Euroregion – jednostka na obszarze dwóch lub więcej państw, forma współpracy pomiędzy regionami państw członkowskich Unii Europejskiej, państw kandydujących oraz regionami ich sąsiadów. W tworzeniu euroregionu uczestniczą przedstawiciele lokalnych i regionalnych władz samorządowych, a niekiedy także inni posłowie społeczni i ekonomiczni regionów przygranicznych.
Działalność transgraniczną i euroregionalną regulują konwencje odpowiednich struktur międzynarodowych – Rady Europy i UE: Europejska Konwencja Ramowa o Współpracy Transgranicznej między Wspólnotami i Władzami Terytorialnymi (tzw. Konwencja Madrycka z 21 maja 1980), Europejska Karta Samorządu Lokalnego, Europejska Karta Samorządu Regionalnego, Europejska Karta Regionów Granicznych i Transgranicznych.
Cele, które powinny spełniać Euroregiony zmiany charakteru granic i przezwyciężenia krępujących uregulowań państwowych dotyczących nieprzenikalności granic umacnianie warunków gospodarczych i społeczno-kulturowych czynienie ze zdecentralizowanych regionów siły napędowej współpracy ponadgranicznej ułatwienie realizacji europejskiej polityki zagospodarowania przestrzennego usuwanie przeszkód i nierówności ekonomicznych i infrastrukturalnych określanie metod rozwiązywania problemów, przejawów niedorozwoju i uciążliwości charakterystycznych dla obszarów peryferyjnych formułowanie zasad budowy podstaw wzajemnego zaufania i współpracy między instytucjami europejskimi oraz ich efektywności budowanie i utrwalanie wzajemnych więzi
Lista euroregionów Poniższa tabela przedstawia alfabetyczną listę euroregionów. Obok polskich i oryginalnych nazw podane są skróty nazw państw uczestniczących w poszczególnych projektach transgranicznych, rok założenia oraz odnośniki do oficjalnych stron internetowych danego euroregionu. Polska nazwaNazwy w lokalnych językach Uczestniczącekraje Rok założenia www BENEGO BE, NL ? Euroregion ARKO (Arvika/Konsvinger) NO, SE 1978 https://web.archive.org/web/20040924122842/http://arko-s.com/ Euroregion BałtykEuroregion Baltija DK, LT, PL, RU, SE 1998 https://www.eurobalt.org.pl/ Euroregion Basilensis FRA, SUI, DE 1963 Euroregion Belasica BG, GR, MK 2003 Euroregion Benelux-Middengebied BE, NL 1984 Euroregion BeskidyEuroregion Beskydy CZ, PL, SK 2000 https://www.euroregion-beskidy.pl/ Euroregion Białe KarpatyEuroregion Bílé KarpatyEuroregión Biele Karpaty CZ, SK 2000 Euroregion Bornholm i Południowo-Zachodnia Skania DK, SE 1980 Euroregion BugТрансграничное Объединение Еворегион Буг (ЕРБ) BY, PL, UA 1995 http://www.euroregionbug.pl/ Euroregion Dunaj 21 BG, RO 1992 Euroregion Dunaj-Keresz-Marusza-CisaDunare-Criș–Mureș-Tisa euroregionEuroregion DUNARE-MUREȘ-TISA HU, RO, CS 1997 Euroregion East Sussex/Seine-Maritime/SommeRives-Manche Region FR, UK ? Euroregion EgrensisEuroRegio Egrensis CZ, DE ? Euroregion Elbe/Labe CZ, DE 1992 Euroregion Ems-DollartEms-Dollart RegionEems-Dollard Regio DE, NL 1977 EUREGIOEuregion Gronau DE, NL 1958 Euroregion GlacensisEuroregion Pomezí Čech, Moravy a Kladska CZ, PL 1996 https://www.euroregion-glacensis.ng.pl/ Euroregion Helsinki-Tallinn FI, EE 1999 Euroregion Inn-SalzachInn-Salzach Euregio AT, DE 1994 https://web.archive.org/web/20050306004600/http://www.inn-salzach-euregio.at/rm/rm_ih/ Euroregion Inntal AT, DE 1998 Euroregion InsubricaRegio Insubrica CH, IT 1995 Euroregion Karelia FI, RU 2000 Euroregion KarpackiKarpacki EuroregionKarpatský euroregión HU, PL, RO, SK, UA 1993 https://web.archive.org/web/20060905092324/http://www.carpathianfoundation.org/cf/web/branch_pl/index.jsp?id=8 Euroregion kanału La MancheKent & Nord Pas-de-Calais/BelgiaRegion Transmanche BE, FR, UK ? Euroregion Langwedocja-Roussillon/Midi-Pyrénées/KataloniaLanguedoc-Roussillon/Midi-Pyrénées/Comunidad Autónoma de Catalunya ES, FR 1998 Euroregion Las Bawarski-Las Czeski/SzumawaEuRegio Bayerischer Wald-Böhmerwald/SumavaEuroregion Šumava-Bavorský les AT, CZ, DE ? https://www.euregio.at/ Euroregion Mesta-Nestos BG, GR 1997 