thumb|Grób na cmentarzu Rakowickim w Krakowie Leszek Marek Długosz (ur. 18 czerwca 1941 w Zaklikowie, zm. 23 marca 2024 w Krakowie) – polski literat, kompozytor, pianista, aktor, jeden z najbardziej znanych polskich śpiewających poetówOficjalna strona Festiwalu Kraków 2000.. Kawaler Orderu Orła Białego.
Życiorys Syn Mieczysława Długosza i Dominiki Skroczyńskiej. Równolegle z nauką w szkole podstawowej i w liceum, uczęszczał na lekcje gry na fortepianie. W 1959 roku zdał maturę i studiował na wydziale polonistycznym Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. W 1964 ukończył studia polonistyczne, uzyskując dyplom magistra, a w latach 1964–1966 studiował na Wydziale Aktorskim w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej im. Ludwika Solskiego w Krakowie.
Zadebiutował w 1964 roku w teatrzyku piosenki Uniwersytetu Jagiellońskiego „Hefajstos”. W 1965 związał się z kabaretem literackim „Piwnica pod Baranami”, gdzie uchodził za jednego z najwybitniejszych artystów w zespole. Pierwszy tomik poezji – Lekcje rytmiki, wydano mu w 1973. Ponadto publikował swe wiersze, m.in. w Życiu Literackim (1971–1979), Radarze (1972–1982), Dzienniku Polskim (1972–1974, 1978), Teatrze (1973–1974), Studencie (1976–1978), Szpilkach (1976, 1979), Tygodniku Powszechnym (1983–1985), Scenie (1984–1985), czy Arce (1993–1994). Ponadto grywał w filmach, m.in. w reż. Andrzeja Żuławskiego: Trzecia część nocy i Na srebrnym globie.
Piotr Skrzynecki namówił go do współpracy z grecką grupą folkową „Romiosini” w wyniku czego muzycy opracowali takie utwory jak m.in.: Ja chciałbym być poetą, Już tak nas nasza miłość nie obchodzi czy Metafizyczny kleszcz. Współpraca ta trwała do końca lat siedemdziesiątych (spotkali się oni po latach tylko raz w dniu pogrzebu Skrzyneckiego, występując wieczorem z recitalem na I Dniach Krakowa w Atenach – dwóch nieżyjących już muzyków z oryginalnego składu, zastąpili inni, doangażowani), podobnie jak ta z Piwnicą z którą rozstał się w 1978 roku i od tego czasu występował, głównie jako solista.
Rok później przebywał na stypendium artystycznym we Francji, ufundowanym przez rząd tego kraju. Zaowocowało ono wydaniem płyty w całości w języku francuskim. Wydał kilkanaście tomików poezji, m.in. Piwnica idzie do góry. W 1981 skomponował muzykę do spektaklu Kurhanek Maryli w reżyserii Ewy Lassek (wyst. Teatr Bagatela im. Tadeusza Boya-Żeleńskiego w Krakowie). W roku 1982 zaś, otrzymał nagrodę miasta Krakowa. Przez wiele lat dawał recitale w Polsce i za granicą (m.in. w Austrii, Belgii, Czechosłowacji, Francji, Kanadzie, Niemczech Zachodnich, Szwajcarii, Szwecji, Stanach Zjednoczonych, Włoszech).
Oprócz działalności estradowej i literackiej publikował felietony w „Czasie Krakowskim” (od 1991) i „Rzeczpospolitej”. Wraz z Krzysztofem Magowskim zrealizował w Telewizji Polskiej cykl poświęcony poezji – Literatura według Długosza. W 2007 w Radiu Kraków prowadził autorski program „Przyjemności niedzieli”. Od 2009 był członkiem Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Krakowa (SKOZK). Wykładał w Studium Literacko-Artystycznym na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Był stałym współpracownikiem wydawanego w Krakowie miesięcznika „Wpis”, którego każde wydanie zaczynało się jego autorskim wierszem.
W wyborach parlamentarnych przeprowadzonych w 2007 z ramienia Prawa i Sprawiedliwości kandydował do Senatu, lecz nie uzyskał mandatu. W 2010 został członkiem Krakowskiego Społecznego Komitetu Poparcia Jarosława Kaczyńskiego w przyspieszonych wyborach prezydenckich. Był członkiem Kapituły Medalu „Niezłomnym w słowie”.
Życie prywatne Od 1965 żonaty z Barbarą Hrynkiewicz, siostrą pierwszej żony Wiesława Dymnego. Miał dwóch synówhttps://instytutlukasiewicza.pl/wp-content/uploads/2021/06/80_JUBILEUSZOWA-OPOWIESC-O-LESZKU-DLUGOSZU.pdf..
Śmierć i pogrzeb Leszek Długosz zmarł 23 marca 2024 roku, po długiej chorobie nowotworowej. Uroczystości pogrzebowe rozpoczęły się 27 marca 2024 mszą w kościele św. Krzyża, którą odprawił abp Marek Jędraszewski. W ostatnim pożegnaniu uczestniczył prezydent Andrzej Duda, rodzina, przyjaciele oraz politycy, m.in. Ryszard Terlecki i Andrzej Adamczyk, a także prezydent Krakowa Jacek Majchrowski. Poetę żegnali też artyści, m.in. Olgierd Łukaszewicz i Andrzej Zieliński. Spoczął przy nowej Alei Zasłużonych na cmentarzu Rakowickim przy ul. Jana Prandoty (kwatera CIX-2-10).
