Mariusz Stanisław Jaskólski herbu Leszczyc (zm. 1683) – starosta stuleński i krzemieńczucki, dyplomata, strażnik wielki koronny, kasztelan sanocki od 1663 roku, później kijowski, wojewoda czernihowski, a następnie podolski od 1683 roku, właściciel terenów klucza Siedliszcze, poseł Rzeczypospolitej w Imperium Osmańskim w latach 1657–1658Rocznik Służby Zagranicznej Rzeczypospolitej Polskiej według stanu na 1 kwietnia 1938, Warszawa 1938, s. 140..
Jako senator wziął udział w sejmach: 1664/1665, 1666 (I), 1666 (II), 1676 rokuLeszek Andrzej Wierzbicki, Senatorowie koronni na sejmach Rzeczypospolitej, Warszawa 2017, s. 74..
Rodzina Pochodził z Wielkopolski, z zamożnej rodziny szlacheckiej Jaskólskich herbu Leszczyc, wywodzącej się z Jaskółki w ziemi kaliskiej. Jego żoną została Zofia Koniecpolska, córka Aleksandra Koniecpolskiego (ok. 1585 – ok. 1630), podkomorzyca sieradzkiego.
Kariera wojskowa W 1651 roku walczył przeciw kozakom pod rozkazami Mikołaja Potockiego. Odznaczył się w bitwie pod Białocerkwią. Brał udział w bitwach pod Korsuniem, Beresteczkiem i Ochmatowem, a także w obronie Kamieńca Podolskiego w 1652. W latach 1654–1655 trzykrotnie posłował do chanów krymskich w Bakczyseraju doprowadzając w kwietniu 1654 roku do zawarcia sojuszu z Islamem III Girejem przeciw Kozakom i Carstwu Rosyjskiemu oraz sprowadzając posiłki TatarówLudwik Kubala, Wojna moskiewska R. 1654 – 1655 Warszawa 1910, s. 137–143.. Przyczynił się do przybycia do Polski oddziałów chana Mehmeda IV Gireja na czele ordy, która w 1655 roku zmusiła Chmielnickiego do poddania się Janowi Kazimierzowi po bitwie pod Jezierną. Należał do konfederacji tyszowieckiej. W 1657 roku posłował do Turcji oraz Moskwy. W imieniu Rzeczypospolitej żądał ukarania Rakoczego za najazd na Polskę w 1657Ludwik Kubala Wojna brandenburska Lwów 1910 s. 184. Sprawozdanie Jaskólskiego do podkanclerzego koronnego ze Stambułu 18 sierpnia 1657, tamże s. 433–435.. W 1659 roku został marszałkiem konfederacji wojskowej żądającej zapłaty zaległego żołduLudwik Kubala Wojny duńskie, Lwów 1922, s. 198n, 233 i 601 – 604. Żądania zostały częściowo zaspokojone, jednak dwa lata później powstały Związek Braterski i Związek Święcony, mające prócz finansowych także polityczne cele., otrzymał od Sejmu emfiteuzę dóbr StulnaUrodzonemu Jaskólskiemu Strażnikowi wojskowemu emphyteusis, Volumina Legum, t. 4, s. 285, f. 612.. W W 1660 wystawił pułk jazdy koronnej swojego imienia, który wziął udział w kampanii prowadzonej przez hetmanów koronnych przeciw Moskwie. Brał udział w bitwach pod Lubarem i Cudnowem, gdzie został ranny.
W czasie rokoszu Lubomirskiego stał po stronie króla Jana Kazimierza. Od króla otrzymał dobra Czaple w województwie Podolskim i został kasztelanem sanockim. W 1673 roku brał udział w bitwie pod Chocimiem. Elektor Jana III Sobieskiego z województwa ruskiego w 1674 rokuVolumina Legum, t. 5, Petersburg 1860, s. 153..
Zobacz też Pułk jazdy koronnej Mariusza Jaskólskiego Chorągiew pancerna koronna Mariusza Jaskólskiego Przypisy
Bibliografia Dzięgielewski J., Mariusz Stanisław Jaskólski, [w:] Encyklopedia historii Polski. Dzieje polityczne, t. 1, Warszawa 1994, s. 268–269. Zawistowski W., Kto był kim w „Trylogii” Henryka Sienkiewicza?, Gdańsk 1999, s. 117. Polski Słownik Biograficzny, t. 11 s. 63 Orgelbrand Samuel, „Encyklopedia powszechna”, Warszawa 1912 życiorys SILVA RERUM
Kategoria:Elektorzy Jana III Sobieskiego Kategoria:Elektorzy władców Polski (województwo ruskie) Mariusz Stanisław Jaskólski Kategoria:Kasztelanowie kijowscy Kategoria:Kasztelanowie sanoccy Kategoria:Konfederaci tyszowieccy Kategoria:Posłowie I Rzeczypospolitej w Carstwie Rosyjskim Kategoria:Posłowie I Rzeczypospolitej w Chanacie Krymskim Kategoria:Posłowie I Rzeczypospolitej w Imperium Osmańskim Kategoria:Rotmistrzowie chorągwi pancernych Kategoria:Senatorowie na sejmie zwyczajnym 1664/1665 Kategoria:Senatorowie na sejmie koronacyjnym 1676 Kategoria:Senatorowie na sejmie zwyczajnym 1666 (I) Kategoria:Senatorowie na sejmie zwyczajnym 1666 (II) Kategoria:Starostowie stuleńscy Kategoria:Strażnicy wielcy koronni Kategoria:Senatorowie świeccy I Rzeczypospolitej Kategoria:Senatorowie za panowania Jana II Kazimierza Wazy Kategoria:Senatorowie za panowania Michała Korybuta Wiśniowieckiego Kategoria:Senatorowie za panowania Jana III Sobieskiego Kategoria:Starostowie krzemieńczuccy Kategoria:Uczestnicy walk powstania Chmielnickiego (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-rosyjskiej 1654–1667 (strona polska) Kategoria:Wojewodowie czernihowscy Kategoria:Wojewodowie podolscy Kategoria:Zmarli w 1683