Adam Werka (ur. 2 czerwca 1917 w Dublanach koło Lwowa, zm. 16 grudnia 2000 w Warszawie) – polski malarz, marynista, grafik.
Życiorys Przed wybuchem II wojny światowej mieszkał w Bydgoszczy, tam również chodził do szkoły. W rodzinie nie było tradycji morskich, jednak bardzo często bywał na wybrzeżu pomorskim. Marzył o zostaniu marynarzem, ale z powodu poważnej wady wzroku postanowił morze malować (na morzu był tylko kilkakrotnie jako pasażer w rejsach morsko-oceanicznych na statkach PLO).
Powołany do Wojska Polskiego, odbywał służbę w stopniu chorążego w pułku artylerii konnej (mógł to być 11 Dywizjon Artylerii Konnej). Podczas kampanii wrześniowej, w trakcie przedzierania się do Warszawy został wzięty do niemieckiej niewoli.
Po zakończeniu wojny w 1945 roku wraz z żoną i synem zamieszkał najpierw w Łodzi. Tam powstały jego pierwsze prace, jeszcze niemarynistycznePor. rys. pt. Polskie szturmowce w walce z niemieckimi czołgami, opubl. z dopiskiem: Autolitografia. Z wystawy artystów-plastyków Wojska Polskiego. Muzeum Wojska Polskiego; [w:] "Żołnierz Polski", 1947.. Po kilku latach przeniósł się do Warszawy.
Twórczość Zaczął publikować w latach pięćdziesiątych XX wieku. Rozpoczął też wtedy pracę w redakcji graficznej wydawnictwa Wiedza Powszechna (Warszawa), a tam z czasem został stałym współpracownikiem (ilustratorem) popularnego w PRL miesięcznika marynistycznego Morze.
Uprawiał styl morskiego malarstwa realistycznego. Jego prace nie były wystawiane w galeriach lub muzeach, prawdopodobnie dlatego, że zaliczały się do tzw. grafiki użytkowej. Centralne Muzeum Morskie w Gdańsku kupiło w 1997 roku aż 21 obrazów Adama Werki, które są prezentowane w Katalogu Zbiorów Malarstwa i Rysunku Centralnego Muzeum Morskiego wydanym w 2010 roku. Wykonał setki ilustracji do czasopism i książek o tematyce marynistycznej (m.in. Morze, Miniatury Morskie, Mały Modelarz) z wizerunkami polskich statków handlowych, pasażerskich, okrętów, słynnych żaglowców oraz jachtów. Zilustrował nimi kalendarze Morza (1983, 1986, 1987, 1988, 1989, 1990) oraz monograficzną publikację Jana Piwowońskiego Flota spod biało-czerwonej (Warszawa, 1989), poświęconą dziejom Marynarki Wojennej i floty handlowej - Polskiej Marynarki Handlowej do końca lat 80 XX wieku. Wydawnictwo stanowiło zarazem podsumowanie jego wieloletniej twórczości, ponieważ po przemianach polityczno-gospodarczych w Polsce po 1989 roku miesięcznik Morze, główne miejsce jego pracy i publikacji, został zlikwidowany niedługo przed jego śmiercią.
W twórczości wykształcił charakterystyczny dla siebie styl malowania statków i okrętów, rozpoznawalny dla czytelników czasopism i publikacji marynistycznych, który usiłują kontynuować współcześni malarze i graficy maryniści.
Według wspomnienia syna Tomasza (2003 rok): Ojciec nigdy nie dysponował pracownią, a więc dużym lokalem przeznaczonym jedynie do prac graficzno-malarskich. Wszystko powstawało w domu przy ul. Franciszkańskiej 10 na Nowym Mieście w Warszawie, na standardowym biurku, w koszmarnie zagraconym pokoju (18 mkw.), pełnym książek, farb i papierzysk. W tym samym pokoju była sypialnia moich rodziców. A więc praca mojego ojca do późnej nocy, na pewno była trudna do zniesienia dla mojej mamy, ale znosiła to bez utyskiwania.
W dniach 25 czerwca 2016 – 28 listopada 2017 roku, w Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni odbyła się wystawa monograficzna rysunków artysty poświęconych okrętom Marynarki Wojennej. Ekspozycji towarzyszył katalog, w którego pierwszej części zawarto obszerny życiorys twórcy.
Wybrane okręty i statki namalowane przez A. Werkę Okręty ORP „Warszawa”, ORP „Garland”, ORP „Błyskawica”, ORP „Burza”, ORP „Grom”, ORP „Dragon”, ORP „Conrad”, ORP „Orzeł”, ORP „Batory”
Statki pasażerskie i handlowe MS Batory, TSS Stefan Batory, MS Chrobry, MSY Gazolina, MS Gorlice, SS Jagiełło, MS Piłsudski, SS Polonia, SS Puck, SS Pułaski, MS Sobieski, SS Szczecin
Żaglowce i jachty SY Opty, SY Zawisza Czarny, STS Dar Młodzieży, SV Dar Pomorza, ORP Iskra
Przypisy
Bibliografia
Aneta Baranowska, Lech Trawicki: Wielkie dni małej floty w malarstwie Adama Werki. Katalog wystawy [w Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni]. Gdynia 2016
Linki zewnętrzne Piotr Wieslaw Grajda: Wspomnienie o Adamie Werce Galeria prac A. Werki Oficjalna strona fundacji Adama Werki
Kategoria:Polscy graficy Kategoria:Polscy malarze Kategoria:Polscy maryniści Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Ludzie związani z Warszawą Kategoria:Ludzie urodzeni w Dublanach Kategoria:Urodzeni w 1917 Kategoria:Zmarli w 2000