Austria 95px 95px Niemcy 95px 95px Holandia 95px 95px Granice obszaru zabudowanego w innych krajach Obszar zabudowany – obszar wzdłuż drogi, gdzie znajduje się zabudowa miejska, wiejska lub przemysłowa, w związku z czym panować może tu wzmożony ruch pieszych i pojazdów.
Polskie przepisy rozporządzenia ograniczają obszar zabudowany do występującej wzdłuż drogi zabudowy o charakterze mieszkalnym i występującym w związku z tym ruchem pieszych na drodze oraz do zabudowy o charakterze handlowo-usługowym (hurtownie, warsztaty, duże sklepy) na przedmieściach, ale tylko jeżeli występuje intensywny ruch pieszych w pobliżu drogi.
Ustalenie granic obszaru zabudowanego Znak D-42 powinien być umieszczony w pobliżu miejsca, w którym następuje wyraźna zmiana charakteru zagospodarowania otoczenia drogi. Znak D-42 powinien być powiązany z takimi elementami zagospodarowania drogi, jak: początek chodnika, wyjazdy bramowe z posesji, pas postojowy lub parking wyznaczony wzdłuż jezdni, skrzyżowanie.
Jako obszar zabudowany nie powinny być oznakowane miejsca, w których: zabudowa mieszkalna jest oddalona od drogi i nie jest z nią bezpośrednio związana, strefy przedmieść, w których zabudowa ma charakter handlowo-usługowy (hurtownie, warsztaty, duże sklepy), jeżeli nie wiąże się z nią intensywny ruch pieszych w pobliżu drogi, konieczność ograniczenia prędkości wynika jedynie z warunków geometrycznych i technicznych drogi, występujący ruch pieszych wynika jedynie z lokalizacji przystanku autobusowego, skrzyżowania dróg lub ma charakter sezonowy.
W pojedynczych przypadkach obszar zabudowany wyznaczany bywa jednak wbrew powyższym zasadom.
Na drogach przebiegających przez obszar zabudowany obowiązują pewne ograniczenia ruchu pojazdów, na ogół podobne (choć nieznacznie odmienne) w różnych krajach. Np. w Polsce na obszarze zabudowanym zakazane jest przekraczanie prędkości 50 km/h z wyjątkiem odcinków dróg, na których podwyższono ograniczenie za pomocą znaku B-33.
Ograniczenie prędkości może być zmienione na całym obszarze terenu zabudowanego poprzez umieszczenie znaku ograniczenia prędkości B-33 bezpośrednio pod tablicą D-42.
W październiku 2021 roku Parlament Europejski przytłaczającą większością głosów przyjął rezolucję wzywającą kraje UE do ustanowienia 30 km/h jako standardowego ograniczenia prędkości w obszarach zabudowanych. Europosłowie zwrócili uwagę na już istniejące ograniczenia prędkości do 30 km/h na większości sieci drogowej miast Europy zachodniej. Rezolucja mówi też o możliwości ustalania wyższego limitu prędkości na głównych drogach przelotowych.
Zgodnie z polską definicją kodeksową początek odcinka drogi przebiegającej przez obszar zabudowany oznaczony być musi znakiem informacyjnym D-42, a koniec takiego odcinka – znakiem D-43. W latach 1984–2005 teren zabudowany zaczynał się w miejscu, gdzie ustawiona była tablica informacyjna z nazwą miejscowości, a kończył tam, gdzie ustawiony był znak końca miejscowości. Jeszcze starsze zasady, obowiązujące do końca 1983 roku i uwiecznione w filmie Miś w scenach z milicjantem Szczupakiem, który zatrzymuje kierowców do kontroli w pobliżu makiet domów, definiowały obszar zabudowany jako teren o zabudowie ciągłej lub skupionej nadającej drodze charakter ulicy oraz taki, na którym znajdowały się co najmniej trzy zabudowania w odległości nie większej niż 15 metrów od drogi. Do lat 80. dopuszczalna prędkość na obszarze zabudowanym wynosiła 50 km/h, o ile znaki nie wskazywały inaczej, z określonymi wyjątkami25 km/h dla pojazdów rolniczych oraz 40 km/h dla pojazdów ciągnących więcej niż jedną przyczepę. . Następnie, od lat 80. do 2004 roku maksymalna dopuszczalna prędkość na obszarze zabudowanym wynosiła 60 km/h przez całą dobę, później w latach 2004–2021 stanowiła 50 km/h w godz. 5–23 oraz 60 km/h w godz. 23–5.
Obszar zabudowany nie powinien być mylony ze strefą zamieszkania (oznaczaną znakami D-40 i D-41), na której zgodnie z Kodeksem drogowym obowiązują jeszcze większe obostrzenia w ruchu pojazdów ani ze strefą ograniczonej prędkości (oznaczaną znakami B-43 i B-44).
Uwagi
Przypisy Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (), Załącznik nr 1, 5.2.48.
Ustawa z dnia 25 lutego 2021 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym (). § 1 pkt 13 Rozporządzenia Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 1 października 1962 r. w sprawie ruchu na drogach publicznych (, ze zm.). Rozporządzenia Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 9 sierpnia 1983 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych ().
Na przykładzie próby uchylenia mandatu karnego otrzymanego na „nielegalnym” obszarze zabudowanym (prawonadrodze.org.pl) [dostęp 2018-12-17].
Obszar zabudowany, który obowiązywał przez wiele lat na drodze dwujezdniowej, bez skrzyżowań kolizyjnych, przejść dla pieszych i zabudowań mieszkalnych (trojmiasto.pl) [dostęp 2018-12-17].
Kategoria:Prawo o ruchu drogowym