Alban z Anglii (; zm. 22 czerwca 209 lub 304) – święty przedkongregacyjny, czczony jako pierwszy męczennik z Brytanii, święty Kościoła katolickiego, prawosławnego i anglikańskiego.

Żywot thumb|Krzyż św. Albana na fladze katedry w St Albans. Alban był żołnierzem i lojalnym obywatelem rzymskim urodzonym w Verulamium (współcześnie St Albans w Hertfordshire) w Brytanii. Życie jego zostało odmienione po spotkaniu z prześladowanym duchownym chrześcijańskim, któremu udzielił schronienia i przez którego został nawrócony. By ułatwić ucieczkę ściganemu, odstąpił mu swoje ubrania, sam przebierając się w habit. Tak został pojmany i uwięziony. Zażądano od niego wyrzeczenia się wiary, czego nie uczynił. Zanim został stracony, dokonał cudu nawrócenia swego niedoszłego kata. Ostatecznie, po torturach, został stracony przez ścięcie wraz z duchownym, który na wieść o jego pojmaniu ujawnił się w nadziei na uratowanie mu życia.

Męczeństwo Albana było tradycyjnie datowane za Bedą na 304 rok, lecz współcześnie przypuszcza się, że prawdziwą datą jest raczej 22 czerwca 209, a więc za panowania Septymiusza Sewera. John Morris argumentował, że Beda błędnie zinterpretował jako przymiotnik („surowy”) i stąd łączył męczeństwo Albana z rządami Dioklecjana. Ponadto dr Morris wskazywał, że Dioklecjan rezydował głównie na Wschodzie, natomiast Septymiusz Sewer przebywał w latach 208–211 w Brytanii.

Kult świętego Po śmierci Albana jego popularność rozprzestrzeniła się na sąsiednie kraje – Francję i Niemcy. W VIII wieku powstał pierwszy spisany żywot świętego. Jego relikwie zaginęły w okresie reformacji. Obecnie kult świętego ogranicza się do Wysp Brytyjskich.

Nie należy mylić go z innym męczennikiem, kapłanem św. Albanem z Moguncji (Mainz, †406)Św. Alban z Moguncji Święci Pańscy.

Patronat Święty Alban jest patronem nawróconych, uciekinierów i torturowanych oraz miasta St Albans. Wysuwano także propozycje, aby był patronem Anglii zamiast św. Jerzego albo całej wyspy.

Obok św. Sergiusza z Radoneża, św. Alban jest patronem Bractwa świętych Albana i Sergiusza, powstałego na Wyspach Brytyjskich po rewolucji 1917 roku i promującego dialog prawosławno-anglikański.

Dzień obchodów Jego wspomnienie liturgiczne w Kościele katolickim i anglikańskim obchodzone jest 22 czerwca.

Cerkiew prawosławna wspomina męczennika Albana 22 czerwca/5 lipcapodwójne datowanie, tj. 5 lipca według kalendarza gregoriańskiego.

Ikonografia W ikonografii przedstawiany jest w stroju żołnierza lub w tunice. Jego atrybuty to krzyż i palma męczeństwa.

Relikwie W 2002 w XIII-wiecznej kaplicy w katedrze w St Albans zaprezentowano łopatkę (kość), która obecnie znajduje się w katedralnym grobowcu.

Zobacz też

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:St Albans Kategoria:Męczennicy wczesnochrześcijańscy Kategoria:Angielscy święci katoliccy Kategoria:Święci prawosławni Kategoria:Zmarli w IV wieku Kategoria:Straceni przez dekapitację