Józef Koczwara, ps. „Zbigniew” (ur. 16 marca 1889 w Mokrzyskach, zm. 6 maja 1978 w Tarnowie) – pułkownik kawalerii Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys Działalność niepodległościowa Urodził się 16 marca 1889 w Mokrzyskach (pow. Brzesko), w rodzinie rolnika Juliana i Jadwigi z Wesołowskich. Uczył się w Szkole Ludowej w Mokrzyskach, Szkole Powszechnej w Szczepanowie, gimnazjum w Brzesku. Maturę zdał w 1911 w C.K. Gimnazjum w Bochni. Podczas nauki w gimnazjum działał jako członek organizacji młodzieży narodowej. W 1909 został przewodniczącym Organizacji Młodzieży Niepodległościowej „Zarzewie”. Następnie studiował na Wydziale Prawa na Uniwersytecie Jagiellońskim, a równocześnie w Akademii Handlowej. Należał w tym okresie do Zrzeszenia Akademickiego „Znicz” i Polskich Drużyn Strzeleckich. W latach 1913–1914 pracował jako zarządca dóbr rodziny Tyszkiewiczów w m. Tarnawatka. Wkrótce po wybuchu I wojny światowej, 31 lipca 1914 wstąpił do I Brygady Legionów Polskich. Początkowo służył w piechocie, a następnie w 1 pułku ułanów Legionów Polskich. Od 5 lutego do 31 marca 1917 roku był słuchaczem kawaleryjskiego kursu oficerskiego przy 1 pułku ułanów w Ostrołęce. Kurs ukończył z wynikiem dostatecznym. Posiadał wówczas stopień wachmistrza. Po kryzysie przysięgowym został wcielony do cesarskiej i królewskiej armii, należał do Polskiej Organizacji Wojskowej.

Służba w Wojsku Polskim Z chwilą odzyskania przez Polskę niepodległości, w listopadzie 1918 wstąpił Wojska Polskiego i otrzymał do 11 pułku ułanów legionowych. Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej, podczas której został ranny. W lutym 1927 roku został przeniesiony do 5 pułku strzelców konnych w Dębicy na stanowisko kwatermistrza. 23 grudnia 1927 roku ogłoszono jego przeniesienie do 18 pułku ułanów pomorskich w Grudziądzu na stanowisko zastępcy dowódcy pułku. W czerwcu 1930 został przeniesiony do 2 dyonu samochodów pancernych w Żurawicy na stanowisko dowódcy dywizjonu. Z dniem 1 lipca 1931 został wyznaczony na stanowisko dowódcy 2 pułku pancernego w Żurawicy. Był członkiem oddziału Polskiego Białego Krzyża w Przemyślu. W grudniu 1933 pułk został przeformowany na 2 batalion czołgów i samochodów pancernych. Batalionem dowodził do 7 czerwca 1934. Powrócił na krótko do kawalerii, będąc w latach 1934–1936 zastępcą dowódcy, od 4 lipca 1935 dowódcą 2 pułku ułanów grochowskich. Od 27 marca 1936 był dowódcą Broni Pancernych (po Tadeuszu Kossakowskim). Ustąpił z tego stanowiska 3 kwietnia 1937 uznając się za zbyt mało kompetentnego w sprawach produkcji i techniki. Następnie od 1 maja 1937 do wybuchu wojny był dowódcą 1 Grupy Pancernej w Warszawie.

W czasie kampanii wrześniowej 1939 był dowódcą broni pancernych Armii „Prusy”. Ewakuował się na Węgry, gdzie został internowany. Wydostał się następnie z internowania i w 1941 powrócił do okupowanej Polski. Wstąpił następnie do Armii Krajowej, pod pseudonimem „Zbigniew”. 2 czerwca 1943, po aresztowaniu ppłk. Władysława Galicy, został Inspektorem Głównym Wojskowej Służby Ochrony Powstania. Kierował działaniami tej służby w czasie powstania warszawskiego. Po kapitulacji powstania dostał się do niewoli i początkowo przebywał w Stalagu VIII B Lamsdorf (Łambinowice), a od 25 października 1944 w Oflagu II C Woldenberg (numer jeniecki 101410). Po uwolnieniu, 15 marca 1945 powrócił do Polski.