Najsłynniejsze utwory Berlin 1913 – sł. Julian Tuwim, muz. L. Długosz Dzień w kolorze śliwkowym – sł. i muz. L. Długosz Ja chciałbym być poetą – sł. Andrzej Bursa, muz. L. Długosz Jaka szkoda – sł. S. Baliński, muz. L. Długosz Nasze ognisko – sł. Andrzej Bursa, muz. L. Długosz Nie ma nas – sł. i muz. L. Długosz Pod Baranami też już dzisiaj inny czas – sł. i muz. L. Długosz Nocne rozmowy z Piotrem S. – sł. L. Długosz, muz. Zygmunt Konieczny, wyk. Anna Szałapak
Dyskografia LP 1980 – „Leszek Długosz” – wyd. Muza LP 1985 – „Leszek Długosz” – wyd. Muza LP 1986 – „La poussiére de l’été” – wyd. Muza LP 1988 – „Leszek Długosz” – wyd. Muza CD 1993 – „The Best of…” – wyd. Polskie Nagrania CD 1995 – „Leszek Długosz” – wyd. Quazar CD 1998 – „W Czarnolesie” – wyd. Quazar CD 2001 – „Także i ty – Złota kolekcja” CD 2003 – „Dusza na ramieniu” – wyd. WL (wraz z tomikiem poezji) CD 2011 – „Leszek Długosz 2011” – wyd. MEDIA ART
Filmografia 1971: Trzecia część nocy jako Ślepy, dowódca organizacji 1972: Skarb trzech łotrów jako student pomagający Maddockowi 1975: Trzecia granica jako partyzant 1978: Znaki zodiaku jako Adam 1987: Na srebrnym globie jako Tomasz 1994: Voyage en Pologne jako Vincent 2016: Smoleńsk jako mężczyzna dyskutujący na ul. Franciszkańskiej w Krakowie
Publikacje Poezje Lekcje rytmiki, 1973 Na własną rękę, 1976 Wywoływanie wilka z lasu, 1980 Śpiewnik ilustrowany, 1984 Pewnego dnia, pewnego dnia..., 1988 Lekkie popołudnie, 1989 Gościnne pokoje muzyki, 1992 Album krakowski, 1993 Z tego co jest, 1995 Po głosach, po śladach..., 1996 Piwnica idzie do góry, 2000 Leszek Długosz, 2001 Dusza na ramieniu: wiersze i piosenki, 2003 Na rynku usiąść w Kazimierzu..., 2004 Podróżne, 2008 Ono śliczne świętowanie, 2014 Pamiętać, 2015 Ta chwila, ten blask lata cały...: wiersze dawne i nowe, 2016 Podwawelska kolęda [współautor: Adam Bujak], 2017 Do szkiełka z Muzeum Czartoryskich, 2020
Opowiadania Korzenie nie znają granic, 2004
Wspomnienia Pod Baranami: ten szczęsny czas...: sceny i obrazy z „życia piwnicznego” w Krakowie w latach 60. i 70. XX wieku, 2013
Ordery i odznaczenia Order Orła Białego (2021). Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (2016). Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (2008). Medal Stulecia Odzyskanej Niepodległości (2021) Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2016) Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2006) Medal Ignacy Paderewski Arts and Music Award przyznany przez Instytut Józefa Piłsudskiego w Nowym JorkuHieronim Sieński, Leszek Długosz – laureat nagrody „Artystyczna Gwiazda Hoborskiego” – wspomnienie [dostęp 2025-03-26].
Nagrody i wyróżnienia Nagroda Miasta Krakowa za osiągnięcia w dziedzinie piosenki poetyckiej (1982) Nagroda Krakowska Książka Miesiąca za wybór wierszy Z tego, co jest (1996) Tytuł Mistrza Mowy Polskiej VOX POPULI (nagroda publiczności) (2007) Honorowy Złoty Mikrofon (2017) Nagroda „Artystyczna Gwiazda Hoborskiego” (2021) Nagroda Mediów Publicznych w kategorii Idea (2022) Doroczna Nagroda Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego za całokształt twórczości (2022) Nagroda Feniks Specjalny – Księga Życia XXIX Targów Wydawców Katolickich (pośmiertnie, 2024)
Przypisy
Bibliografia Wolański R., Leksykon Polskiej Muzyki Rozrywkowej, Warszawa 1995, Agencja Wydawnicza Morex, , tu hasło Długosz Leszek, s. 41.
Linki zewnętrzne Oficjalna strona internetowa Leszka Długosza
Leszek Długosz – publikacje w bibliotece Polona
Kategoria:Absolwenci Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Artyści związani z Krakowem Kategoria:Laureaci Mistrza Mowy Polskiej Kategoria:Laureaci Nagrody Miasta Krakowa Kategoria:Ludzie Polskiego Radia Kategoria:Ludzie urodzeni w Zaklikowie Kategoria:Ludzie związani z Piwnicą pod Baranami Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Stulecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Białego (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Pochowani na cmentarzu Rakowickim Kategoria:Polscy aktorzy filmowi Kategoria:Polscy kompozytorzy muzyki rozrywkowej Kategoria:Polscy poeci Kategoria:Polscy wokaliści Kategoria:Polscy wykonawcy poezji śpiewanej i piosenki literackiej Kategoria:Publicyści Przeglądu Powszechnego Kategoria:Urodzeni w 1941 Kategoria:Zmarli w 2024