Etiuda&Anima – międzynarodowy festiwal filmowy organizowany w Krakowie od 1994 roku. Inicjatorem i od początku organizatorem festiwalu jest Bogusław Zmudziński. Celem festiwalu jest konfrontacja osiągnięć studentów szkół filmowych i artystycznych z całego świata oraz dorobek twórców animacji artystycznej – zarówno profesjonalistów, studentów, jak i realizatorów niezależnych. W ramach corocznego festiwalu odbywają się dwa konkursy: ETIUDA – w rywalizacji studenckiej obejmującej etiudy fabularne i dokumentalne można otrzymać Złote, Srebrne i Brązowe Dinozaury oraz Specjalnego Złotego Dinozaura dla najlepszej szkoły filmowej festiwalu, ANIMA – w rywalizacji twórców animacji można otrzymać Złote, Srebrne i Brązowe Jabberwocky i dodatkowo Specjalnego Złotego Jabberwocky’ego dla najlepszej animowanej, studenckiej etiudy festiwalu. Pozostałe konkursy: ANIMA.PL (od 2018 roku, co drugi rok) – w rywalizacji twórców polskich animacji można otrzymać Złote, Srebrne i Brązowe Żmije, ANIMA 60+ (od 2025 roku) – rywalizacja twórców pełnometrażowych animacji. Wręczana jest też nagroda Specjalnego Złotego Dinozaura dla wybitnego pedagoga i zarazem czynnego, odnoszącego artystyczne sukcesy twórcy. Po zakończeniu festiwalu, organizowane są prezentacje filmów nagrodzonych w kraju i zagranicą w ramach imprezy Objazdowa Etiuda&Anima. Festiwal śledzi karierę uczestniczących w nim studentów systematycznie prezentując kolejne osiągnięcia, w tym zwłaszcza pełnometrażowe filmy dawnych uczestników i laureatów. Do najbardziej znanych i cenionych twórców filmów fabularnych, dokumentalnych i animowanych, którzy debiutowali na krakowskiej imprezie w ciągu minionych dekad należą: Saša Gedeon, Bohdan Slama, Roman Vavra, Mark Najbrt, Julia Loktev, Aurel Klimt, Janez Lapajne, Tomáš Barina, Ülo Pikkov, Piotr Szczepański, Bert Gottschalk, Vaclav Švankmajer, Kim Hee-jung, Denijal Hasanović, Groó Diana, György Pálfi, Michal Struss, Leszek Dawid, Marcin Wrona, Bartek Konopka, Jonas Geirnaert, Filip Marczewski, Anna Kazejak, Agnes Kocsis, Agnieszka Smoczyńska, Grzegorz Muskała, Milagros Mumenthaler, Tomasz Jurkiewicz, Thierry Palladino, Rafał Skalski i Viera Čákanyová. Jest wśród nich także Florian Gallenberger, laureat Oscara (2001) za „Quiero Ser” – film wcześniej prezentowany na 7 MFF Etiuda w 2000 r.
W latach 2012–2014 festiwal „Etiuda&Anima” był trzykrotnie nominowany do nagród Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej. Ostatecznie w 2014 festiwal otrzymał nagrodę PISF w kategorii „Międzynarodowe wydarzenie filmowe”.
27 edycja festiwalu Etiuda&Anima 2020 ze względu na pandemię Covid-19 pierwszy raz w historii odbyła się wyłącznie w wersji online. Wszystkie filmy konkursowe widzowie mogli obejrzeć w swoich domach. Spotkania oraz wywiady z gośćmi oraz twórcami i inne bloki festiwalowe (m.in. gala rozpoczęcia i zamknięcia festiwalu) ze względów bezpieczeństwa były stremingowane onilne.
W roku 2021 oraz 2022 festiwal zmienił formę na hybrydową. Filmy konkursowe można było zobaczyć na żywo oraz poprzez platformę streamingową, natomiast pozostałe wydarzenia wróciły do pierwotnej formy na żywo.
W 2023 roku odbyła się 30-ta jubileuszowa edycja Międzynarodowego Festiwalu Filmowego Etiuda&Anima w dniach 21–26 listopada 2023.
