thumb|Piramida w Krynicy, prawdopodobne miejsce pochówku Pawła Orzechowskiego Paweł Orzechowski herbu Rogala (ur. ok. 1550 w Dorohusku, zm. w 1612 w Krupem) – marszałek Izby Poselskiej sejmu 1590 rokuPosłowie ziemscy koronni 1493-1600, pod red. Ireny Kaniewskiej, Warszawa 2013, s. 330., wojski krasnostawski (1581–1583), podczaszy (od 1583) i podkomorzy (od 1588) chełmski, starosta suraski (od 1590), patron braci polskich.
Życiorys Orzechowski był marszałkiem sejmu elekcyjnego, na którym szlachta obrała na króla Zygmunta III. W czasie elekcji 1587 roku głosował na Zygmunta WazęPieńkowska nazywa go podkomorzym chełmskim już w 1587 roku, ale prawdopdobnie to wynik późniejszej identyfikacji osoby, Anna Pieńkowska, Zjazdy i sejmy z okresu bezkrólewia po śmierci Stefana Batorego, Pułtusk 2010, s. 366..
Paweł Orzechowski urodził się w DorohuskuDorohusk (www.lubelskie.pl).. Studiował w Lipsku w 1565 rokuPosłowie ziemscy koronni 1493-1600, pod red. Ireny Kaniewskiej, Warszawa 2013, s. 278..
Wielokrotny poseł ziemi chełmskiej. Poseł na sejm 1582 roku z ziemi chełmskiej. Działalność publiczną rozpoczął pod patronatem Jana Zamoyskiego. Marszałek koła antykonwokacyjnego na sejmie elekcyjnym (30 czerwca – 19 sierpnia 1587). Po śmierci Stefana Batorego, domagał się szybkiego przeprowadzenia elekcji królewicza Zygmunta Wazy, obawiając się wpływów stronnictwa habsburskiego. Podpisał pacta conventa Zygmunta III Wazy w 1587 rokuVolumina Legum, t. II, Petersburg 1859, s. 248.. Na forum sejmowym walczył o egzekucję królewszczyzn. Należąc do wspólnoty braci polskich popierał różnowierców. Poseł na sejm pacyfikacyjny 1589 roku z ziemi chełmskiejPosłowie ziemscy koronni 1493-1600, pod red. Ireny Kaniewskiej, Warszawa 2013, s. 322.. W 1589 roku był sygnatariuszem ratyfikacji traktatu bytomsko-będzińskiego na sejmie pacyfikacyjnymCodex diplomaticus Regni Poloniae et Magni Ducatus Lituaniae, wydał Maciej Dogiel, t. I, Wilno 1758, s. 239.. Poseł na sejm 1590 roku z ziemi chełmskiej. Po 1592 był w opozycji do króla, szczególnie krytykując prohabsburską politykę Zygmunta III. W 1600 był posłem na sejmAndrzej Radman, Marek Ferenc, Rejestr senatorów i posłów na sejmie walnym warszawskim 9 lutego – 21 marca 1600 roku, w: Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. MCCLXVII – 2004, Prace Historyczne, z. 131, s. 99..
W 1606 roku był członkiem zjazdu pod Lublinem, który przygotował rokosz ZebrzydowskiegoAkta zjazdu stężyckiego w roku 1606 (Liber genarationis Stężyce), Warszawa 1893, s. 195..
Prawdopodobnie pochowany w grobowcu w Krynicy.
W 1576 r. pojął za żonę Zofię, córkę Stanisława Spinka i był przez jakiś czas opiekunem swoich małoletnich szwagów Krzysztofa i Jana Spinków. Ułatwiło mu to potem stopniowe przejmowanie ich dóbr. W 1599 r. wszedł w posiadanie Bełżyc, przejmując w latach następnych pozostałe wsie należące do Spinków. Był właścicielem 3 miast, 20 wsi, kilku części wsi i dwóch kamienic w LublinieJerzy Ternes, Sejmik chełmski za Wazów (1587–1668), Lublin 2004, s. 21..
Zobacz też Szlak Ariański – szlak przebiega przez miejsca związane z życiem i działalnością Pawła Orzechowskiego Teodor Konstanty Orzechowski – prawnuk Pawła Orzechowskiego
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu w Lipsku Kategoria:Członkowie stanu rycerskiego I Rzeczypospolitej Kategoria:Elektorzy Zygmunta III Wazy Kategoria:Marszałkowie Sejmu I Rzeczypospolitej Paweł Orzechowski Kategoria:Podkomorzowie chełmscy Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1582 Kategoria:Posłowie na sejm pacyfikacyjny 1589 Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1590 Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1600 Kategoria:Posłowie na Sejm I Rzeczypospolitej (ziemia chełmska) Kategoria:Starostowie surascy (województwo podlaskie) Kategoria:Sygnatariusze paktów konwentów Zygmunta III Wazy Kategoria:Sygnatariusze traktatu bytomsko-będzińskiego 1589 Kategoria:Szlachta ariańska w Polsce Kategoria:Uczestnicy zjazdu pod Lublinem 1606 Kategoria:Urzędnicy ziemscy I Rzeczypospolitej Kategoria:Wojscy krasnostawscy Kategoria:Zmarli w 1612 Kategoria:Ludzie urodzeni w Dorohusku