thumb|Pokrój thumb|Kwiaty Łyszczec wiechowaty, gipsówka wiechowata (Gypsophila paniculata L.) – gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny goździkowatych. Pochodzi z południowo-wschodniej i środkowej Europy, Kaukazu, Syberii, Mongolii i Chin, jako gatunek zawleczony rozprzestrzenił się też w innych rejonach świata. W Polsce występuje na naturalnych siedliskach tylko w nielicznych miejscach: na Nizinie Podlaskiej i w dolinie Bugu w Czumowie koło Hrubieszowa. Spotykany był także w różnych miejscach kraju jako gatunek synantropijny, uciekinier z upraw, jest bowiem uprawiany i często dziczejący. Okazy dziko rosnące podlegają w Polsce ochronie.

Morfologia Łodyga Wzniesiona, rozgałęziająca się, naga, delikatna. Wysokość rośliny 40–80 cm (odmiany uprawne do 120 cm). Brak pędów płonych, gałązki z kwiatostanami są bezlistne. Liście Ulistnienie naprzeciwległe, liście równowąskie i zaostrzone, zrośnięte nasadami. Mają szerokość do 7,5 mm i 3–5 nerwów. Kwiaty Białe, lub różowawe, drobne, zebrane w szeroką wiechę o bardzo cienkich gałązkach. Kwiaty promieniste, 5-krotne. Działki kielicha zrośnięte, płatki korony równowąskoklinowate, na szczycie zaokrąglone, 1 słupek z dwoma szyjkami, 10 pręcików dłuższych od płatków. Owoc Torebka zawierająca brodawkowane nasiona. Korzeń Gruby i długi.

Biologia i ekologia Bylina, chamefit. Siedlisko: wydmy, świetliste lasy, zbocza. Preferuje miejsca piaszczyste. Kwitnie od czerwca do września, jedna roślina wytwarza ok. 1000 kwiatów. Liczba chromosomów 2n = 34.

Zagrożenia i ochrona Od 2014 roku roślina objęta w Polsce częściową ochroną gatunkową. W latach 1983–2014 znajdowała się pod ochroną ścisłą. Umieszczona na polskiej czerwonej liście w kategorii EN (zagrożony). Zagrożony jest przez zalesianie ugorów i innych miejsc, na których występuje.

Zastosowanie Roślina ozdobna, uprawiana głównie na kwiat cięty, wykorzystywany do wytwarzania wieńców, bukietów, itp. Czasami sadzony także w ogródkach skalnych i na rabatach. Istnieje wiele kultywarów, np. `Bristol Fairy` o pełnych, białych kwiatach, `Compact Plena` o pełnych i lekko różowych kwiatach. Roślina lecznicza, dawniej używana w medycynie ludowej.

Uprawa Rozmnaża się go najczęściej z nasion wysiewanych w marcu-kwietniu do inspektu, sadzonki należy pikować. Na stałe miejsce wysadza się je we wrześniu. Lubi gleby lekkie, piaszczyste, dobrze nawapnione, stanowiska suche i słoneczne. Jest całkowicie odporny na mróz. Po przekwitnięciu roślinę ścina się, by ponownie zaczęła rosnąć.

Przypisy Rozporządzenie Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 30 kwietnia 1983 r. w sprawie wprowadzenia gatunkowej ochrony roślin (). Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin ().

Kategoria:Goździkowate Kategoria:Ozdobne byliny ogrodowe Kategoria:Rośliny chronione Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza