thumb|240px|Grób Marcina Wrony na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie Marcin Stefan Wrona (ur. 25 marca 1973 w Tarnowie, zm. 19 września 2015 w Gdyni) – polski reżyser oraz producent filmowy, telewizyjny i teatralny, scenarzysta. Członek Europejskiej i Polskiej Akademii Filmowej.
Życiorys Początkowo uprawiał koszykówkę. Był członkiem juniorskiej kadry Polski. W barwach Unii Tarnów w latach 1989–1992 rozegrał 8 meczów w ówczesnej II lidze. Ze względu na stan zdrowia zakończył karierę sportową.
Został absolwentem filmoznawstwa na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie oraz reżyserii na Wydziale Radia i Telewizji Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Ukończył Mistrzowską Szkołę Reżyserii Andrzeja Wajdy oraz Binger Film Institute w Amsterdamie (2005).
Od 2006 był nauczycielem akademickim i nauczał reżyserii na Wydziale Radia i Telewizji Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, w 2010 uzyskał stopień naukowy doktora sztuk filmowych w oparciu o film Moja krew.
Ze swoim studenckim filmem Człowiek magnes (2001) odwiedził około 100 międzynarodowych festiwali otrzymując nagrody, m.in. na Tribeca Film Festival w kategorii „Najlepszy Film Studencki”. Kolejny film krótkometrażowy Telefono (2004), został doceniony przez Pedro Almodovara i dołączony do hiszpańskiego wydania kolekcji DVD tego reżysera.
Jego debiutancki film Moja krew miał premierę na Festiwalu Filmowym w Rzymie (2009). Film otrzymał Nagrodę Dziennikarzy i Nagrodę za najlepszy scenariusz na Festiwalu Debiutów w Koszalinie, a także Główną Nagrodę polskiej edycji konkursu Hartley-Merril (2007) oraz Trzecią Nagrodę w Międzynarodowym Finale Konkursu Hartley-Merril w Cannes (2007, tytuł roboczy: Tamagotchi). Film był pokazywany na festiwalach i otrzymał nagrody m.in. w Nikozji i Avance.
Drugi pełnometrażowy film fabularny Chrzest (2010) miał europejską premierę na MFF w San Sebastián, światową na MFF w Toronto oraz polską podczas WFF. Film otrzymał Srebrne Lwy na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych Gdynia (2010) oraz wiele innych nagród na międzynarodowych festiwalach, m.in.: Grand Prix w Mons Love IFF (2011, Belgia) oraz w Pradze na Febiofest (2011), a także Grand Prix OFF Plus Camera w Krakowie (2011) i nagrodę w Reykjavíku (2010). Film miał dystrybucję kinową m.in. w USA, Wielkiej Brytanii, Rumunii, na Węgrzech i w Hiszpanii.
Nad filmem Demon (2015, koprodukcja polsko-izraelska) pracował z Itayem Tiranem w roli głównej, a film zaprezentował m.in. na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Toronto.
W telewizji wyreżyserował kilka spektakli, m.in. Kolekcję według Harolda Pintera (2006), Moralność pani Dulskiej Gabrieli Zapolskiej z Magdaleną Cielecką w roli głównej (2013), a także przedstawienia Pasożyt (2003) oraz Doktor Halina (Scena Faktu, 2008). Reżyserował też seriale (Lekarze, Ratownicy).
Zajmował się także reżyserią teatralną. W 2004 wyreżyserował spektakl Uwięzieni w Teatrze Rozmaitości w Warszawie, w 2013 musical Chopin musi umrzeć wystawiony równolegle w Warszawie i Londynie.
Życie prywatne Żoną reżysera została w 2015 młodsza o 13 lat Olga Szymańska, poznana w 2009, kiedy była studentką stomatologii na Warszawskim Uniwersytecie Medycznym.
Marcin Wrona zmarł 19 września 2015, podczas trwającego wówczas Festiwalu Filmowego w Gdyni, w którym brał udział jego film Demon. O godz. 5.30 w jednym z hoteli w Gdyni ciało reżysera znalazła jego żona. Artysta filmowy popełnił samobójstwo poprzez powieszenie, co wykazała sekcja zwłok. Według krytyka Piotra Kletowskiego zmarł w momencie, kiedy znalazł się na szczycie zawodowej kariery. Został pochowany 24 września 2015 na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera D-5-26)Wyszukiwarka cmentarna – Warszawskie cmentarze..
Filmografia Przeprowadzki (2000–2001), współpraca reżyserska, Człowiek Magnes (2001), reżyseria, scenariusz, Przedwiośnie (2001), asystent reżysera, Przedwiośnie (2002), asystent reżysera, Moja krew (2009), reżyseria, scenariusz (współscenarzyści – Grażyna Trela, Marek Pruchniewski), Chrzest (2010), reżyseria, koproducent (scenarzyści – Grzegorz Jankowski, Grażyna Trela, Dariusz Glazer), Ratownicy (2010), reżyseria, Lekarze (2012–2014), reżyseria, Moralność Pani Dulskiej, spektakl telewizyjny (2013), reżyseria, scenariusz, Ich czworo, spektakl telewizyjny (2015), reżyseria, scenariusz, Demon (2015), reżyseria, scenariusz, Rojst, druga seria (2021), autor pierwowzoru scenariusza pod nazwą „Mord”, razem z Pawłem Maśloną.
Nagrody i wyróżnienia Tribeca Film Festival Nagroda za najlepszy Film Studencki (Człowiek Magnes, 2002) Wyróżnienie w kategorii Filmu Krótkometrażowego (Człowiek Magnes, 2002) Festiwal „Dwa teatry” Honorowa nagroda pozaregulaminowa za Debiut Reżyserski (Pasożyt, 2004) Nagroda za reżyserię (Skaza, 2006) Nagroda za reżyserię (Moralność pani Dulskiej, 2013) Koszaliński Festiwal Debiutów Filmowych „Młodzi i Film” (Koszalin) Nagroda za Scenariusz (Moja krew, 2009) Nagroda Dziennikarzy (Moja krew, 2009) Cypryjski Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Nikozji „Złota Afrodyta” w kategorii: najlepszy scenariusz (Moja krew, 2010) „Złota Afrodyta” w kategorii: najlepszy film (Moja krew, 2010) „Złota Afrodyta” w kategorii: najlepszy reżyser (Moja krew, 2010) Festiwal Polskich Filmów Fabularnych (Gdynia) Srebrne Lwy (Chrzest, 2010) Nagroda Ministra Kultury (2010) Nominacja do Paszportów Polityki (2010) Europejskie Festiwal Filmowy w Ploiesti Nagroda za reżyserię (Chrzest, 2011) Off Plus Camera Nagroda Główna „Polski Noble Filmowy” w Konkursie Polskich Filmów Fabularnych (Chrzest, 2011).
Przypisy
Linki zewnętrzne
w bazie stopklatka.pl
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Śląskiego Kategoria:Koszykarze Unii Tarnów Kategoria:Ludzie urodzeni w Tarnowie Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Polscy koszykarze Kategoria:Polscy reżyserzy filmowi Kategoria:Polscy reżyserzy telewizyjni Kategoria:Polscy samobójcy Kategoria:Polscy scenarzyści filmowi Kategoria:Urodzeni w 1973 Kategoria:Zmarli w 2015 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Radia i Telewizji Uniwersytetu Śląskiego