thumb|240px|Schemat statku typu „Liberty” thumb|240px|Pierwszy statek typu Liberty „Patrick Henry” zwodowany w 1941 Statki typu Liberty (ang. Liberty ships) – transportowe jednostki pływające budowane masowo w Kanadzie i Stanach Zjednoczonych podczas II wojny światowej, w celu zastąpienia strat wojennych. Statki charakteryzowały się bardzo uproszczoną konstrukcją. W polskim żargonie marynarskim były popularnie nazywane „Liberciakami”. W sumie w latach 1941–1945 wybudowano 2710 statków tego typu.
Konstrukcja i historia Konstrukcja bazowała na zmodyfikowanym brytyjskim modelu statku firmy Joseph L. Thompson & Sons z Sunderlandu zbudowanym w 1879. Statki wyróżniały się niskimi kosztami budowy, prostą konstrukcją i pojemnymi pięcioma ładowniami. Ich zasięg wynosił 17 000 mil morskich, były opalane węglem (wybudowane w Kanadzie) lub olejem (wybudowane w USA). Załoga przeciętnego statku typu „Liberty” składała się z 42 oficerów i marynarzy (podczas wojny dodatkowo z 21 artylerzystów).
Pierwszy statek typu Liberty „Patrick Henry” został wybudowany w ciągu 244 dni. Po wprowadzeniu produkcji seryjnej wybudowanie jednego statku zajmowało 40 dni. Rekordzistą serii był statek „Robert E. Peary” (od położenia stępki do zwodowania stocznia potrzebowała 4 dni, 15 godzin i 30 minut, trzy dni później statek wyruszył w rejs próbny).
Na skutek działań wojennych zatonęło 196 statków typu „Liberty”. Dodatkowo około 100 statków zatonęło na skutek pęknięć wadliwych spoin (głównie w konwojach atlantyckich i arktycznych). Statki typu „Liberty” zostały zastąpione statkami typu „Victory”.
Jedynym statkiem typu „Liberty” nr 912 w składzie Polskiej Marynarki Handlowej podczas II wojny światowej był s/s „Opole”, dzierżawiony przez Gdynia–Ameryka Linie Żeglugowe, który został zwrócony Stanom Zjednoczonym w 1947Jan Piwowoński: Flota spod biało-czerwonej, Warszawa 1989, s. 137..
Statki muzea SS Jeremiah O’Brien W porcie w San Francisco, statek brał udział w desancie w Normandii.
SS John W. Brown W porcie Baltimore w stanie Maryland.
SS Arthur M. Huddell W porcie w Pireusie przemianowany na SS Hellas Liberty.
Statki typu Liberty pod polską banderą Podczas II wojny światowej s/s „Opole”Prawdopodobnie przypadkowo uchwycony na pocztówce wydanej przez PTTK około 1952 pod tytułem „Flota handlowa” [pocztówka nr 692], nr zamówienia w drukarni – Zakłady Wklęsłodrukowe RSW „Prasa”, Warszawa, nr 2-B-28585.(eks Walter Hines Page) – nr 912, lista statków typu Liberty według numeru kadłuba (901–1050). s/s „Ostrowiec” (do przekazania statku pod polską banderę nie doszło).
Statki zakupione po wojnie (w latach 1958–1963)Jan Piwowoński: Flota spod biało-czerwonej, Warszawa 1989, s. 139. s/s „Huta Ferrum” (eks George H. Flanders) – nr 1619, lista statków typu Liberty według numeru kadłuba (1501–1650) s/s „Huta Będzin” (eks Samlamu) s/s „Przyszłość” (eks Amelia Earhart) s/s „Kopalnia Czeladź” (eks Samdak / John Russel Pope) s/s „Kopalnia Bobrek” (eks David F. Barry) s/s „Chorzów” (eks Horace Wells) s/s „Kopalnia Miechowice” (eks Samettrick) s/s „Huta Sosnowiec” (eks Samsylarna) s/s „Kopalnia Siemianowice” (eks Morris Sheppard) s/s „Huta Zygmunt” (eks James Oliver Curwood) s/s „Kopalnia Zabrze” (eks Raymond V. Ingersoll) s/s „Huta Łabędy” (eks James G. Maguire) s/s „Kopalnia Kazimierz” (eks Margaret Brent) s/s „Huta Ostrowiec” (eks Ralph A. Cram) s/s „Kopalnia Mysłowice” (eks Gideon Welles) – nr 563, lista statków typu Liberty według numeru kadłuba (451–600)
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Polskie statki