Lata powojenne Osiedlił się w Płochocinie pod Warszawą. Tam, posiadając rentę inwalidzką, podjął pracę na pół etatu jako główny księgowy w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, w 1956 przekształconej w PGR. W 1958 przeszedł na emeryturę i przeniósł się do rodzinnych Mokrzysk.

Zmarł 6 maja 1978 w domu opieki społecznej w Tarnowie. Pochowany na Cmentarzu parafialnym w Szczepanowie (sektor G-2-19).

Awanse rotmistrz – zweryfikowany ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 (w 1924 sklasyfikowany z 38. lokatą w korpusie oficerów zawodowych kawalerii) major – ze starszeństwem z dniem 1 lipca 1925 podpułkownik – 24 grudnia 1929 ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1930 i 15. lokatą w korpusie oficerów kawalerii pułkownik – 1936

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 5427 – 17 maja 1922 Krzyż Niepodległości – 12 maja 1931 „za pracę w dziele odzyskania Niepodległości” Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski – 11 listopada 1937 „za zasługi w służbie wojskowej” Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych – 1921Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 2142 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 1, s. 64) Złoty Krzyż Zasługi – 24 maja 1929M.P. z 1929 r. nr 123, poz. 302 „za zasługi na polu wyszkolenia wojska”. Odznaka „Znak Pancerny” nr 247

Upamiętnienie Minister Obrony Narodowej nadał imię płk. Józefa Koczwary 1 batalionowi czołgów z ŻurawicyDecyzja Nr 235/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 czerwca 2011 r. w sprawie przejęcia dziedzictwa tradycji, nadania imienia patrona i ustanowienia dorocznego święta 1. batalionu czołgów 21. Brygady Strzelców Podhalańskich im. gen. bryg. Mieczysława Boruty-Spiechowicza (Dziennik Urzędowy MON z 2011 r., poz. 186).. 24 września 2011 w Mokrzyskach odbyła się ceremonia nadania imienia..

Przypisy

Bibliografia

Rocznik Oficerski 1924, s. 561, 601. Rocznik Oficerski 1924, s. 307, 341. Rocznik Oficerski 1932, s. 142, 732.

Marian Żebrowski, Zarys historii polskiej broni pancernej 1918–1947, Londyn 1971.

Antoni Nawrocki, 2 Batalion Pancerny, Zarys historii wojennej pułków polskich w kampanii wrześniowej, zeszyt 21, Pruszków 1992, , s. 11, 17.

Linki zewnętrzne Biografia w serwisie Nieoficjalny Portal Miasta Brzeska i Okolic Patron 1 batalionu czołgów

Kategoria:Członkowie Polskich Drużyn Strzeleckich Kategoria:Członkowie Polskiego Białego Krzyża Kategoria:Członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej Kategoria:Dowódcy 2 Pułku Ułanów Grochowskich Kategoria:Jeńcy Oflagu II C Woldenberg Kategoria:Kwatermistrzowie 5 Pułku Strzelców Konnych (II RP) Kategoria:Ludzie związani z Bochnią Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni odznaką „Znak Pancerny” Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie 2 Pułku Pancernego (II RP) Kategoria:Oficerowie 11 Pułku Ułanów Legionowych Kategoria:Oficerowie Armii Krajowej Kategoria:Oficerowie dowództwa Armii „Prusy” Kategoria:Patroni jednostek Wojska Polskiego Kategoria:Podoficerowie kawalerii Legionów Polskich Kategoria:Polscy jeńcy niemieckich obozów jenieckich Kategoria:Powstańcy warszawscy Kategoria:Pułkownicy kawalerii II Rzeczypospolitej Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1889 Kategoria:Zmarli w 1978 Kategoria:Zastępcy dowódcy 2 Pułku Ułanów Grochowskich Kategoria:Zastępcy dowódcy 18 Pułku Ułanów Pomorskich Kategoria:Żołnierze Wojska Polskiego internowani na Węgrzech w czasie II wojny światowej