4 lipca 2026 zmarł założyciel festiwalu, dyrektor artystyczny i kurator konkursów Etiuda i Anima - Bogusław Zmudziński.
Nagrody
Konkurs Etiuda Grand Prix Złoty Dinozaur (1994 – 2025) 1994 – „V tichu pokoje”/„W ciszy pokoju”, reż. Andrej Žumbergar, FAMU, Praga (Czechy) 1996 – „Na końcu świata” reż. Piotr Kielar, PWSFTviT, Łódź (Polska) 1998 – „Črepinjice”/„Załamania”, reż. Janez Lapajne, AGRFT, Lublana (Słowenia) 2000 – „Spotkanie”, reż. Kim Hee-jung, PWSFTviT, Łódź (Polska) 2002 – „Człowiek magnes”, reż. Marcin Wrona, WRiTv Uniwersytetu Śląskiego, Katowice (Polska) 2003 – „Z ulice”/„Z ulicy”, reż. Stano Petrov, VŠMU, Bratysława (Słowacja) 2004 – “Backseat Bingo”/„Bingo” – reż. Liz Blazer, University of Southern California, Los Angeles (USA) 2005 – „Moje miejsce”, reż. Leszek Dawid, PWSFTViT, Łódź (Polska) 2006 – „A Touch of Sadness”/„Smutno”, reż. Nicola Mills, NFTS, Beaconsfield (Wielka Brytania) 2007 – „Radioakcja”, reż. Tomasz Jurkiewicz, WRiTv Uniwersytetu Śląskiego, Katowice (Polska) 2008 – „Mein Vater schlaft”/„Mój ojciec śpi” reż. Grzegorz Muskala, DFFB, Berlin (Niemcy) 2009 – „Posrednikat”/„Pośrednik”, reż. Dragomir Sholev, NATFA, Sofia (Bułgaria) 2010 – „100 Days”/„100 dni”, reż. Viera Čákányová, FAMU, Praga (Czechy) 2011 – „Trzy dni wolności”, reż. Łukasz Borowski, Mistrzowska Szkoła Reżyserii Filmowej Andrzeja Wajdy, Warszawa (Polska) 2012 – „Sowa”, reż. Marta Karwowska, PWSFTviT, Łódź (Polska) 2013 – „Die Schaukel des Sargmachers”/„Huśtawka trumniarza”, reż. Elmar Imanov, Interantionale Filmschule Köln (Niemcy) 2014 – „Fragmenty”, reż. Agnieszka Woszczyńska, Szkoła Filmowa w Łodzi (Polska) 2015 – „400 maletas” / „400 toreb”, reż. Fernanda Valadez, Centro de Capacitación Cinematográfica, (Meksyk) 2016 – „Nauka”, reż. Emi Buchwald, PWSFTviT, Łódź (Polska) 2017 – „Fusy”, reż. Kordian Kądziela, Wydział Radia i Telewizji Uniwersytetu Śląskiego, (Polska) 2018 – „Bonobo”, reż. Zoel Aeschbacher, Ecole cantonale d’art de Lausanne, (Szwajcaria) 2019 – „Ostrom” / „Oblężenie” / „A Siege”, reż. István Kovács, University of Theatre and Film Arts of Budapest, (Węgry) 2020 – „W porządku” / „Fine” / „בסדר גמו”, reż. Maya Yadlin, Minshar School of Art (Izrael) 2021 – „Touch Me” / „Dotknij mnie”, reż. Hendrik Ströhle, Filmakademie Baden-Württemberg, (Niemcy) 2022 – „Any Place” / „Gdziekolwiek”, reż. Minerva Rivera Bolaños, Centro de Capacitación Cinematográfica, (Meksyk) 2023 – „The Visit” / „Wizyta”, reż. Alexandra Roberta Serban, Universitatea Nationala de Arta Teatrala si Cinematografica I.L. Caragiale (Rumunia) 2024 – „Tenemos Patria” / „We Have Homeland” / „Nasza ojczyzna”, reż. Mikel Garrido Linares, Escola Superior de Cinema, Audiovisuals de Catalunya (Hiszpania) 2025 – „Rodzinna niedziela” / „Domingo familiar” / „Family Sunday”, reż. Gerardo Del Razo, Centro de Capacitación Cinematográfica (Meksyk)
