thumb|200px|Gustáv K. Zechenter-Laskomerský
Gustáv Kazimír Zechenter-Laskomerský (ur. 4 marca 1824 w Bańskiej Bystrzycy, zm. 20 sierpnia 1908 w Kremnicy) – słowacki pisarz, popularyzator nauki, przyrodnik i mineralog, lekarz z wykształcenia. W II połowie XIX w. był popularnym prozaikiem i klasykiem słowackiego humoru. Życiorys Ojciec Gustawa, Ignac Zechenter, urodzony również w Bańskiej Bystrzycy w 1772 roku, służył w wojsku austriackim, potem ukończył studia w Bańskiej Bystrzycy i został dyrektorem huty w Ponikach. W 1807 roku, będąc urzędnikiem górniczym w Moštenicy, ożenił się z Katarzyną Aschner (urodzoną w 1784 r. w Kremnicy), która pochodziła ze słowackiej rodziny nauczycieli. Ojciec Gustawa zmarł w 1842 r., a matka w 1863.
Gustaw był najmłodszym z rodzeństwa. Ukończył 6-letnie gimnazjum, po czym rozpoczął studia filozoficzne w Vácu, a następnie w Peszcie. Po śmierci ojca, matka przeniosła się do Radoboja w Chorwacji, gdzie żyła siostra Ignaca, Stefania, z mężem Karolem Roesnerem. Ten umożliwił Gustawowi Zechenterowi dalsze studia, tym razem medyczne w Wiedniu, w czasie których utrzymywał się dając lekcje.
W 1848 roku wybrał się do siostry do Radoboja, gdzie poznał się z wiedeńskim botanikiem i paleontologiem prof. Ungerem, który rozbudził jego zainteresowania tymi dziedzinami wiedzy. W czasie rewolucji w 1848 r. wykorzystał swoje medyczne wiadomości przy opatrywaniu rannych, a następnie zaprzyjaźnił się z rewolucjonistami Lajosa Kossutha. Został członkiem legionu akademickiego, a w końcu jego porucznikiem. Brał udział w bitwach pod Budatinem i przy odsieczy pod Komarnem.
Po rewolucji powrócił do Wiednia, by ukończyć studia. 25 lutego 1850 r. otrzymał tytuł doktora medycyny. Od 23 lipca 1850 r. do 1853 r. był c.k. lekarzem okręgowym w Bańskiej Bystrzycy. W latach 1853-1868 pracował na stanowisku lekarza Komory Górniczo-Leśnej w Breźnie. W maju 1856 roku ożenił się z dwudziestoletnią Marią Szakmayerową, z którą jednak rozszedł się po roku. Przyjaciel Jan Čipka poznał go w maju 1857 roku z Emilią Grozerową (ur. 1835), w Bańskiej Bystrzycy, z którą wziął ślub 14 lutego 1858. Mieszkali w Breźnie, gdzie urodziło się im czworo dzieci: Berta (ur. 1859, zm. 1873), Mária (ur. 1861, zamężna Teschlerová), Oľga (ur. 1862, zm. 1863) i Gustáv (ur. 1867, zm. 1872). Od 1868 r. rodzina mieszkała w Kremnicy. Po śmierci żony zmarłej na tyfus w 1872 roku, ożenił się ponownie z Emilią Kerestfalvy, która kształciła się w Nowym Sączu.
Gustaw Zechenter utrzymywał kontakty z pisarką czeską Boženą Němcovą, która odwiedziła go w Breźnie we wrześniu 1855 r.
Miał także liczne powiązania z Polską i polskością, m. in. utrzymywał liczne kontakty z rodziną Zechenterów mieszkającą w Polsce (w Galicji).
W Bańskiej Bystrzycy znajduje się poświęcony mu obelisk z tablicą. Podobne tablice pamiątkowe znajdują się na domu w którym się urodził w Bańskiej Bystrzycy i na domu w Kremnicy, w którym mieszkał i zmarł.
Dorobek pisarski W II połowie XIX w. był popularnym pisarzem słowackim i klasykiem słowackiego humoru. Większość dzieł wydawał pod pseudonimem Laskomerski (Laskomerský). Publikował liczne artykuły w wiedeńskich aktualnościach, w czasie rewolucji 1848 r., a następnie liczne powieści i humoreski, z których najbardziej znane są: Lipovianska maša. Rozprávka zo života ľudu slovenského z 1874 r., Usmevy nad zivotom, Lietavice, (kilka wydań, ostatnie w 1950 r.), dramat Komédia bez zaľúbenia : alebo: Oklamaný klamar, Starý zaľúbenec (1863) i inne.
Napisał też pamiętniki z podróży do Chorwacji, do Bombaju, Aten, Carogrodu, do Włoch i z Tatr.
Najlepsze jego dzieła powstały w latach 70. XIX w.: Zozbierané žarty a rozmary, 1877 (drugie wydanie w 1907, trzecie 1922) Vlastný životopis jest źródłem historii rozwoju kultury i społeczeństwa Słowacji. Swoje felietony, które sam określał jako humoreski, drukowane były w wyd. Orol. Szczegółowy wykaz wszystkich kilkudziesięciu jego dzieł zestawiony jest w Slovenskim Biograficzeskym Slovniku (Matica Slovenska Martin 1994 r.).
Jego Geologický opis elazničnej čiary od Jalnej po Štubňu zawiera opisy kilku słowackich jaskiń z geologicznego punktu widzenia. Na mapie geologicznej okolic Czeremoszu i Wielkiej Fatry określił starsze warstwy wulkaniczne Kremnickiego przedgórza.
Był popularyzatorem nauki i współzałożycielem organizacji "Matica slovenská", której podarował swoje zbiory przyrodnicze.
Przypisy
Bibliografia Halaša. A.: Bibliografia G.K.Zechentera-Laskomerskëho Dr. L. Ivan – J.M. Nový: G.K.Zechenter, wyd. Vydatvelstwo Osveta Martin, 1955. Meleková M.: Gustáv K. Zechenter-Laskomerský, Banská Bystrica 1983. Slovensky Biograficky Slovnik, wyd. Matica Slovenska Martin 1994. Soupis Československe Literatury (za lěta 1801 – 1925), wyd. Svaz Knihkupcu Cz-Slov Republiki v Praze, 1988.
Kategoria:Ludzie urodzeni w Bańskiej Bystrzycy Kategoria:Słowaccy prozaicy XIX wieku Kategoria:Słowaccy prozaicy XX wieku Kategoria:Urodzeni w 1824 Kategoria:Zmarli w 1908