François Certain de Canrobert (wym. ; ur. 27 czerwca 1809 w Saint-Céré, zm. 28 stycznia 1895 w Paryżu) – francuski wojskowy i polityk, marszałek Francji.
Życiorys Kariera wojskowa W 1828 roku ukończył akademię wojskową Saint-Cyr i wstąpił do armii Francuskiej. W 1833 r. otrzymał stopień porucznika. Od 1835 r. walczył w Algierii i uczestniczył w ekspedycji do Muaskary oraz w zdobyciu Tilimsan. W 1837 r. otrzymał awans do stopnia kapitana. W tym samym roku został uhonorowany Legią Honorową. W 1839 r. uczestniczył w formowaniu oddziałów Legii Cudzoziemskiej mających wziąć udział w wojnach karlistowskich w HiszpaniiChisholm, Encyclopædia Britannica, wyd. 1911, t. 5, s. 207..
Od 1841 roku ponownie służył w koloniach w Afryce. W 1846 r. otrzymał stopień pułkownika. Dowodził ekspedycją przeciwko Ahmedowi Sghir, pokonując wroga pod Dermą. Następnie został przeniesiony do jednostek żuawów. Odniósł zwycięstwo nad Kabylami i odznaczył się przy wspieraniu oblężonego garnizonu w Bu Sa’ada. W grudniu 1849 r. dowodził atakiem pod Zaatachą, uznawanym za jeden z ważniejszych w historii Legii. Za swoje zasługi został mianowany generałem. Dowodził wyprawą na Narah, zdobywając i niszcząc arabską twierdzę.
mały|upright=0.8|lewo|Pomnik marszałka Certain de Canroberta w Saint-Céré.
Udzielił poparcia Napoleonowi III podczas zamachu stanu 2 grudnia 1851 roku.
W czasie wojny krymskiej początkowo dowodził jedną dywizją. W bitwie nad Almą został dwukrotnie ranny. Ponownie został ranny w bitwie pod Inkerman i stracił swojego konia podczas dowodzonej przez niego szarży żuawów. W 1854 roku mianowany został wodzem naczelnym i kierował do maja 1855 r. oblężeniem Sewastopola.
W 1856 roku został mianowany marszałkiem Francji. Od 1859 r. dowodził III Korpusem Armii w Lombardii podczas wojny francusko-austriackiej. Odznaczył się pod Magentą i Solferino. Dowodził garnizonami Chalons, Lyonu i Paryża.
W trakcie wojny francusko-pruskiej w 1870 roku dowodził VI Korpusem. Uczestniczył w przegranej przez Francuzów bitwie pod Gravelotte. Oblężony w twierdzy Metz dostał się do niewoli wraz ze swoim oddziałem. Po zakończeniu walk udał się do Napoleona III przebywającego na wygnaniu w Kassel.
Kariera polityczna W latach 1871–1876 był przywódcą bonapartystów w Zgromadzeniu Narodowym. Od 1879 r. dwukrotnie pełnił urząd senatora, w latach 1876–1879 reprezentując departament Lot i w latach 1879–1894 reprezentując departament CharenteNota biograficzna na oficjalnej witrynie francuskiego Senatu: François Certain de Canrobert.. Zmarł w Paryżu w 1895 r. Po śmierci otrzymał pogrzeb państwowy w katedrze Saint Louis des Invalides, gdzie został pochowany. Jego wspomnienia pt. Souvenirs ukazały się w Paryżu w 1898 roku.
Odznaczenia mały|upright=0.8|Portret marszałka Certain de Canroberta, Horace Vernet.
20px|border Cesarstwo Francuskie Legia Honorowa (Krzyż Wielki, 1855) Medal Wojskowy (1855)
20px|border Zjednoczone Królestwo Order Łaźni (Kawaler, 1854) Medal Krymski
20px|border Królestwo Danii Order Słonia (Krzyż Wielki)
20px|border Królestwo Sardynii Order Annuncjaty (Kawaler) Order Sabaudzki Wojskowy (Krzyż Wielki, 1857)
20px|border Imperium Osmańskie Order Medżydów (Kawaler)
20px|border Imperium Rosyjskie Order Świętego Andrzeja (Kawaler)
Zobacz też Marszałkowie Francji École spéciale militaire de Saint-Cyr Gubernator wojskowy Paryża
Przypisy
Bibliografia Hugh Chisholm: Encyclopædia Britannica (11. wydanie). Cambridge: Cambridge University Press, 1911. Gustave Chaix d'Est-Ange: Dictionnaire des familles françaises anciennes ou notables à la fin du XIXe siècle. Paris: Évreux, 1903.
Linki zewnętrzne Nota biograficzna na oficjalnej witrynie francuskiego Senatu Zasoby francuskiego Ministerstwa Kultury (Base Léonore)
Kategoria:Absolwenci i studenci École spéciale militaire de Saint-Cyr Kategoria:Marszałkowie Francji Kategoria:Francuscy senatorowie Kategoria:Francuscy politycy Kategoria:Gubernatorzy wojskowi Paryża Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wielkim Legii Honorowej Kategoria:Odznaczeni Orderem Łaźni Kategoria:Odznaczeni Orderem Słonia Kategoria:Odznaczeni Orderem Annuncjaty Kategoria:Odznaczeni Orderem Sabaudzkim Wojskowym Kategoria:Odznaczeni Orderem Medżydów Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Andrzeja (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Pochowani w Dôme des Invalides w Paryżu Kategoria:Uczestnicy wojny francusko-austriackiej Kategoria:Uczestnicy wojny francusko-pruskiej Kategoria:Uczestnicy wojny krymskiej Kategoria:Ludzie urodzeni w Saint-Céré Kategoria:Urodzeni w 1809 Kategoria:Zmarli w 1895