Specjalny Złoty Dinozaur dla wybitnego artysty i pedagoga (2003 – 2025) 2003 – Jerzy Kucia (Nagroda 10-lecia MFF Etiuda 2003) 2004 – Kazimierz Karabasz 2005 – Paul Driessen 2006 – Wojciech Marczewski 2006 – Nagroda Specjalna dla Tomasza Dettloffa 2007 – Priit Pärn 2008 – Mohsen Makhmalbaf 2008 – Nagroda Specjalna, przyznana z okazji jubileuszu 15-lecia festiwalu Etiuda&Anima dla Kazimierza Urbańskiego 2009 – Jacek Bławut i Marcel Łoziński – ex aequo 2010 – Martin Šulík 2011 – Barry Purves 2012 – Paul Bush 2013 – Werner Herzog 2013 – Specjalny Złoty Dinozaur dla Daniela Szczechury z okazji 20-lecia festiwalu E&A 2014 – Grzegorz Królikiewicz 2015 – Mirosław Dembiński i Maciej J. Drygas – ex aequo 2016 – Adreas Hykade 2017 – Sławomir Idziak 2018 – Ewa Braun (scenograf) 2019 – Hieronim Neumann 2020 – nie przyznano 2021 – nie przyznano 2022 – Mariusz Wilczyński 2023 – Piotr Dumała 2024 – Michaela Pavlátová 2025 – Kōji Yamamura
Specjalny Złoty Dinozaur dla najlepszej szkoły filmowej festiwalu (2002 – 2025) 2002 – Academy of Music & Dramatic Arts – Bratysława (Słowacja) 2003 – Filmstudium der Universität – Hamburg (Niemcy) 2004 – University of Art and Design – Helsinki (Finlandia) 2005 – London Film School (Wlk. Brytania) 2006 – Hamburg Media School (Niemcy) 2007 – University of Ljubljana – AGRFT (Słowenia) 2008 – Państwowa Wyższa Szkoła Filmowa Telewizyjna i Teatralna w Łodzi (Polska) 2008 – Nagroda Specjalna, przyznana z okazji jubileuszu 15-lecia festiwalu Etiuda&Anima dla praskiej szkoły Filmova a Televizni Fakulta Akademie Múzických Uměni – FAMU (Czechy)
2009 – Centro de Capacitatión Cinematográfica – Meksyk (Meksyk) 2010 – Filmova a Televizni Fakulta Akademie Múzických Uměni – FAMU Praga (Czechy) 2011 – Mistrzowska Szkoła Reżyserii Filmowej Andrzeja Wajdy – Warszawa (Polska) 2012 – Centro de Capacitatión Cinematográfica – Meksyk (Meksyk) 2013 – Wydział Radia i Telewizji Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach (Polska) 2013 – Specjalny Złoty Dinozaur dla najczęściej nagradzanej szkoły 20-lecia festiwalu E&A – Szkoła Filmowa w Łodzi (PWSFTviT, Polska) 2014 – De Nederlandse Filmacademie (Holandia) 2015 – Centro de Capacitación Cinematográfica (Meksyk) 2016 – Szkoła Filmowa w Łodzi (PWSFTviT, Polska) 2017 – Nederlandse Filmacademie (Holandia) 2018 – Színház- és Filmművészeti Egyetem (Węgry) 2019 – nie przyznano 2020 – nie przyznano 2021 – nie przyznano 2022 – nie przyznano 2023 – nie przyznano 2024 – nie przyznano 2025 – Szkoła Filmowa w Łodzi (PWSFTviT, Polska)
