thumb|150px|Insygnia prefekta pretorianów Prefekt pretorianów (łac. praefectus praetorio) był jednym z najwyższych urzędników cesarskich w starożytnym Rzymie.
Pierwotnie pełnił funkcję dowódcy gwardii przybocznej cesarza (cohors praetoria), z czasem stał się drugą po cesarzu osobą w państwie m.in. dzięki uzyskaniu dowództwa nad wojskami Italii (był odpowiedzialny za stacjonujący w Alba pod Rzymem legion II Parthica) i obejmując kierownictwo całej administracji. Od pierwszej połowy III w. n.e. jego rozporządzenia miały moc ogólnie obowiązującą. W rękach prefekta pretorianów została także skupiona władza sądownicza w zastępstwie cesarza. Aby zapobiec zamachom organizowanym przez dzierżących w swym ręku dużą władzę prefektów pretorianów, cesarze zaczęli mianować po dwóch prefektów. W związku z ich uprawnieniami sądowniczymi stanowisko jednego z nich zajmował zwykle prawnik. Po reformie administracyjnej Konstantyna w IV w. n.e. prefekci pretorianów stali na czele dużych jednostek administracyjnych – prefektur (4 w całym imperium: praefectura praetorio per Orientem, per Illyricum, Italiae et Galliarum).
Przed wyniesieniem na cesarski tron prefektem pretorianów byli: Tytus, Makrynus i Filip Arab. Do najbardziej wpływowych prefektów pretorianów należeli: Aemilius Papinianus, Ulpian Domicjusz, Lucjusz Eliusz Sejan, Sekstus Afraniusz Burrus, Lucjusz Fulwiusz Plautianus.
Lista prefektów + Prefekci pretorianów w latach 2 p.n.e. – 312 n.e. Imię prefekta Cesarz Publiusz Salwiusz AperOktawian August Kwintus Ostoriusz Skapula Waleriusz Ligus Lucjusz Sejusz StrabonTyberiusz Lucjusz Eliusz Sejan Kwintus Sutoriusz Makron Tyberiusz, Kaligula Rufriusz Pollio Klaudiusz Kantoniusz Justus Rufiusz Kryspinus Lucjusz Geta Sekstus Afraniusz Burrus Klaudiusz, Neron Feniusz RufusNeron Ofoniusz Tygellinus Nimfidiusz Sabinus Korneliusz Lako Galba Plocjusz FirmusOton Licyniusz Prokulus Publiusz SabinusWiteliusz Juniusz Pryskus Tyberiusz Juliusz AleksanderWespazjan Ariusz Warus Arecynus Klemens Tytus Korneliusz FuskusDomicjan Kasperiusz Elianus Norbanus Petroniusz Sekundus Kasperiusz Elianus Nerwa SuburanusTrajan Klaudiusz Liwianus S. Sulpiciusz Similis C. Septycjusz KlarusHadrian Marcjusz Turbo Gajusz Maksymus Hadrian, Antonin Pius Tatiusz MaksymusAntonin Pius Fabiusz Korneliusz Furiusz Wiktorynus Antonin Pius, Marek Aureliusz Makrynus WindeksMarek Aureliusz Baseusz Rufus Tarruteniusz Paternus Marek Aureliusz, Kommodus Sekstus Tygidiusz PerennisKommodus Niger Marcjusz Kwartus Tytus Longeus Rufus Publisz Atiliusz Ebutianus Regillus Marek Aureliusz Kleander Lucjusz Juliusz Julianus Motilenus Kwintus Emiliusz Laetus Kommodus, Didiusz Julianus Flawiusz GenialisDidiusz Julianus Tulliusz Kryspinus Weteriusz MakrynusSeptymiusz Sewer Lucjusz Fulwiusz Plautianus Emilius Papinianus Septymiusz Sewer, Karakalla Marek Opelliusz Makrynus Karakalla Ulpiusz JulianusMakrynus Julianus Nestor Waleriusz Komazon EutychianusHeliogabal Antiochianus Ulpian DomicjuszSewer Aleksander Julius Paulus P. Eliusz Witalianus Maksymin Trak TymezyteuszGordian III Filip Arab Gajusz Juliusz Pryskus Filip Arab Aureliusz Heraklianus Galien Florianus Tacyt Karus Probus Aper Karus, Karynus, Numerian Aristobulus Numerian, Dioklecjan Afraniusz HannibalianusDioklecjan Konstancjusz Chlorus Asklepiodotus Rufiusz WoluzjanusMaksencjusz Publiusz Korneliusz Anullinus
Kategoria:Tytuły w starożytnym Rzymie