczna Biotechnologia EkoMiasto Mikrobiologia Ochrona Środowiska Wydział Chemii Analityka chemiczna Chemia Chemia kosmetyków i farmaceutyków z elementami biznesu Chemia materiałów i nanotechnologia Chemia sądowa i toksykologia Nauczanie chemii Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny Bankowość i finanse cyfrowe Economics Ekonometria i analityka danych Ekonomia Finanse i biznes międzynarodowy Finanse i rachunkowość Gospodarka przestrzenna (profil praktyczny) Informatyka ekonomiczna Inwestycje i nieruchomości Logistyka Logistyka w gospodarce Praca socjalna Rynek finansowy – doradztwo inwestycyjne Socjologia Wydział Filologiczny Dziennikarstwo, media i projektowanie komunikacji Dziennikarstwo międzynarodowe Filmoznawstwo i wiedza o mediach audiowizualnych Filologia angielska Filologia germańska Filologia hiszpańska Filologia klasyczna z kulturą śródziemnomorską Filologia polska Filologia romańska Filologia rosyjska Filologia słowiańska Filologia włoska Informacja w środowisku cyfrowym Informatologia z biznesowym językiem angielskim Interkulturowa i regionalna humanistyka cyfrowa Kultura i sztuka współczesna Kulturoznawstwo Lingwistyka dla biznesu Lingwistyka w komunikacji specjalistycznej Logopedia Master's Degree in Women's and Gender Studies (GEMMA) Media Arts Cultures Media audiowizualne i kultura cyfrowa Nowe media i kultura cyfrowa Produkcja teatralna i organizacja widowisk Studia polskie z językiem angielskim Studia polsko-niemieckie Translatoryka Twórcze pisanie Wydział Filozoficzno-Historyczny Archeologia Etnologia i antropologia kulturowa e-Historia Filozofia Historia Historia sztuki Wojskoznawstwo Wydział Fizyki i Informatyki Stosowanej Fizyka Informatyka Wydział Matematyki i Informatyki Analiza danych Informatyka Matematyka Wydział Nauk Geograficznych Geoinformacja Geomonitoring Geografia Gospodarka przestrzenna (profil ogólnoakademicki) Planowanie i organizacja przestrzeni Turystyka i rekreacja Turystyka zrównoważona Wydział Nauk o Wychowaniu Edukacja artystyczna w zakresie plastyki i muzyki Pedagogika przedszkolna i wczesnoszkolna Pedagogika Psychologia Wychowanie fizyczne i zdrowotne Wydział Prawa i Administracji Administracja EkoPrawo Global Law and Governance Prawo Prawo podatkowe i rachunkowość Prawo służb mundurowych i celno-skarbowych Prawo zatrudnienia – kadry i płace Wydział Studiów Międzynarodowych i Politologicznych Bezpieczeństwo narodowe International and Political Studies International Marketing Międzynarodowe studia kulturowe Politologia Stosunki międzynarodowe Studia azjatyckie Wydział Zarządzania Analityka biznesu Automatyzacja procesów biznesowych – BPA Biegły rewident i audyt finansowy Business and Digital Analytics Business management Cyfryzacja i zarządzanie danymi w biznesie Digital Communication and Social Media for Management Finanse i Inwestycje Logistyka Logistyka w biznesie Management and Finance Marketing Przedsiębiorczość i zarządzanie innowacjami Rachunkowość w biznesie Rachunkowość i zarządzanie finansami Rachunkowość z akredytacją ACCA Zarządzanie Zarządzanie biznesem Zarządzanie innowacjami Zarządzanie środowiskowe Zarządzanie w administracji publicznej Zarządzanie zasobami ludzkimi Filia Uniwersytetu Łódzkiego w Tomaszowie Mazowieckim Administracja Leśnictwo Zarządzanie
Ogółem w Uniwersytecie Łódzkim w roku akademickim 2003/2004 studiowało prawie 41 tys. osób. Uczelnia zatrudniała 2205 pracowników naukowych (w tym 211 profesorów tytularnych, 305 doktorów habilitowanych, 891 doktorów).