Konkurs Anima Grand Prix Złoty Jabberwocky (2005 – 2025) 2005 – „Karl i Marylin”/„Karl ja Marylin”, reż. Priit Pärn (Estonia) 2007 – „Inaka Isha Franz Kafka’s” / „Wiejski lekarz Franza Kafki”, reż. Koji Yamamura (Japonia) 2008 – „Fensterbilder” / „Kadrowanie”, reż. Bert Gottschalk (Niemcy) 2009 – „De si près” / „Tak blisko”, reż. Rémi Durin (Francja) 2010 – „Schlaf” / „Sen”, reż. Claudius Gentinetta, Frank Braun (Szwajcaria) 2011 – „Snępowina”, reż. Marta Pajek (Polska) 2012 – „Bydlo”, reż. Patrick Bouchard (Kanada) 2013 – „Father” / „Ojciec”, reż. Ivan Bogdanov, Moritz Mayerhofer, Asparuh Petrof (Bułgaria, Chorwacja, Niemcy) 2014 – „Brut” / „Brutus”, reż. Svetlana Filippova (Rosja) 2015 – „Erlkönig” / „Król Olch”, reż. Georges Schwizgebel, (Szwajcaria) 2016 – „Before love” / „Przed miłością”, reż. Igor Kovalyov, (Rosja) 2017 – „O Matko!”, reż. Paulina Ziółkowska, (Polska) 2018 – „Manifestacja geniuszu w czterech aktach” / „Briljantsuse Demonstratsioon Neljas Vaatuses”, reż. Morten Tšinakov, Lucija Mrzljak, (Estonia) 2019 – „Movements” / „Ruchy”, reż. Dahee Jeong, (Korea Południowa) 2020 – „Jestem tutaj” / „I’m Here”, reż. Julia Orlik, (Polska) 2021 – „Affairs Of The Art” / „Kwestia smaku”, reż. Joanna Quinn, (Kanada) 2022 – „Koerkorter” / „Dog Apartment”, reż. Priit Tender, (Estonia) 2023 – „Zima” / „Winter”, reż. Tomek Popakul, Kasumi Ozeki, (Polska) 2024 – „Totemo mijikai” / „Bardzo krótki” / „Extremely Short”, reż. Koji Yamamura, (Japonia) 2025 – „Autokar”, reż. Sylwia Szkiłądź (Belgia, Francja)
Specjalny Złoty Jabberwocky dla najlepszej studenckiej animacji festiwalu (2005 – 2025) 2005 – „Za ścianą”, reż. Marta Pajek, ASP, Kraków (Polska) 2007 – „Meteoria”, reż. Olga Woszczyna, ASP, Kraków (Polska) 2008 – „Wiek kamienia”, reż. Marta Skrocka, ASP, Kraków (Polska) 2009 – „Kantata spasenie” / „Kantata zbawienie”, reż. Maria Litvinova, VGiK, Moskwa (Rosja) 2010 – „Kto by pomyślał”, reż. Ewa Borysewicz, ASP, Kraków (Polska) 2011 – „Abuelas” / „Babcie”, reż. Afarin Eghbal, NFTS, Beaconsfield (Wielka Brytania) 2012 – „Velocity” / „Prędkość”, reż. Karolina Glusiec, Royal Collage of Art, Londyn (Wielka Brytania) 2013 – „Ascension” / „Wniebowstąpienie”, reż. Thomas Bourdis, Martin de Coudenhove, Caroline Domergue, Colin Laubry, Florian Vecchione, Supinfocom Arles (Francja) 2014 – „Cup no naa no koushi” / „Krowa w moim kubku do mleka”, reż. Yantong Zhu, Tokyo | University of the Arts (Japonia) 2015 – „Fish is what i desire” / „Chcę rybę”, reż. Yao Xiang, (Wielka Brytania) 2016 – „Ciało obce”, reż. Marta Magnuska, (Polska) 2017 – „A Love Letter to the One I Made Up” / „List miłosny do zmyślonego”, reż. Rachel Gutgarts, (Izrael) 2018 – „Mgnienie oka” / „Augenblicke”, reż. Kiana Naghshineh, (Niemcy) 2019 – „La Plongeuse” / „Nurek” / „The Diver”, reż. Iulia Voitova, (Francja) 2020 – „Pod Lodem” / „Under the Ice” / „Sous la Glace”, reż. Milan Baulard, Ismail Berrahma, Flore Dupont, Laurie Estampes, Quentin Nory, Hugo Potin, (Francja) 2021 – „Busline35A” / „Linia 35A”, reż. Elena Felici, (Dania) 2022 – „In Seiner Gnade” / „In His Mercy”, reż. Christoph Büttner, (Niemcy) 2023 – „W pokoju na piętrze” / „In the Upper Room”, reż. Alexander Gratzer, (Węgry)