Przedkuwka (także wstępniak; ang. preform) – pośrednia postać metalowego wsadu przygotowana do kolejnej operacji kucia. Z przedkuwki wytwarza się odkuwkę, zwykle w procesie wielooperacyjnym. Jej kształt i rozmieszczenie materiału dobiera się do kształtu przyszłej odkuwki.

Rola w procesie kucia Przedkuwka nie jest koniecznym etapem każdego procesu kucia. Jeżeli odkuwkę można ukształtować bezpośrednio z materiału wyjściowego, etap przygotowania przedkuwki się pomija. Wsadem do kucia może być również materiał niebędący przedkuwką, na przykład wlewek.

W projektowaniu procesów kucia matrycowego rozróżnia się przedkuwkę idealną i rzeczywistą. Przedkuwka idealna jest wyidealizowaną bryłą obrotową wykorzystywaną do określenia kształtu przedkuwki rzeczywistej oraz przebiegu procesu technologicznego. Przedkuwka rzeczywista stanowi natomiast ostateczną postać materiału wsadowego.

Przedkuwki stosuje się między innymi podczas kucia matrycowego odkuwek wydłużonych, których przekrój poprzeczny znacznie zmienia się wzdłuż osi. Pozwalają one wstępnie rozmieścić materiał w poszczególnych częściach wyrobu przed jego ukształtowaniem w wykroju matrycy. Przedkuwka takiego elementu może mieć zgrubienia, nazywane głowami, połączone cieńszym trzonem.

W jednej z metod projektowania przedkuwek dla odkuwek wydłużonych przyjmuje się, że pola ich kolejnych przekrojów poprzecznych powinny odpowiadać polom przekrojów odkuwki powiększonym o naddatek materiału przeznaczony na wypływkę. Na tej podstawie opracowuje się możliwy do wykonania kształt przedkuwki rzeczywistej.

Wytwarzanie Przedkuwkę rzeczywistą można kształtować w wykrojach przygotowawczych tej samej wielowykrojowej matrycy co odkuwkę albo w osobnej operacji na innej maszynie kuźniczej. W praktyce stosuje się kucie swobodne i półswobodne, kucie na kowarkach i kuźniarkach, kształtowanie na elektrospęczarkach i kuźniczych prasach trójsuwakowych, a także walcowanie wzdłużne i poprzeczne.

Poszczególne metody stosuje się do różnych postaci przedkuwek. Kucie swobodne i półswobodne wykorzystuje się między innymi do przedkuwek wydłużonych, zwartych i płaskich, kowarki – do przedkuwek wydłużonych o zmiennym przekroju, elektrospęczarki – do przedkuwek z dużym zgrubieniem na końcu, a kuźniarki – do przedkuwek z miejscowymi zgrubieniami, w tym przedkuwek czołowych drążonych. Walcowanie wzdłużne służy do wykonywania przedkuwek wydłużonych, natomiast walcowanie poprzeczne – wydłużonych przedkuwek o zmiennym przekroju i postaci bryły obrotowej.

Przedkuwki mogą być wykonywane za pomocą maszyn pomocniczych, między innymi walcarek kuźniczych wzdłużnych. W przypadku odkuwek wydłużonych wykorzystuje się również walcowanie poprzeczno-klinowe. Metoda ta pozwala uzyskiwać osiowosymetryczne przedkuwki o zmiennym przekroju poprzecznym.

Podczas walcowania poprzeczno-klinowego wyrób osiowosymetryczny jest kształtowany narzędziami klinowymi zamocowanymi na walcach albo płaskich płytach walcarki. Narzędzia obejmują strefy wcinania, kształtowania i kalibrowania. W strefie wcinania klin zagłębia się w materiał i zmniejsza jego średnicę; w strefie kształtowania boczne ściany klina powodują redukcję średnicy na wymaganej długości, a w strefie kalibrowania obciskanie usuwa nieregularności kształtu powstałe we wcześniejszych fazach procesu. Tak przygotowany element stanowi następnie wsad do kucia matrycowego.

Przypisy

Kategoria:Obróbka plastyczna