Bronisław Knaster (ur. 22 maja 1893 w Warszawie, zm. 3 listopada 1980 we Wrocławiu) – polski matematyk.
Życiorys Urodził się w rodzinie Ludwika i Felicji z Wierników. W latach 1911–1914 studiował medycynę i nauki przyrodnicze na Sorbonie i w Ecole de Médecine w Paryżu. Od roku 1915 studiował matematykę na Uniwersytecie Warszawskim. W 1915 był członkiem straży obywatelskiej m.st. Warszawy, w latach 1916–1918 działał w POW. W roku 1920 wstąpił ochotniczo do wojska i służył jako żołnierz – lekarz podczas wojny polsko-bolszewickiej.
Doktoryzował się w 1923 r. na Uniwersytecie Warszawskim (jego promotorem był Stefan Mazurkiewicz), dwa lata później habilitował się. Od roku 1929 prowadził wyższe seminarium z topologii. Był członkiem Towarzystwa Naukowego Warszawskiego.
Od 1939 r. profesor uniwersytetu we Lwowie (w czasie okupacji niemieckiej Lwowa był, wraz z innymi uczonymi, m.in. Stefanem Banachem, karmicielem wszy w Instytucie Badań nad Tyfusem Plamistym i Wirusami profesora Rudolfa Weigla).
W roku 1945 po krótkim pobycie w Krakowie zamieszkał we Wrocławiu, gdzie objął katedrę na Wydziale Matematyczno-Fizyczno-Chemicznym Uniwersytetu i Politechniki.
W latach 1937–1946 był sekretarzem w Zarządzie Głównym PTM.
Jeden z założycieli czasopisma matematycznego Colloquium Mathematicum, przyczynił się też do szybkiego wznowienia po wojnie wydawania Fundamenta Mathematicae oraz Studia Mathematica.
Słynny z ogromnego poczucia humoru. Organizowane przezeń spotkania matematyków zwane knasteriami przeszły do historii tej dyscypliny w Polsce. Miał liczbę Erdősa równą 2.
Od 1914 był mężem aktorki Marii Morskiej (zm. 1945), jego drugą żoną została Regina Szpalerska zd. Lewandowska (zm. 2001).
Zmarł we Wrocławiu. Spoczywa na cmentarzu św. Wawrzyńca (pole 1-aleja rzędowa-197). mały|Grób prof. Bronisława Knastera na cmentarzu św. Wawrzyńca we Wrocławiu
Dorobek naukowy i dydaktyczny Liczne prace z topologii, zasłynął konstrukcją pierwszego przykładu continuum dziedzicznie nierozkładalnego (tzw. pseudołuk, zwany też krzywą Knastera) i rozwojem teorii zbiorów spójnych.
W teorii mnogości znane jest jego twierdzenie, że każda nieprzeliczalna rodzina odcinków otwartych na prostej zawiera nieprzeliczalną podrodzinę odcinków o parami niepustych przekrojach. Wynik ten jest uhonorowany w nazwie własności Knastera pojęć forsingu.
W 1963 roku otrzymał Nagrodę Państwową I stopnia.
Był nauczycielem wielu polskich topologów, m.in. był promotorem rozpraw doktorskich: J. J. Charatonika, A. Lelka, R. Dudy, J. Mioduszewskiego, M. Reichbacha.
Ordery i odznaczenia Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (29 września 1955) „za zasługi w pracy zawodowej w dziedzinie szkolnictwa wyższego”. Złoty Krzyż Zasługi (22 lipca 1950) za zasługi w pracy zawodowej”. Medal 10-lecia Polski Ludowej (14 stycznia 1955) – Uchwała Rady Państwa z dnia 14 stycznia 1955 r. nr 0/126 – na wniosek Prezesa Polskiej Akademii Nauk.
Zobacz też Twierdzenie Knastera-Tarskiego o punkcie stałym Miotełka Knastera-Kuratowskiego
Przypisy
Linki zewnętrzne [dostęp 2021-10-30]. [dostęp 2021-10-25]. „Matematyk w piżamie” portret Bronisława Knastera pędzla Stanisława Kukli
Kategoria:Absolwenci Wydziału Matematyki, Informatyki i Mechaniki Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej Kategoria:Członkowie Towarzystwa Naukowego Warszawskiego Kategoria:Ludzie nauki związani z Wrocławiem Kategoria:Ludzie upamiętnieni nazwami twierdzeń Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Ochotnicy w wojnie polsko-bolszewickiej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Odznaką Nagrody Państwowej Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na cmentarzu św. Wawrzyńca we Wrocławiu Kategoria:Polscy lekarze w wojnie polsko-bolszewickiej Kategoria:Polscy matematycy XX wieku Kategoria:Polscy teoretycy mnogości Kategoria:Polscy topolodzy Kategoria:Polscy Żydzi ocalali z Zagłady Kategoria:Zatrudnieni w Instytucie Badań nad Tyfusem Plamistym i Wirusami Kategoria:Urodzeni w 1893 Kategoria:Zmarli w 1980