thumb|170px|Struktura grupy sulfonowej Grupa sulfonowa () – jednowartościowa grupa funkcyjna występująca w kwasach sulfonowych (zarówno aromatycznych, jak i alifatycznych).
Charakterystyka Grupa sulfonowa jest charakterystyczna dla wszystkich kwasów sulfonowych. Z uwagi na obecność dwóch wiązań grupa ma charakter silnie kwasowy, a stopień kwasowości nieznacznie zależy od podstawnika – reszty węglowodorowej. W jednym związku może występować kilka grup sulfonowych, tworząc kwasy polisulfonowe.
Kwasy sulfonowe są produktem wyjściowym dla wielu związków organicznych. Ulegają reakcjom typowym dla kwasów (podobnym jak kwasy karboksylowe).
Otrzymywanie Aromatyczne kwasy sulfonowe otrzymuje się metodą bezpośredniego sulfonowania stężonym kwasem siarkowym, oleum, kwasem chlorosulfonowym i innymi czynnikami sulfonującymi.
Alifatyczne kwasy sulfonowe otrzymuje się przez: reakcję siarczynu sodu z chlorkami związków alkilowych
reakcję siarczynu sodu z sulfonowymi estrami alkoholi
hydroliza sulfochlorków
utlenianie tioli, na przykład nadtlenkiem wodoru lub kwasem azotowym
Zastosowanie Alifatyczne sole sodowe i amonowe wielkołańcuchowych kwasów sulfonowych są powszechnie stosowane jako środki powierzchniowo czynne w detergentach.
Aromatyczne kwasy sulfonowe są półproduktem w syntezie leków oraz barwników. Ze względu na dobrą rozpuszczalność w rozpuszczalnikach organicznych i łatwość otrzymania w formie bezwodnej stosowane są jako katalizatory kwasowe w syntezie organicznej.
Siarczyny a związki sulfonowe Charakterystyczną cechą związków sulfonowych jest występowanie wiązania węgiel–siarka (). W izomerycznych wodorosiarczynach występuje natomiast wiązanie węgiel–tlen–siarka ().
Pochodne Nazwy pochodnych kwasów sulfonowych, w których grupa została zastąpiona innym podstawnikiem (przykładowo atomem fluorowca), tworzy się, zamieniając słowo kwas na odpowiedni podstawnik a końcówkę -owy na -ylu, na przykład: kwas fenylometylosulfonowy () – fluorek fenylometylosulfonylu ()
Przypisy
Sulfonowa, grupa