Uniwersytet Łódzki prowadzi w szerokim zakresie studia doktoranckie, na których studiuje około 860 osób.
W Uniwersytecie Łódzkim można uzyskać podwójne dyplomy z zakresu zarządzania (umowa z Uniwersytetem Lyon III), translatoryki (umowa z Uniwersytetem Strasbourg II), komputerowego językoznawstwa angielskiego (umowa z Uniwersytetem w Lancaster) oraz dyplom MBA University of Maryland. Uczelnia uczestniczy również w projekcie promującym nauczanie na odległość wspieranym przez USAID oraz w programie MOST umożliwiającym odbywanie części studiów w wybranym uniwersytecie polskim.
Jednostki poza- i międzywydziałowe oraz wspólne W uczelni tworzone są od kilku lat wyodrębnione ośrodki naukowo-badawcze, jak Ośrodek Badań Europejskich, Ośrodek Badań i Studiów Przekładowych, Ośrodek Naukowo-Badawczy Europejskiej Polityki Przestrzennej i Rozwoju Lokalnego, Ośrodek Badawczy Myśli Chrześcijańskiej, Ośrodek Naukowo-Badawczy Problematyki Kobiet oraz Ośrodek Polskiego Komitetu Współpracy z Alliance française oraz Regionalny Ośrodek Informacji Patentowej.
W Uniwersytecie Łódzkim znajduje się najstarsze w Polsce Studium Języka Polskiego dla Cudzoziemców, w którym aktualnie studiuje ponad 290 studentów obcokrajowców.
Biblioteka Uniwersytecka (BUŁ) jest jedną z największych bibliotek w Polsce, a największą w Łodzi i posiada około 3 milionów woluminów.
Uniwersytet Łódzki ma podpisane umowy o współpracy z 84 wyższymi uczelniami w 25 krajach. Pracownicy Uniwersytetu Łódzkiego biorą udział w wielu programach międzynarodowych, m.in.: Socrates-Erasmus, TEMPUS, Inco-Copernicus, ACE, Jean Monnet, CEEPUS. Uniwersytet Łódzki jest zbiorowym członkiem organizacji międzynarodowych: European University Association (EUA), Association of European Schools of Planning (AESOP), Alliance of Universities for Democracy, działa także w ramach sieci El Grupo Compostela de Universidades.
Uniwersytet Łódzki posiada Centrum Szkoleniowo-Konferencyjne, w którym znajduje się łącznie 8 sal konferencyjnych i 190 miejsc noclegowych.
Od 2012 Uniwersytet Łódzki prowadzi własne przedszkole dla dzieci pracowników i studentów.
Pod patronatem Rektora Uniwersytetu Łódzkiego działa Publiczne Liceum Ogólnokształcące Uniwersytetu Łódzkiego im. Sprawiedliwych wśród Narodów.
Uniwersytet Łódzki użytkuje 82 budynki dydaktyczno-administracyjne o powierzchni blisko 174 tys. m², w tym 6 stacji naukowo-badawczych działających poza terenem Łodzi oraz 11 domów studenckich z ponad 4 tys. miejsc. Ponadto posiada około 300 miejsc w 2 hotelach asystenckich.
Od 2015 uczelnia otworzyła wirtualny Klub Absolwenta UŁ, w ramach którego absolwenci mogą utrzymywać kontakt z uczelnią i innymi absolwentami. Od marca 2015 wdrażany jest również projekt „Karty Absolwenta UŁ” o której wydanie może ubiegać się każdy, kto uzyskał dyplom ukończenia studiów na Uniwersytecie Łódzkim, a która daje szereg korzyści i przywilejów na uczelni (np. możliwość korzystania z basenu, czy wypożyczania książek w BUŁ) i u partnerów zewnętrznych (m.in. rabaty w szkołach językowych, w korporacjach taksówkarskich, u fryzjerów). Od 2014 uczelnia prowadzi też program „Absolwent VIP Uniwersytetu Łódzkiego”, który skupia wokół uczelni jej najwybitniejszych absolwentów. Jednym z działań jest projekt mentorski, w ramach którego studenci UŁ mogą korzystać z indywidualnego wsparcia absolwentów VIP.
Osiągnięcia