Witnica

Witnica () – miasto w zachodniej Polsce, w woj. lubuskim, w powiecie gorzowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Witnica.

Według danych GUS z 30 czerwca 2024 r. Witnica liczyła 6417 mieszkańców.

Miasto położone jest 26 km od Gorzowa Wielkopolskiego przy drodze wojewódzkiej nr 132 (relacji Gorzów Wielkopolski – Kostrzyn nad Odrą). Przez miasto przepływa rzeka Witna, która jest dopływem Warty. Na północny zachód od miasta znajduje się Jezioro Wielkie.

Witnica leży w historycznej ziemi lubuskiej„Twórczość. Miesięcznik literacko-krytyczny”, R. 55, nr 9–12, red. nacz. Jerzy Lisowski, Biblioteka Narodowa, Warszawa 1999, , s. 93., po przejęciu jej w 1261 przez Brandenburgię stanowiła też część Nowej Marchii.

Powierzchnia i podział administracyjny Według danych z 1 stycznia 2011 r. powierzchnia miasta wynosiła 8,24 km².

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. gorzowskiego a wcześniej w 1950–1975 należało do województwa zielonogórskiego.

Gospodarka W mieście znajduje się głównie przemysł spożywczy, browarniczy, metalowy, skórzany i materiałów budowlanych. W mieście działa Witnicka Strefa Przemysłowa.

Historia thumb|left|Witnica w XIX w. Nazwa Witnica pochodzi od słów wić, witka, czyli rodzaju wierzby.

Okolice Witnicy już na początku naszej ery zamieszkiwali pierwsi osadnicy wschodniogermańscy, Wandalowie i Burgundowie. Tysiąc lat później osada przeszła na własność zakonu templariuszy. Było to w roku 1100. Niemalże do połowy XIII wieku tereny te należały do Wielkopolski. Najstarsza pisana wzmianka o niewielkiej osadzie Witnica pochodzi z 1252 roku. W 1261 roku Witnica przeszła z rąk zakonu templariuszy pod panowanie Brandenburgii i została włączona do Nowej Marchii. W latach 1300–1559 Witnica była posiadłością cystersów z Kołbacza. Po sekularyzacji Witnica od 1559 roku wchodziła w skład posiadłości Hohenzollernów. Miasto zostało niemal całkowicie zniszczone podczas wojny trzydziestoletniej. W połowie XVIII wieku w niewielkiej osadzie, jaką wtedy była Witnica, powstałą manufaktura produkująca sukno oraz pończochy, a także huta żelaza. W 1857 roku Witnica uzyskała połączenie kolejowe. W tym okresie uruchomiona została również odlewnia żelaza i fabryka maszyn. Na początku XX wieku Witnica otrzymała prawa miejskie. W 1935 roku Witnica liczyła 5600 mieszkańców.

W wyniku II wojny światowej w 1945 miasto zostało włączone do Polski, otrzymując nazwę Witnica. Dotychczasową ludność wysiedlono do Niemiec. W 1946 roku Witnicę zamieszkiwało 2600 osób. W latach 1946–1950 miasto należało do województwa poznańskiego. Od 1950 do 1975 roku należała do województwa zielonogórskiego, w latach 1975–1998 do województwa gorzowskiego, a od 1999 roku należy do powiatu gorzowskiego w województwie lubuskim.

W okresie powojennym Witnica była lokalnym ośrodkiem przemysłowo-usługowym i obsługiwała głównie teren gminy. W mieście istniała kaflarnia (zlikwidowana w 1993 roku), zakład produkcji kontenerów oraz fabryki mebli. Część z tych zakładów nie sprostała wymogom gospodarki wolnorynkowej i upadła.

Zabytki i osobliwości thumb|Żółty Pałacyk thumb|Browar Witnica mały|Kościół MB Nieustającej Pomocy mały|Kościół Świętego Krzyża Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są: kościół pomocniczy pw. Świętego Krzyża, z 1930, kościół ewangelicki, obecnie rzym.-kat. par. pw. MB Nieustającej Pomocy, ul. Gorzowska 2, z 1875, willa, ob. plebania rzym.-kat., ul. Gorzowska 2, z 1905, dom, ul. Gorzowska 16, szachulcowy, z XVIII-XIX w., willa, ul. Myśliwska 2, z pocz. XX w., willa Żółty Pałacyk, ul. Sikorskiego 6, z 1880, dom, ul. Sportowa 14, szachulcowy, z poł. XIX w., budynek fabryczny, szmelcownia, z 1825, nie istnieje, zespół młyna wodnego, z XVIII-XIX w.: młyn wodny, szachulcowy, pralnia, szachulcowa, łaźnia,

inne obiekty: Park Drogowskazów i Słupów Milowych Cywilizacji, Browar Witnica.

Muzea Muzeum Chwały Oręża Polskiego w Witnicy

Demografia Według danych z 30 czerwca 2024 r. miasto miało 6417 mieszkańców.

thumb|690x480px|center|Piramida wieku mieszkańców Witnicy w 2014 roku

Infrastruktura thumb|Stacja kolejowa Witnica

Witnica leży przy drodze nr 132 (relacji Gorzów Wielkopolski – Kostrzyn nad Odrą). Z miasta biegną też drogi lokalne do Mosiny, Lemierzyc, Lubiszyna. Przez teren miasta biegnie linia kolejowa nr 203 łącząca Kostrzyn nad Odrą i Gorzów Wielkopolski a dalej biegnąca przez Drezdenko oraz Krzyż Wielkopolski. W roku 2006 do użytku oddana została obwodnica drogowa. Witnica ma oczyszczalnię ścieków, wodociągi, kanalizację, miasto jest zgazyfikowane.

Kluby sportowe Miejski Klub Sportowy „Czarni” Witnica – klub piłkarski założony w 1945 roku i występujący w IV lidze. Klub dysponuje również sekcjami juniorów i trampkarzy. W sezonie zimowym młodzi piłkarze trenują w hali oddanej do użytku w 1999 roku. Znajduje się tam również salon odnowy biologicznej. Uczniowski Klub Sportowy „Kanonierzy” – klub piłkarski działający przy Szkole Podstawowej w Witnicy. Uczniowski Klub Sportowy „Witniczanin” – klub tenisa stołowego. Obecny klub rozgrywa mecze w III lidze, wcześniej także w II lidze. Sekcja „Karate Shotokan” Witnicki Klub Koszykarzy Amatorów. Witnicki Klub Siatkarzy Amatorów. Sekcja żużlowa. Witnicki Klub baseballowy „Wilki Witnica”

Wspólnoty wyznaniowe thumb|Kościół Matki Bożej Nieustającej Pomocy Kościół rzymskokatolicki: parafia Matki Bożej Nieustającej Pomocy Świadkowie Jehowy: zbór Witnica (Sala Królestwa ul. Rolna 7)

Współpraca międzynarodowa Miasta i gminy partnerskie: Druten Müncheberg (koło Moskwy) Mosina

Lista osób związanych z Witnicą

Zobacz też Cmentarz żydowski w Witnicy

Przypisy

Linki zewnętrzne Oficjalna witryna miasta Biuletyn Informacji Publicznej

Kategoria:Miasta w województwie lubuskim Kategoria:Miasta w Polsce, którym nadano prawa miejskie w XX wieku Kategoria:Ziemia lubuska