Czepiakowate (Atelidae) – rodzina nadrzewnych ssaków naczelnych z infrarzędu małpokształtnych (Simiiformes) obejmująca czepiaki i wyjce – największe i najgłośniejsze małpy Nowego Świata, dawniej włączane do rodziny płaksowatych.
Zasięg występowania Czepiakowate zamieszkują Amerykę Południową i Środkową – od Meksyku po północną Argentynę. Zasiedlają lasy różnych typów, głównie gęste lasy pierwotne, ale występują również w młodszych i rzadszych formacjach leśnych.
Charakterystyka Osiągają długość ciała od 38 do ponad 90 cm. Masa ciała największych gatunków osiąga 15 kg. Chwytny i długi ogon ma 50–90 cm długości i jest aktywnie wykorzystywany jako piąta kończyna, do przytrzymywania się gałęzi. Ubarwienie od płowożółtego, przez szare do czarnego. Kończyny wielu gatunków są bardzo długie.
Wzór zębowy I C P M 36 = 2 1 3 3 2 1 3 3
Niektóre gatunki czepiakowatych poruszają się wśród koron drzew metodą brachiacji. Żyją w stadach. Prowadzą dzienny tryb życia. Dużo czasu przeznaczają na odpoczynek. Przebywają niemal wyłącznie w koronach drzew, sporadycznie obserwowano osobniki schodzące na ziemię. Żywią się różnymi częściami roślin, głównie owocami, oraz owadami. Wyjce znane są z sygnalizowania swojej obecności głośnym wyciem.
Po ok. 7-miesięcznej ciąży samica rodzi jedno, rzadziej dwa młode. Młodymi opiekuje się matka – dotychczas nie stwierdzono, by samce uczestniczyły w wychowie młodych. Czepiakowate żyją średnio 16–20 lat w warunkach naturalnych, ok. 25 lat w niewoli, a wiek najstarszego z obserwowanych osobników wynosił 48 lat.
Systematyka Czepiakowate zaliczane były wcześniej w randze podrodziny Atelinae do rodziny płaksowatych (Cebidae). W wyniku rewizji systematyki przeprowadzonej na podstawie wyników badań molekularnych oraz ponownego zbadania eksponatów muzealnych zaklasyfikowane zostały wraz z Alouattinae, do której zaliczane są wyjce, jako odrębna rodzina Atelidae. Do rodziny należą następujące podrodziny: Alouattinae – wyjce Atelinae – czepiaki
Przypisy Nazwy polskie za:
Bibliografia
Kategoria:Taksony opisane przez Johna Edwarda Graya