mały|Rozmowy z Czechami 1920-21 mały|Grób Erazma Piltza na cmentarzu Powązkowskim Erazm Piltz, ps. „Scriptor”, „Swojak” (ur. 3 sierpnia 1851 w Warszawie, zm. 26 grudnia 1929 tamże) – polski publicysta, polityk. Po odzyskaniu niepodległości w służbie dyplomatycznej II Rzeczypospolitej jako poseł w Królestwie Serbów, Chorwatów i Słoweńców i w Czechosłowacji.

Życiorys Urodził się w luterańskiej urzędniczej rodzinie jako syn Jana i Romany z Szyllerów. W 1878 roku założył w Warszawie czasopismo „Nowiny”, którego był redaktorem, jednocześnie (po roku 1882) współpracował z konserwatywnym dziennikiem informacyjno-politycznym „Słowo”, który od 1905 roku stał się organem Stronnictwa Polityki Realnej. Erazm Piltz był jednym z przywódców tego stronnictwa. W Petersburgu w 1887 roku przejął Księgarnię Polską od swej teściowej Bronisławy Rymowiczowej, żony miejscowego lekarza (był ożeniony z jej córką Heleną). Wspólnie z Włodzimierzem Spasowiczem założył tygodnik „Kraj”, również wydawał publikacje historyczne, filozoficzne, tudzież książki dla dzieci.

W chwili wybuchu I wojny światowej poseł do Dumy, gdzie w marcu 1917 roku powstały Komisja Likwidacyjna do spraw Królestwa Polskiego oraz Międzypartyjna Rada Zjednoczeniowa, na czele której stanęli Dmowski, Zamoyski i Piltz. Zbliżył się do Narodowej Demokracji.

Współzałożyciel Centralnej Agencji Polskiej w Lozannie, którą kierował od 1915 roku. Niezależnie od bieżącej działalności informacyjnej przy poparciu Sienkiewicza i Paderewskiego przyczynił się do wydania w 1916 roku podręcznika encyklopedycznego o Polsce, który ukazał się pod tytułem Petite encyclopédie polonaise (Mała encyklopedia polska) i był przeznaczony dla polityków i dyplomatów Ententy, wykazujących na ogół brak rozeznania w sprawach Polski. Inicjator powstania 9 stycznia 1915 Komitetu Generalnego Pomocy Ofiarom Wojny w Polsce, a następnie członek jego ZarząduJerzy Holzer, Jan Molenda, Polska w pierwszej wojnie światowej, Warszawa 1967, s. 355.

Od 1917 roku członek Komitetu Narodowego Polskiego, od 1918 roku delegat KNP przy rządzie francuskim. Był ekspertem zajmującym się zagadnieniami politycznymi i dyplomatycznymi delegacji polskiej na konferencji pokojowej w Paryżu w 1919 roku. Od 16 kwietnia 1919 był delegatem rządu polskiego przy rządzie francuskim.

W czerwcu 1919 roku mianowany posłem nadzwyczajnym i ministrem pełnomocnym w Belgradzie, misję pełnił do 20 marca 1920 roku. Od października 1920 do kwietnia 1921 roku dyrektor Departamentu Politycznego MSZ, od 6 kwietnia do 19 maja 1921 roku wiceminister spraw zagranicznych, zmuszony był podać się do dymisji. 1 lipca 1921 roku objął kierownictwo poselstwa RP w Pradze. Działał na rzecz porozumienia polsko-czechosłowackiego wg zamysłu ówczesnego MSZ Konstantego Skirmunta.

Do centrali MSZ powrócił 31 grudnia 1922, w sierpniu 1924 roku odszedł na emeryturę. Pochowany na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 81-6-12).

W małżeństwie z Heleną z Rymowiczów nie miał dzieci. Na krótko przed śmiercią zmienił wyznanie na rzymskokatolickie.

Ordery i odznaczenia Komandor z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (28 kwietnia 1926)M.P. 1926 r. nr 99, poz. 292 „za zasługi, położone na polu pracy dyplomatycznej”. Komandor Orderu Lwa Białego (Czechosłowacja) Komandor Orderu Legii Honorowej (Francja) Order Korony Rumunii (Rumunia)

Publikacje Obrachunek (1898) Bismarck, Rosja i Polacy (1895), Nasza młodzież (1902), Nasze stronnictwa skrajne (1903), Wobec wojny. Głos z Warszawy (1904) Polityka rosyjska w Polsce. List do kierowników polityki rosyjskiej (1909).

Przypisy Eugeniusz Romer, Pamiętnik Paryski 1918–1919. przypisy Andrzej Garlicki, Ryszard Świętek, t. I Wrocław 2010, s. 25.

Bibliografia Piltz Erazm [w:] Kto był kim w Drugiej Rzeczypospolitej (redakcja naukowa Jacek M.Majchrowski przy współpracy Grzegorza Mazura i Kamila Stepana), Warszawa 1994, wyd. BGW, s. 108; Andrzej. Szczepaniak, Od autonomii do niepodległości. Działalność polityczna Erazma Piltza w latach 1914–1929, Opole 2015 (recenzentami wydawniczymi byli profesorowie: Dariusz Matelski i Wanda Musialik), , ss. 593, il.

Linki zewnętrzne Halina Florkowska-Francić, Pozyskać opinię Europy https://www.ipsb.nina.gov.pl/a/biografia/erazm-piltz Dzieła Erazma Piltza w bibliotece Polona

Kategoria:Ambasadorowie Polski w Jugosławii Kategoria:Członkowie delegacji polskiej na konferencję pokojową w Paryżu Kategoria:Członkowie Komitetu Narodowego Polskiego (1917–1919) Kategoria:Członkowie Rady Polskiej Zjednoczenia Międzypartyjnego Kategoria:Członkowie Szwajcarskiego Komitetu Generalnego Pomocy Ofiarom Wojny w Polsce Kategoria:Dyrektorzy Departamentów MSZ II Rzeczypospolitej Kategoria:Działacze i współpracownicy Centralnej Agencji Polskiej Kategoria:Konwertyci na katolicyzm Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Polacy – Komandorzy Legii Honorowej Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Korony Rumunii Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Lwa Białego Kategoria:Politycy Stronnictwa Polityki Realnej (1905–1923) Kategoria:Polscy działacze emigracyjni Kategoria:Polscy dziennikarze Kategoria:Posłowie Nadzwyczajni i Ministrowie Pełnomocni II Rzeczypospolitej Kategoria:Przedstawiciele dyplomatyczni II Rzeczypospolitej w Czechosłowacji Kategoria:Wiceministrowie Ministerstwa Spraw Zagranicznych II Rzeczypospolitej Kategoria:Urodzeni w 1851 Kategoria:Zmarli w 1929