thumb|Strona tytułowa pierwszego wydania sonetów Shakespeare’a Sonet 18 (Czy mam przyrównać cię do dnia letniego?Wszystkie tłumaczenia w tym artykule są autorstwa Macieja Słomczyńskiego) – prawdopodobnie najbardziej znany spośród cyklu sonetów autorstwa Williama Shakespeare’a, wydany w 1609.

Zarys i interpretacja Utwór ten jest częścią cyklu sonetów (1–126), w których podmiot liryczny zwraca się do Młodzieńca (). Przyjmuje się, że to on jest jego adresatem, mimo że nie ma na to bezpośredniego dowodu w tekście. Jako pierwszy opisuje miłość poety do innego mężczyzny. Najpierw Szekspir porównuje go do dnia letniego, by stwierdzić wreszcie, że Fair Youth jest piękniejszy i bardziej łagodny.

Podmiot liryczny podaje także negatywne cechy lata: jest za krótkie, czasem słońce świeci zbyt mocno. Co więcej, piękno młodzieńca przetrwa wieki, inaczej niż uroda letniego dnia.

Przez przeniesienie jego piękna do poezji Szekspir chce sprawić, by trwało ono wiecznie: "Póki ma ludzkość wzrok, a w piersi tchnienie, Będzie żył wiersz ten, a w nim twe istnienie.”

Poemat koncentruje się zarówno na urodzie osoby ukochanej, jak i na możliwości jej zachowania dzięki sztuce poetyckiej. Kontrastując nietrwałość letniego dnia z doskonałością adresata wiersza, podmiot liryczny dochodzi do wniosku, że prawdziwe piękno nie zginie wraz z upływem czasu, lecz zostanie unieśmiertelnione w poezji. Dzięki temu utwór stał się jednym z najsłynniejszych i najczęściej interpretowanych miłosnych tekstów w literaturze angielskiej.

Sonet ten wyznacza także istotny moment w całym cyklu, ponieważ odchodzi od motywu przemijania i śmierci, obecnego we wcześniejszych wierszach, ku idei zwycięstwa sztuki nad czasem. Utrwalając piękno młodzieńca w języku i formie poetyckiej, Szekspir podkreśla rolę literatury jako narzędzia nadającego nieśmiertelność. Dzięki melodyjnemu językowi i uniwersalnym tematom Sonet 18 zajmuje szczególne miejsce w tradycji europejskiej i pozostaje jednym z najbardziej cenionych osiągnięć Szekspira.

Odniesienia w kulturze Odniesienia do niego można znaleźć w filmach takich jak Zakochany Szekspir (1998, reż. John Madden) czy Stowarzyszenie Umarłych Poetów (1989, reż. Peter Weir). W filmie Nomadland (2020, reż. Chloé Zhao) sonet deklamuje odtwórczyni głównej roli, Frances McDormand.

Uwagi

Przypisy

Linki zewnętrzne The Sonnets – pełny tekst wraz z komentarzem

Kategoria:Sonety Williama Shakespeare’a