Euroregion Moza-RenEuregio Maas-RheinEuregio Maas-RijnEurégion Meuse-Rhin BE, DE, NL 1976 Euroregion Neisse-Nisa-Nysa CZ, DE, PL 1991 http://www.neisse-nisa-nysa.org/ Euroregion NiemenEuroregion Nemunas BY, LT, PL, RU 1997 https://www.niemen.org.pl/ Euroregion Østfold-Bahusia/DaliaØstfold-Bohuslän/Dalsland Border Committee SV, NO 1980 Euroregion PomeraniaEURegio Pomerania DE, DK (suggested), PL, SE 1995 Euroregion Pomoraví-Záhorie-Weinviertel AT, CZ, SK 1999 Euroregion PradziadEuroregion Praděd CZ, PL 1997 Euroregion Pro Europa Viadrina DE, PL 1993 https://web.archive.org/web/20050424192329/http://www.viadrina.org.pl/viadrina_gb.php Euroregion Puszcza Białowieska BY, PL 2002 https://web.archive.org/web/20070521001610/http://sphajnowka.home.pl/euroregion.html Euroregion Raetia NovaNova Raetia AT, CH ? Euroregion Ren-Moza-PółnocEuregio Rhein-Maas-NordEuregio Rijn-Maas-Noord DE, NL 1978 Euroregion Ren-WaalEuregio Rhein-WaalEuregio Rijn-Waal DE, NL 1973 Euroregion RudawyEuroregion KrušnohoříEuroregion Erzgebirge CZ, DE 1992 Euroregion Saar-Lor-Lux-Rhin DE, FR, LU 1995 Euroregion Salzburg-Berchtesgadener Land-Traunstein AT, DE 1993 https://web.archive.org/web/20080501044410/http://www.euregio.sbg.at/ Euroregion Silesia CZ, PL 1998 Euroregion Silva NorticaEuroregion Silva Nortica / Jihočeská Silva Nortica AT, CZ 2002 Euroregion Sprewa-Nysa-Bóbr DE, PL 1992 Euroregion Szeszupa LT, RU, SE 2003 Euroregion Śląsk CieszyńskiEuroregion Tešínské Slezsko CZ, PL 1998 Euroregion TatryEuroregión Tatry PL, SK 1994 http://www.euroregion-tatry.pl/ Euroregion TriRhenaRegio TriRhena CH, DE, FR 1995 Euroregion Tyrol-Tyrol Południowy TrydentEuroparegion Tirol-Südtirol/Alto Adige-TrentinoEuregio Tirol-Südtirol/Alto Adige-Trentino AT, IT 1998 https://web.archive.org/web/20050501031432/http://www.europaregion.info/de/default_d.htm Euroregion Ujści SkaldyScheldemond euroregionConseil de l’Estuaire de l’Escaut BE, FR, NL 1989 Euroregion Via SalinaAusserfern and Kleinwalsertal/Bregenzerwald Euregio AT, DE 1997 Euroregion Zachodnia Panonia AT, HU 1998 Euroregion Zugspitze-Wetterstein-Karwende AT, DE 1998 http://www.gaponline.de/landkreis/euregio/ansprechp.html Komitet Środkowo-PółnocnyMittnordenkommittén FI, NO, SE 1977 Komitet Wysp FI, SE 1978 Międzynarodowa Konferencja Jeziora BodeńskiegoInternationale Bodenseekonferenz AT, CH, DE 1997 https://www.bodenseekonferenz.org/ Rada Doliny TornioThe Tornedalen CouncilTornedalsrådetTornionlaakson Neuvosto FI, SE 1987 Rada KvarkenInterreg Kvarken-MittSkandiaInterreg Kvarken–MidtSkandiaInterreg Merenkurkku-MittSkandia FI, NO, SE 1972 Rada Morza BarentsaBarentsrådet FI, NO, RU, SE 1993 Rada Północnego KalotteNordkalottrådetPohjoiskalotin neuvosto FI, NO, SE 1971
Euroregiony w granicach Polski W granicach Polski znajduje się 16 euroregionów; są to (w nawiasie rok powstania oraz uczestniczące państwa): Euroregion Nysa (1991, Polska/Niemcy/Czechy), Euroregion Karpacki (1993, Polska/Słowacja/Ukraina/Węgry/Rumunia), Euroregion Sprewa-Nysa-Bóbr (1993, Polska/Niemcy), Euroregion Pro Europa Viadrina (1993, Polska/Niemcy), Euroregion Tatry (1994, Polska/Słowacja), Euroregion Bug (1995, Polska/Ukraina/Białoruś), Euroregion Pomerania (1995, Polska/Niemcy/Szwecja), Euroregion Glacensis (1996, Polska/Czechy), Euroregion Niemen (1997, Polska/Litwa/Białoruś), Euroregion Pradziad (1997, Polska/Czechy), Euroregion Bałtyk (1998, Polska/Rosja/Litwa/Szwecja/Dania/Łotwa) Euroregion Śląsk Cieszyński (1998, Polska/Czechy), Euroregion Silesia (1998, Polska/Czechy), Euroregion Beskidy (2000, Polska/Czechy/Słowacja), Euroregion Puszcza Białowieska (2002, Polska/Białoruś), Euroregion Łyna-Ława (2003, Polska/Rosja).
W 2001 roku zawiązał się Euroregion Dobrawa (Polska/Czechy), konkurencyjny dla euroregionu Glacensis. W praktyce nie podjął działania i został formalnie zlikwidowany w 2004 roku.
Zobacz też Europejskie ugrupowanie współpracy terytorialnej
Przypisy
Linki zewnętrzne
Euroregiony na granicach Polski 2007